Vlaams natuurreservaat 'Duinen en Bossen van De Panne'

Het oudste openbare natuurgebied van Vlaanderen

Aan het westelijk uiteinde van onze kustlijn, tussen De Panne en de grens met Frankrijk, ligt het 340 ha grote duinenreservaat ‘De Westhoek’. Dit uniek natuurgebied is eigendom van de Vlaamse overheid en wordt beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Bij zijn oprichting in 1957 was De Westhoek het eerste staatsnatuurreservaat in Vlaanderen.

Samen met het aanpalende waterwingebied Calmeynbos-Krakeelduinen (105 ha), de gemeentelijke Oosthoekduinen (60 ha) en de Franse ‘Dunes du Perroquet’ (225 ha) vormt De Westhoek het grootste aaneengesloten duinmassief van onze kust.

Zeereepduinen, loopduinen, paraboolduinen, grijze en blonde duinen, De Westhoek heeft het allemaal! Midden in De Westhoek ligt een kurkdroog stuifduin, ter plaatse beter bekend als ‘de Sahara’. De beheerders noemen dit stuifduin ‘het centrale wandelduin’, niet omdat je erover kan wandelen, wel omdat dit reusachtig stuifduin in zijn geheel langzaam maar zeker van zuidwest naar noordoost door het gebied  ‘wandelt’. De overheersende zuidwestenwind neemt duinzand mee en creëert zo uitgestoven duinpannen waarin het grondwater aan de oppervlakte komt. Aan de noordoostelijke zijde wordt het stuivende duinzand opnieuw afgezet, zodat het duin aan deze zijde steeds verder aangroeit. De Sahara rolt in slow motion over het landschap en stort alles wat op haar weg ligt onder een dikke laag duinzand.

Ten noorden en ten zuiden van het centrale stuifduin liggen zogenaamde pannengordels, een aaneenschakeling van droge en vochtige duingraslanden en kalkmoerasjes met een unieke vegetatie. Duinen zijn tegelijk voedselarm én kalkhoudend, en die combinatie komt eigenlijk alleen maar in de kustduinen voor. Je vindt er dan ook tientallen soorten planten die alleen hier kunnen gedijen. De Westhoek is een echte schatkamer van planten, met botanische pareltjes als zomerbitterling, zonneroosje, duinroosje, parnassia en moeraswespenorchis.

De pannengordels worden begraasd door Schotse hooglandrunderen, Poolse konikpaarden, Shetlandpony’s en ezels. De dieren lopen vrij rond binnen drie uitgestrekte begrazingsrasters.

De Westhoek is ook archeologisch befaamd omwille van de bewoningsresten uit de IJzertijd tot de Vroege Middeleeuwen.

• Download de fiche van dit natuurgebied
  

Natuurparels het jaar rond

• Lente: meidoorn, rugstreeppad, nachtegaal
• Zomer: hagedis, moeraswespeorchis, julikever, teer guichelheil
• Herfst: parnassia, zandputje (= paddestoel)
• Winter: (bessen), blauwe kiekendief, velduil, rond wintergroen

Bereikbaarheid

De Westhoek is vrij toegankelijk op ca. 11 km bewegwijzerde wandelpaden waarlangs meerdere panoramaplatforms een mooi uitzicht bieden op het reservaat en de wijde omgeving. Geleide wandelingen, zowel op de publieke paden als in de niet vrij toegankelijke delen, worden frequent georganiseerd (info: Dienst Toerisme De Panne of VBNC De Nachtegaal). Het natuurgebied telt vijf ingangen, met de ingang 'Vissersdorp' als hoofdingang annex parking op het einde van de Dynastielaan / Schuilhavenlaan. Met het openbaar vervoer is het reservaat best bereikbaar via de SNCF-lijnbus Adinkerke (Station) - Dunkerque.

Vrij wandelen

• Download hier de grote wandelkaart van De Westhoek. Je start je wandeling best aan het infohuisje op het einde van de Dynastielaan/Schuilhavenlaan.

• In de zomermaanden is deze kiosk regelmatig bemand door enthousiaste natuurgidsen.
• In het winterhalfjaar moet je het helaas stellen zonder een inleidend woordje ter plaatse. Uiteraard blijven de medewerkers van het Vlaams Bezoekers- en Natuureducatiecentrum De Nachtegaal en de Dienst voor Toerisme het jaar rond wél ter beschikking voor alle informatie over De Westhoek.

Er zijn tal van wandelmogelijkheden, maar de combinatie van Ligusterpad, Helmpad, Grenspad en Slufterpad is een echte aanrader. Je doorkruist een echt duinstruweel en een strook natte pannengordel om vervolgens de oversteek van de beruchte Sahara aan te vatten. Als je de Franse grens haalt, dan voert het Grenspad je naar het Noordzeestrand. Op je terugweg langs het Slufterpad kan je heerlijk uitwaaien. De horeca van De Panne lonkt al in de verte!

Natuurleerpad

Het Grenspad, dat het reservaat doorkruist van de binnenduinrand tot het strand, werd in samenwerking met de lokale jeugdnatuurvereniging De Zeevonk uitgebouwd als een natuurleerpad met brochure, doe-fiches en doe-rugzakjes. Voor meer informatie of voor het ontlenen kunt u terecht in het Vlaams Bezoekers- en Natuureducatiecentrum De Nachtegaal.

Meer weten?

Meer info is te verkrijgen in het Vlaams Bezoekers- en Natuureducatiecentrum De Nachtegaal of de natuurwachter Johan Lamaire (0473-92 79 13)

Lees meer

Uitwaaien in de Westhoek Duinen à la carte Benieuwd naar het grootste aaneengesloten duingebied aan de Vlaamse kust? Trek dan naar het westelijk uiteinde van onze kustlijn. Geprangd tussen De Panne en de grens met Frankrijk kijkt het imposante duinenreservaat De Westhoek er uit over zee. In dit gave landschap kan je als wandelaar duinen van diverse pluimage bewonderen. Wat meer is, je kan er zelfs ‘wandelende duinen’ tegen het lijf lopen of oog in oog komen te staan met grote grazers in de lager gelegen pannengordels.

Boswachter in de Sahara Op pad met Johan Lamaire Uitgestrekt, fascinerend en volstrekt uniek. Het duinenreservaat De Westhoek, geprangd tussen De Panne en de grens met Frankrijk, verbaast sinds jaar en dag elke wandelaar. Zicht op zee, ‘wandelende’ duinen, duingraslanden boordevol orchideeën en Poolse Konikpaarden die door het landschap draven: het allereerste staatsnatuurreservaat van ons land heeft het allemaal.