Complexe duinen in het voormalige IJzerestuarium

Op zoek naar het neusje van de zalm inzake ecologische rijkdom aan de westkust? Breng dan zeker en vast eens een bezoek aan het waardevolle duinencomplex Ter Yde. Het gebied van maar liefst 260 hectare is de optelsom van alle resterende duingebieden tussen Oostduinkerke en Groenendijk: de Zeebermduinen, Ter Yde, de Karthuizerduinen, de Plaatsduinen, de Spelleplekke, het Hannecartbos en de Oostvoorduinen.

Van mosduinen, duingraslanden en duinpannen over stuivende duinen en duinbos tot duinbeek: in Ter Yde passeren ze stuk voor stuk de revue. De vochtige duinpannen in het hart van Ter Yde zijn botanische paradijzen met onder meer zeven soorten orchideeën, rond wintergroen en prachtig bloeiende parnassia. Voetgangerspoortjes aan beide zijden van de kustweg tussen Oostduinkerke-Bad en Nieuwpoort-Bad tonen je de weg naar de wandelpaden in Ter Yde en de Zeebermduinen.

In dit gebied gaan verschillende werken door in het kader van het life-natuurherstelproject 'FEYDRA', met als doel typische duinhabitats te herstellen.

Natuurparels het jaar rond

• Lente: tapuit, blauwe reiger, roodborsttapuit, duinviooltje.
• Zomer: geel zonneroosje, zeewolfsmelk, orchideeën
• Herfst: gekraagde aardster, parelhoenchampignon
• Winter: wintertaling, sijs, sperwer, buizerd

Plaatsduinen

De Plaatsduinen is een duinenmassief van 35 hectare dat in de late middeleeuwen tot ontwikkeling kwam en aan Oostduinkerke-dorp grenst. In het dialect is ‘de platse’ de dorpskern, vandaar de toepasselijke benaming. In het zuidelijk deel van het gebied komen bosjes voor, maar elders vind je dynamische duinen die hoog opstuiven tot typische paraboolduinen. Sterke niveauverschillen en glooiingen typeren het landschap.

Spelleplekke

De Spelleplekke ligt in een inzinking tussen de Plaatsduinen en de wijk Duinpark die rond 1930 tot ontwikkeling kwam. Aan de oostelijke rand van de Spelleplekke ligt het grote natuurgebied Ter Yde. Met de term ‘yde’ werd vroeger een schuilhaven of ankerplaats aangeduid. Een dergelijke haven, Nieuwe Yde, bevond zich op de plaats die nu Spelleplekke heet, aan de rand van een brede zee-inham, het Vloedgat. Het Vloedgat was destijds de meest westelijke tak van de IJzermonding, die uitwaaierde tot waar nu het natuurgebied ligt. Lees meer in de folder.

Zeebermduinen

De Zeebermduinen zijn erg kostbaar als natuurgebied omdat ze rechtstreeks met de zee in verbinding staan. Iets meer dan de helft van het 45 hectare grote natuurgebied is beschermd als Vlaams natuurreservaat, de andere helft is nog privé-eigendom. Tussen het strand en de Albert I-laan (kustweg) ontvouwt zich een mooie staalkaart van het buitenduinenlandschap. Van de hoogwaterlijn af kunnen op het droge strand embryonale duintjes tot stand komen. Hun ontwikkelingskans is echter zeer gering op een strook die hooguit één kilometer lang is en waar het risico op overbetreding door strandrecreatie zeer reëel is. Op het strand van de piepjonge Zeebermduinen groeien biestarwegras en zeeraket. Lees meer in de folder.

Ter Yde

De Albert I-laan, beter bekend als de kustweg, vormt de scheidingslijn tussen buiten- en binnenduinen. Aan de landzijde van de Albert-I-laan ligt de kern van het Vlaams natuurreservaat Ter Yde. Een groot deel van het gebied wordt ingenomen door stuifduinen die tot hoge paraboolduinen oplopen. Een onvervalste zandwoestijn met een indrukwekkende opeenvolging van hoge duinkammen! In zuidelijke richting vermindert het reliëf en gaat het landschap over in duingrasland en struweel. Hier bevinden zich ook de oudere kopjesduinen met een mosen kruidachtige vegetatie. Lees meer in de folder.

Hannecartbos

Het Hannecartbos werd in de jaren ‘20 van vorige eeuw aangelegd op een gebied van duingraslanden en kleine duinakkertjes. De toenmalige eigenaar, de familie Hannecart, wilde er een bosrijk jachtdomein creëren. Om een snelle bebossing te realiseren, werd gekozen voor snelgroeiende boomsoorten zoals els, populier en esdoorn. Gelukkig werd niet de volle 48 hectare van het gebied bebost. Aan de zuidrand bleef nog wat grasland behouden, net waar nog vroegmiddeleeuwse kopjesduinen voorkomen. Enkele houtwallen die de voormalige duinakkertjes afzoomden, zijn vandaag nog steeds herkenbaar in het landschap. Hier en daar vertoont het Hannecartbos parkachtige trekjes, zoals een verwilderde dreef met de bomen netjes in het gelid. Lees meer in de folder.

Karthuizerduinen

De Karthuizerduinen, genoemd naar een nu verdwenen kloosterverblijf van kartuizermonniken, beslaan iets minder dan 24 hectare. Zij kunnen gezien worden als de oostelijke uitloper van Ter Yde. Het eerste beeld is dat van een kale golvende zandmassa die met de grootste moeite bedwongen wordt. Tussen de droge paraboolduinen liggen uitgestoven en begroeide vochtige duinpannen. In een natuurlijk ecosysteem van wandelende duinen zouden die pannen vroeg of laat onder het stuivende zand verdwijnen, terwijl er zich elders weer nieuwe zouden vormen. Lees meer in de folder.

Oostvoorduinen

De 65 hectare van de Oostvoorduinen, gelegen achter de begraafplaats van Oostduinkerke-dorp, waren op het einde van de jaren ‘70 nog voorbestemd om als woonuitbreidingsgebied verkaveld te  worden. Dat dit op het nippertje kon verhinderd worden, is een goede zaak, want dit vroegmiddeleeuws kopjesduin is werkelijk een ecologisch pareltje! In tegenstelling tot jongere duingebieden vertonen de middeloude Oostvoorduinen geen uitgesproken reliëf; de niveauverschillen zijn beperkt. In dit verstild landschap is ook maar weinig open zand te vinden. De zacht golvende duinen zijn volledig begroeid met mosvegetaties en bloemrijke duingraslanden. Her en der komt struikgewas voor, maar echte bosjes zijn haast onbestaande. De Oostvoorduinen zijn zonder twijfel één van de bijzonderste duingebieden aan onze kust; de verscheidenheid aan planten en insecten is er enorm. Zo zijn deze duinen bijvoorbeeld één van de laatste groeiplaatsen in Vlaanderen voor planten als aarddistel, kalkbedstro en liggend bergvlas, om maar enkele rariteiten te noemen. Lees meer in de folder.

Bereikbaarheid Ter Yde

Het gebied wordt ontsloten door een uitgebreid wandelpadennet. Langs de Abert I-laan (N34) is er parkeergelegenheid en aansluiting op de Kusttram.

• Download het wandelplan

Activiteiten

Geregeld worden geleide wandelingen georganiseerd door Natuurpunt, Agentschap voor Natuur en Bos en de Dienst voor Toerisme van Koksijde.

Meer weten?

• Meer info is te verkrijgen in het Vlaams Bezoekers- en Natuureducatiecentrum De Nachtegaal
  
• of bij natuurwachters  Guy Vileyn (0479-890116) en en Johan Lamaire (0473-92 79 13)
• Download de fiche van het natuurgebied
• Bekijk foto's van Ter Yde van Norbert Callebaut: binnen de duinen en buiten de duinen
  

Lees meer

Eenheid in verscheidenheid Van smalle en brede, hoge en lage, rijk begroeide en kale duinen, winderige verstuivingen tot beschutte duinvalleitjes: aan de westkust is geen enkel duingebied hetzelfde. Sterker nog, zelfs binnen één duingebied kan je behoorlijk wat verschillen bespeuren. De westkust kan niet alleen bogen op een enorme afwisseling in  landschappen, maar ook op een bijzondere rijkdom aan dieren en planten. Zo groeien bovenop de duinen droogteminnende planten, terwijl even verderop in de vochtige duinvalleien de natte vegetatie de plak zwaait. Vandaag de dag zijn de uiteenlopende maar uitermate rijke duinengordels van de westkust dan wel een blikvanger van formaat, stuk voor stuk dragen de duinlandschappen ook de littekens van een woelig verleden.

Stuivend zand en fossiel strand Ter Yde is de verzamelnaam voor een uitgestrekt duinencomplex tussen Oostduinkerke en Nieuwpoort-Groenendijk. Tussen strand en polder omvat het in totaal 260 hectare, verdeeld over verschillende deelgebieden: de Zeebermduinen, de Karthuizerduinen, het Hannecartbos, de Spelleplekke, de Plaatsduinen en de Oostvoorduinen, en uiteraard het kerngebied Ter Yde zelf.