Boomklever
Martin Mollet-Saxifraga

Torfbroek

Kampenhout
Oppervlakte
Groot gebied - Tussen 50 en 100 hectare
  • Honden zijn welkom, maar moeten wel aan een leiband.

Het Torfbroek bestaat uit vijvers en natte graslanden met bijzondere planten. Het gebied maakt deel uit van De Groene Vallei, een oase van rust tussen de steden Leuven, Brussel en Mechelen.

Toegankelijkheid

Voor wandelaars het hele jaar vrij toegankelijk op de paden. De paden ten zuiden van de Torfbroekvijver zijn enkel toegankelijk van 15 augustus tot 15 maart. Laarzen of stevige wandelschoenen aangeraden. Honden zijn welkom, aan de leiband.

Elke eerste zondag van april, mei, juni, juli en september om 9u30 wandeling met natuurgids in het Torfbroek (start ingang Torfbroek, einde Visserijlaan). De laatste zondag van juni is er een wandeling met speciaal aandacht voor de dan bloeiende orchideeën. Deze vangt aan om 14u30.

Werkzaamheden in het Torfbroek

Verspreid in het Torfbroek bevinden zich heel wat maaiselhopen. De combinatie van de zeer kwetsbare vegetatie (en bodemgesteldheid) en zeer hoge kosten voor afvoer van maaisel dat geen economische waarde heeft, maakt dat het op sommige momenten quasi onmogelijk is om het maaisel uit het gebied af te voeren. Het wordt dan ook gestockeerd op enkele maaiselhopen aan de rand van de percelen. De afgelopen jaren zijn op sommige percelen de maaiselhopen sterk aangegroeid wat een negatieve impact op de vegetaties heeft, Een afvoer van de maaiselhopen dringt zich dan ook op. Dankzij het Duurzaam Biodiversiteits project en met steun van de provincie Vlaams-Brabant zullen we de maaiselhopen verwijderen. Om het maaisel vanuit de verschillende locaties uit het Torfbroek af te voeren zal aangepast materiaal (kraan en tractor met lage bandenspanning) gebruikt moeten worden. Om bodemschade te vermijden (een absolute voorwaarde voor de uitvoering van het project) zal gebruik worden gemaakt van rijplaten

Top

Beschrijving van het gebied

"Er zijn heel wat mensenhanden nodig om het eruit te laten zien alsof het door geen mensenhand beroerd is." 

Als deze boutade van Midas Dekkers ergens op toepasselijk is, dan is het wel op het Torfbroek. Het gebied is een restant van een uniek moeras, gevoed door zeer kalkrijk grondwater. Deze natuurparel is een waar asielcentrum voor planten. Veel soorten zijn in de rest van Vlaanderen uitgestorven, maar vinden hier hun laatste toevluchtsoord.

De gemeentelijke overheid verkocht in 1928 dit natuurgebied aan een bouwmaatschappij voor de aanleg van een villawijk. Er volgden 50 jaar van aftakeling. Uiteindelijk kwam het onbebouwde deel in 1977 in beheer van Natuurpunt. Met man en macht worden de dichtgegroeide hooilanden en moerassen weer opengemaakt en open gehouden. Hoewel bepaalde littekens onuitwisbaar zijn, is het herstel opzienbarend. Dit gebied is absoluut een bezoek waard, zeker in juni, wanneer een zee van orchideeën je begroet!

 Top

Dieren en planten

In de talrijke greppels en enkele putten die nog niet (helemaal) verland zijn, treffen we het gekleurd fonteinkruid aan, zowat de enige vindplaats in het Belgische binnenland. Overal waar een wateroppervlak ontstaat, komen spontaan kranswiersoorten groeien. Op de plaatsen waar de bodem steviger is, ontwikkelt zich een schraalhooiland. De hooiproductie is niet groot, maar het soortenaantal is ontstellend hoog. Het hooiland toont de typische structuur van oude hooilanden in natte gebieden: licht gewelfde ruggen liggen naast elkaar, gescheiden door greppeltjes. In de Knopbiesweide levert dit spectaculaire resultaten Op: de greppeltjes zelf zijn dieper gegraven en daardoor kalkrijk, terwijl de ruggen meer van het kalkhoudende water geïsoleerd liggen, en dus licht zuur zijn. In de natste gedeelten staat zwarte knopbies, padderus, teer guichelheil, grote muggenorchis en moeraswespenorchis. Op de drogere stukken kom je blauwe knoop en karwijselie en zelfs grote veenmoskussens met ronde zonnedauw.

De roerdomp komt overwinteren in het Torfbroek, en ook de blauwe kuikendief is aardig gesteld op de winterse rust van het uitgebreide rietoppervlak.

Het riethalmenarsenaal werkt als een magneet op een aantal “groepsslapers”, ondermeer voor de rietgors. Zuiver water is dan weer vereiste nummer één voor de zeldzame waterspitsmuis, een grote donkere spitsmuis, die volledig aangepast is aan leven in en om het water. Bij de jacht zwemt zij onder water, maar ze kan ook over de bodem lopen alsof er geen water te bespeuren valt!

 Top

Natuurbeheer

In dit gebied loopt momenteel een LIFE-project. Lees er meer over.

 Top

Verder wandelen

Silsombos

Steentjesbos

Weisetter-Nico De Boevé

Hellebos-Rotbos

Floordam- en Peutiebos

Lees meer
Krijg de kaart en de routes
3.10km

Torfbroekpad

Honden niet toegelaten tijdens het broedseizoen.
Steun dit natuurgebied met een gift.
  • Gebieden aankopen en beheren is de beste manier om de natuur te beschermen
  • Voor elke gift van 40 euro of meer krijg je een fiscaal attest

Help Torfbroek groeien

Gift via overschrijving

Stort je bijdrage op BE56 2930 2120 7588 met de vermelding van "Gift Torfbroek 9913".

Wil je het Torfbroek verkennen met een ervaren gids? Neem contact op met Jan Wouters via 02-361 15 97.

Iets te melden?

Zijn er wandelbordjes verdwenen? Heb je iets te melden over een natuurgebied? Bezorg ons je feedback.