Over klimaatkanaries en hittestress (6 december 2008 tot 31 december 2009)
Het klimaat verandert, verandert u het klimaat?
Wist je dat padden en kikkers sneller sterven door warme winters? Wil je weten welke invloed de klimaatverandering heeft op dieren en planten in je achtertuin?
‘Over klimaatkanaries en hittestress’ gaat over de gevolgen van klimaatverandering op de natuur, zowel bij ons als wereldwijd. In vijf zalen vertelt de klimaatkanarie* je meer over het verschuiven van seizoenen en over dieren en planten die hun leefgebied verleggen. Je komt te weten welke problemen mensen door het veranderende klimaat ondervinden en niet in het minst wat wij eraan kunnen doen! Een wandeling in onze ecologische stadstuin laat zien hoe je van je eigen tuin een groene stapsteen maakt waar vogels, vlinders en andere dieren zich thuis voelen. Ten slotte geven we een heleboel tips mee voor grote en kleine klimaatdaden die je zelf kan stellen.
*Van Dale, Jaarboek Taal 2008: klimaatkanarie (de (m.); -s) dier waarvan het naderende verdwijnen of uitsterven duidt op klimaatverandering. Gevormd naar analogie van mijnkanarie (kanarie die mijnwerkers vroeger mee de mijn in namen om mijngas te detecteren).
De Natuurwaarnemer (16 februari tot 10 mei 2008)
Het is een kunstproject onder leiding van Brénine waarbij 12 gepassioneerde natuurwaarnemers gedurende een jaar hun bevindingen registreerden en integreerden in een persoonlijk kunstwerk.
“Natuurwaarnemers zijn gedreven mensen en hebben veel te vertellen. Het zijn passionele mensen die uren besteden aan natuurstudie. Zij staan dicht bij onze natuurlijke fundamenten. Met notities volgen zij de veranderingen in de natuur. Als een belangrijk wereldgebeuren brengen deze bekwame mensen nuttige gegevens van vroeger en nu. Zij zijn een interessant verschijnsel in ons tijdsbeeld. Daarom plaats ik hen als middelpunt in een kunstproject. Op allerlei manieren worden ze centraal gesteld in het project.Ook het platform “De Braekeleer” wordt tijdens de vogeltelling gevolgd. Het platform “De Braekeleer” is een trefpunt voor de vogelwaarnemers, een platform dat tegelijk een podium biedt voor het uitbrengen van de gegevens van hun ideeën en waarneming. Met hedendaagse middelen, Internet, telescoop, digitale camera en een onderbouwing van professionele kennis verwerken zij hun waarnemingen als wetenschap. Toch blijft deze bezigheid in de eerste plaats een gezonde vrijetijdsbesteding die voor velen uitgegroeid is tot een passie die hun leven bepaald. Het kunstproject bestaat uit schilderijen, installaties, video, boekdelen en tekeningen. Er werden reeds voorbereidingen gerealiseerd en vanaf 1 september 2006 werkten 12 deelnemers een jaar lang mee door hun belangrijkste waarnemingen te registreren en deze te integreren in een persoonlijk kunstwerk. Tijdens dat jaar volgde ik deze deelnemende waarnemers en werkte ik daarrond een tentoonstelling uit met verschillende disciplines.”Brénine
Levend Hout (17 december 2005 tot 31 december 2007)Onder de titel ‘Levend Hout’ gingen drie hoofdthema’s schuil. Het thema ‘Hout’ toonde het verband tussen hout enerzijds en verschillende planten en dieren anderzijds. Dat gebeurde aan de hand van heel wat prachtige foto’s, heldere tekstpanelen en interactieve elementen (microscopen, spelletjes, een kijkwand). In verschillende zalen was er aandacht voor vogels, paddestoelen, ongewervelden, mossen, zoogdieren, amfibieën en reptielen. Daarnaast werd ook het probleem van de tropische regenwouden belicht aan de hand van het Natuurpunt-project in Sumatra. Voor kleuters is een apart speel- en kleurhoekje voorzien.
Het tweede thema was ‘Kleur’, wat tevens het centrale thema was van de Erfgoeddag op zondag 23 april 2006. Door de expo heen stonden we stil bij de kleurdiversiteit in de natuur. Je kwam er op een prettige manier meer te weten over zaken als camouflage, fotosynthese en de kleur van vogelpennen, paddestoelen en vlinders.
Een derde thema waren de stripverhalen, gekoppeld aan de 16de editie van Strip Turnhout 2005. Dit festival liep op 17&18 december 2005. In onze expo boden striptekeningen van de plant- en diersoorten een instap in de echte wereld van het hout.
Als kers op de taart stelde de bekende kunstenaar-zanger Willem Vermandere een reeks werken in hout tentoon!
Minitentoonstelling Exoten (10 september 2006)Op 10 september 2006 zette het Natuurpunt Museum zijn deuren open. Naast de lopende tentoonstelling 'Levend hout' werd een aparte minitentoonstelling rond het thema 'Import/export' opgezet.
In deze tentoonstelling lag de focus voornamelijk op exoten in de Vlaamse natuur. Uitheemse soorten zijn vandaag alomtegenwoordig in onze omgeving. Wist je dat ongeveer 1 op 5 van de Vlaamse plantensoorten een exoot is? De tentoonstelling belichtte een aantal opmerkelijke exoten en hun invloed op de inheemse natuur. Heb je al eens van het Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje gehoord? Of van de Grote waternavel?
De tentoonstelling kan uitgeleend worden bij Natuurpunt Educatie, kijk voor meer informatie op uitleenbare tentoonstellingen. De tekstpanelen door de afdelingen van Natuurpunt gratis te ontlenen in het Natuurpunt Museum in Turnhout.
Insecten in de schijnwerpers (december 2003 tot zomer 2005)Insecten zijn niet weg te denken uit ons dagelijks leven. Zonder insecten zou ons leven er immers helemaal anders uitzien of misschien zelfs onmogelijk worden. Vele insecten zijn ongelooflijk mooi en hebben dikwijls intrigerende gewoontes en leefwijzen. Je kon dit zelf ervaren op je ontdekkingstocht in het Natuur.museum. Als rode draad doorheen de tentoonstelling werden insecten uit stripverhalen vergeleken met hun echte broers en zussen.
Na een korte kennismaking met onze inheemse insecten leerde je meer over de bouw en de functie van de verschillende lichaamsonderdelen van het insect. De enorme verscheidenheid aan voedingswijzen werd geïllustreerd met voorbeelden uit de wereld van deze ongewervelden én met die van de meer gekende gewervelde dieren, zoals vogels en zoogdieren.
Naast een beperkt stukje theoretische achtergrond kon je ook heel wat elementen zelf ervaren door te kijken, voelen, luisteren, ruiken, .... Je kon zelf uitproberen hoe insecten hun partner lokken: een ware uitdaging en minder makkelijk dan je denkt. Daarnaast kon je de wereld een keertje bekijken door de ogen van een insect en kon je ontdekken wat er juist gebeurt als een insect een bloem bezoekt.
Omdat insecten de grootste diergroep op onze wereldbol vormen, kozen we enkel voor kleurrijke groepen zoals vlinders en libellen, de soortenrijkste insectenorde namelijk de vliesvleugeligen en de sterk geliefde lieveheersbeestjes.
Een leuk extraatje waren de boeiende tips om insecten een handje te helpen in je eigen tuin of school.
Vogels van Achilles Cools (6 maart tot 5 juni 2005) In de verte staan de fabrieksschouwen van Olen. Dikke rookwolken worden er dagelijks de lucht ingeblazen. Dichterbij floreert een gebied dat natuur, rust en schoonheid uitademt. Insecten, kauwen, ezels, de mens, … een eenheid. Het zou een landschap uit een film kunnen zijn, en het is realiteit.
Achilles Cools leeft in dit landschap en vindt hier veelvuldig inspiratie om de relatie tussen mens, dier en natuur vast te leggen in tekeningen, etsen, schilderijen, beeldhouwwerken. In zijn werkstukken voelt u zijn toewijding en bewondering voor natuur en dieren. Objecten die hij observeert en bestudeert. Zijn favorieten zijn de kauwen. Vogels waar hij een mateloze bewondering voor heeft, die hij dikwijls kunstzinnig vastlegt en waar hij al twee boeken aan wijdde.
Op zondag 6 maart 2005 opende de tentoonstelling 'Vogels van Achilles Cools' in het Natuurpunt Museum (partner TRAM 41), het Taxandriamuseum-TRAM 41 en het Dagcentrum Muylenberg. De tuinen van het Taxandriamuseum en de Muylenberg toonden de beeldhouwwerken van Achilles Cools. In het Natuurpunt Museum werden stukken uit zijn hele oeuvre (prenten, schilderijen, beelden, …) tentoongesteld.
De Wolf in beeld (14 december 2001 tot 21 augustus 2002)“De Wolf in beeld” was een educatieve jongerententoonstelling met als thema’s de systematiek en de verspreiding van de Wolf, zijn morfologie, zijn levenswijze en zijn relatie tot de mens.
Striptekeningen van wolven werden gebruikt als instap in de echte wereld van de Wolf. Meerdere karaktertrekken van de wolf die in stripverhalen worden weergegeven vinden we immers ook daadwerkelijk terug in de natuur.
De tentoonstelling wisselde striptekeningen af met infopanelen, spelletjes en interactieve elementen. Dit zorgde voor een dynamische en boeiende tentoonstelling zowel voor kinderen als voor volwassenen.