De westkust kan dan al pronken met bijzonder brede duinen, aan de oostkust is een duin doorgaans beduidend smaller. Uitzondering is het natuurcomplex dat de Zwinvlakte en de nabijgelegen Zwinduinen en -polders beslaat. Dankzij de recente aankoop van Het Zwin en de uitvoering van het Europese natuurherstelproject Life Zeno in de Zwinduinen en –polders door het Agentschap voor Natuur en Bos ziet de toekomst van dit unieke landschap van duinen, schorren en polders er rooskleuriger uit dan ooit. Eindeloos wandel- en fietsplezier krijg je er zomaar bovenop!
Herinneringen aan een zilt verledenHet Zwin en de Zwinduinen en -polders staan garant voor een boeiende verscheidenheid aan landschapstypes en natuurlijke biotopen. Zo strekken zich voor de zeedijk door strandopspuitingen ontstane zeereepduinen uit met een begroeiing van helm, duindoorn en blauwe zeedistel. Even achter de dijk schuilen dan weer de oorspronkelijke zeereepduinen en enkele door wind en betreding ontstane stuifkuilen. Liefhebbers van droogte zoals duinsterretje, zandzegge en geel walstro hebben het danig naar hun zin op de kurkdroge duinruggen, terwijl je in het lagergelegen vochtig grasland nog enkele exemplaren van strandduizendguldenkruid en duingentiaan kan bespeuren. Tussen de al flink ‘verstruweelde’ Zandplaatduinen en de meer landinwaarts gelegen duinweiden van de Kleyne Vlakte bevindt zich een gordel van aangeplante bossen met voornamelijk wilgen, zeedennen en cultuurpopulieren. Her en der bespeur je nog planten die herinneren aan het zilte verleden als schorrebiotoop, zoals zeebies en zilt torkruid.
Alle hens aan dek!Verdroging, rustverstoring en overwoekering door duindoorn, wilgen en duinriet hebben de natuurwaarden van de Zwinduinen en -polders de afgelopen decennia behoorlijk toegetakeld. Vogels als tapuit en amfibieën als de boomkikker planten zich er niet langer voort. De harlekijnorchis is zelfs al helemaal verdwenen. Tal van internationale beschermingsstatuten, zoals de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen, verplichten de Vlaamse overheid evenwel om maatregelen te treffen die de natuurwaarden van het gebied behouden, herstellen en verder ontwikkelen. Eind 2007 gingen de eerste werken in het kader van ZENO (‘Zwinduinen Ecologische Natuurontwikkeling’) van start, een natuurherstelproject van het Agentschap voor Natuur en Bos. In een eerste fase werd de voormalige jumping in het zuiden van het gebied aangepakt. Er werden bomen gekapt en geknot, prikkeldraad en betonresten verwijderd en een poel aangelegd. Een heleboel inspanningen met een duidelijk doel voor ogen: het herstel van vochtige duinvalleien om zo enkele bijzondere vogelsoorten terug te krijgen en het leefgebied van de beschermde kamsalamander, boomkikker en rugstreeppad te herstellen. De inrichting van een eerste begrazingsraster voor Shetlandpony’s en ezels gaat het overwoekeren van duinen door grassen en struiken tegen en biedt zo meer kansen aan een rijk landschap van bloemrijke duingraslanden, mosduinen en vochtige duinvalleien. Ondertussen wordt ook werk gemaakt van gescheiden wandel-, fiets- en ruiterpaden. Of hoe ZENO zowel mens als natuur in de watten legt.
Natuurparels het jaar rond
- Lente: boomkikker, rugstreeppad
- Zomer: blauwe zeedistel, duinsterrretje, duingentiaan
- Herfst: wasplaten, gesteelde stuifbal en andere struifzwammen, melkboleet, russula's
- Winter: koperwieken en kramsvogels, kolganzen, wulpen en kemphanen
- Heel het jaar rond: konijnen en hazen
Bereikbaarheid
Bushalte aan het natuurgebied. Tramhalte Station (nummer 70) op 2 km stappen.
Station Knokke op 2 km.
Activiteiten
Door het natuurgebied lopen diverse wandelpaden. Geregeld worden er geleide wandelingen georganiseerd door Agentschap voor Natuur en Bos en Natuurpunt.
Meer weten?
Meer info kan je krijgen bij natuurwachter Koen Maréchal (0479-89 01 05).