Dynamiek in de polders
In het lieflijke polderlandschap staat Guido De Laender aan het roer van de energieke Natuurpuntafdeling Damme. Als voorzitter inspireert hij al enkele jaren een enthousiaste groep vrijwilligers. Wat is je rol binnen de afdeling?Het is mijn taak om alles in goede banen te leiden. Het is een kunst om de juiste
vrijwilliger op de juiste plaats in te zetten. Bij ons zijn zo’n 50 vrijwilligers actief. Zij zijn de motor die onze vereniging doet draaien en dankzij hen realiseren we ‘Natuur voor iedereen’.
We hebben echt geluk dat we mensen hebben die zelf het initiatief nemen om vrijwilligerswerk te doen binnen de afdeling. Tenslotte heeft Damme amper 10.000 inwoners. Maar zowat de helft van onze vrijwilligers woont buiten Damme. Bovendien hebben we heel wat vrijwilligers die al gepensioneerd zijn. Ze gaan niet alleen aan de slag op officiële werkdagen. Ook op andere momenten staan ze klaar.
Het is ook een voordeel dat onze vrijwilligers uiteenlopende interesses hebben. Sommigen zijn geïnteresseerd in natuurstudie, anderen zijn dan weer bezig met de educatieve kant. Ze vullen elkaar dus goed aan.
Wat zijn de doelstellingen van Natuurpunt Damme?Ik vind het belangrijk om de 4 grote pijlers van Natuurpunt: educatie, beheer, studie en beleid, te verwezenlijken.
Het luik educatie vullen we in door heel het jaar activiteiten te organiseren voor jong en oud, individuen en verenigingen. Met die publieksactiviteiten bereiken we heel wat mensen. Jaarlijks gaat om meer dan 3.000 mensen.
Natuurlijk investeren we heel wat tijd in het beheer van onze gebieden. Het is niet omdat we een stuk grond aankopen dat het daarom automatisch natuurgebied is. We moeten ook zorg dragen voor die gebieden. In totaal hebben we nu zo’n 120 ha in beheer. Die gebieden onderhouden we door allerlei werken uit te voeren zoals maaien van het riet, bomen knotten, houtopslag verwijderen,…. Zo zetten we de natuur terug even op nul. Het jaar nadien merk je dan een heropleving. We zetten ook schapen, ezels en galloways in. Zij zorgen voor de begrazing van onze gebieden.
Ook op het vlak van natuurstudie onderneemt Natuurpunt Damme heel wat. Zo houden we tellingen bij van watervogels (in het bijzonder aalscholvers), roofvogels en broedvogels. Op die manier kunnen we de evolutie van verschillende populaties wetenschappelijk opvolgen.
Het luik beleid vullen we in door in verschillende adviesraden te zetelen. Bovendien onderhouden we goede contacten met de gemeente en de provincie. Voor de realisatie van grotere projecten is hun hulp essentieel.
Wat is je belangrijkste drijfveer?Het gevoel dat er zoveel verloren gaat. Het is niet uit eigenbelang, maar vooral vanuit een gevoel van bezorgdheid. Vlaanderen is een onooglijk vlekje op de wereldbol, maar toch is de natuur zo versnipperd. Dan moet je proberen om de stukjes die er nog zijn, te beschermen. Als je die strijd samen met medestanders kan voeren, zoals bij Natuurpunt, is dat leuk meegenomen.
Ben je al lang bezig met natuur?Ergens heeft dat altijd wel in mij gezeten. Als jonge leider in de KSA probeerde ik de natuur al te verweven in de spelletjes die we organiseerden. Ook als leraar trachtte ik leerlingen warm te maken voor de natuur door bijvoorbeeld excursies te organiseren. Een belangrijk jaar voor mij was 1972, toen ben ik natuurgids geworden. Vervolgens ben ik in Sijsele (deelgemeente van Damme) gaan wonen.Daar sloot ik me aan bij de Uilenspiegelvereniging die zich als milieuactiegroep manifesteerde.
Rond 1982 hebben we een afdeling Natuurreservaten Damme opgericht. Op dat moment kochten we ook het eerste stukje natuur, een deel van de gracht die deel uitmaakt van de oude stadswallen van Damme. Een beetje later ben ik voorzitter geworden van die afdeling. Na de fusie van Natuurreservaten en de Wielewaal is de afdeling Damme beginnen te floreren. Die positieve trend zet zich door tot vandaag: we organiseren heel wat leuke activiteiten en hebben een grote groep gemotiveerde vrijwilligers.
Investeer je veel tijd en energie in Natuurpunt?Dat varieert heel sterk. In bepaalde periodes heb ik het zeer druk. Zo zijn we in februari gemakkelijk 3 keer per week bezig met het knotten van bomen. Dat is zware fysieke arbeid, maar het is vooral heel leuk. Samen werken, creëert een gezellige sfeer. Tijdens de werkdagen, zorgen we ook altijd voor een ludieke noot door bijvoorbeeld taartjes of koekjes te voorzien. Het sociale aspect is bijzonder belangrijk binnen Natuurpunt Damme. De mensen moeten zich bij ons goed in hun vel voelen. Daarom betrekken we bijvoorbeeld ook gehandicapten bij onze werking. Een van onze vrijwilligers vangt elke dinsdagnamiddag gehandicapten op in het reservaat om kleine klusjes op te knappen.
Op welke verwezenlijking ben je trots?Ik ben fier op de recente restauraties van delen van de zeventiende-eeuwse
stadswallen van Damme. Die illustreren dat natuur en cultuur hand in hand kunnen gaan. De heruitgegraven stadsgracht leverde een nieuwe waterpartij op die heel wat watervogels, amfibieën en insecten aantrekt. Bovendien stelden we de site van de Oude Schaapskooi open voor het publiek.
Een ander succesverhaal is het Vogelfestival, een tweedaags evenement dat draait rond de overwinterende vriezeganzen. Dit jaar kwamen er zo’n 1600 mensen op af. Daar zijn we als kleine afdeling toch wel heel blij mee. Het Vogelfestival is een van de manieren om het publiek kennis te laten maken met de historische en landschappelijke rijkdom van Damme en omgeving.
Heb je plannen voor de toekomst?Eigenlijk gewoon verder gaan op het huidige elan. Er zijn natuurlijk nog heel wat mogelijkheden. Sommige delen van de stadswallen hebben we nog niet in beheer. Ook de renovatie van het Verbrand Fort van Damme zou een leuk project zijn om onze schouders onder te zetten. Door verder wandelingen en fietstochten te organiseren, hopen we mensen waardering te leren opbrengen voor natuur, landschap en de geschiedenis van Damme.
Tekst en foto's: Karolien Van de Velde