Natuurpunt foto

Geplande acties Uitkerkse Polder

De uitbouw en beheer van een 'poldernatuurreservaat' van vele honderden hectare waarbij grootschalig herstel van bijzondere habitats en begeleidende soorten plaatsvindt enerzijds, en het bekomen van een maatschappelijk draagvlak hiervoor anderzijds (in een land waar de open ruimte erg beperkt is en de druk vanuit vele sectoren bijzonder groot) is wellicht uniek voor West-Europa en is de hoofddoelstelling van dit Life-project. Een aantal acties zijn hierbij cruciaal.

Goede werkplanning en uitvoeringsplannen

Het opstellen van een goede werkplanning en gedetailleerde uitvoeringsplannen zijn een eerste vereiste om tot een goed resultaat te komen van dit Life-project. Gezien de omvang en complexiteit van de voorziene werken zal een doordachte werkplanning noodzakelijk zijn. Jaarlijks zal de planning geëvalueerd en eventueel bijgestuurd worden, waarbij telkens de werken voor het komende jaar zullen uitgewerkt worden.

Verwerving van gronden

Alvorens we de doelhabitats en doelsoorten op grote schaal kunnen herstellen en nadien op een duurzame manier beheren is de aankoop van gronden cruciaal. Ze situeren zich vaak als enclave tussen de gronden die momenteel reeds in bezit zijn van de vereniging. Verdere blokvorming is in dit Life-project van groot belang, omdat op die manier de beheerbaarheid van de betrokken habitats en populaties van doelsoorten verder toeneemt. Ook percelen met de beste potenties voor het realiseren of behouden van de waardevolle reliëfrijke graslanden met hun geassocieerde soorten dienen aangekocht te worden om verdere versnippering en negatieve impact op de habitats en soorten tegen te gaan.

Eenmalige herstelmaatregelen

Nadat de percelen door de vereniging verworven zijn, dienen een aantal eenmalige herstelmaatregelen uitgevoerd te worden. Percelen waarvan het reliëf door de vorige eigenaar/gebruiker 'verbeterd' is (dempen van poelen en historische depressies, laten verlanden van karakteristiek greppelpatroon, ophogingen met grond of puin/afval ed.), bezitten grote potenties voor habitatherstel door middel van het herstellen van poelen en het typiche greppelpatroon en het afgraven van recente ophogingen. In totaal willen we ca. 50 ha reliëfrijke graslanden met zilte habitats (en hun geassocieerde soorten) op deze manier herstellen.

Naast het 'verbeteren' van de waardevolle, reliëfrijke graslanden, werden we de laatste twee decennia in toenemende mate geconfronteerd met de omzetting, op perceelsniveau, van graslanden naar akkers. Met dit Life-project willen we een trendbreuk realiseren door daadwerkelijk akkers opnieuw in te richten als reliëfrijke graslanden met zilte habitats. In totaal willen we 30 ha akker omzetten naar soortenrijk grasland.

Alvorens een extensieve begrazing kan opgestart worden, zal het noodzakelijk zijn rond bepaalde begrazingsblokken de oude afsluiting (gedeeltelijk) te vervangen (slechte staat ed.) of nieuwe afsluiting te plaatsen (bv. wanneer voormalige akkers opnieuw naar grasland omgezet zijn). In totaal voorzien we de plaatsing van ca. 40 kilometer afrastering.

Opstarten terugkerend biotoopbeheer

Nadat de éénmalige beheerswerken zijn uitgevoerd, dient het terugkerend beheer opgestart te worden. Dit beheer zal bestaan uit verschillende varianten van begrazing. Bij het extensiever gebruik kan er wel een probleem met distels ontstaan. Conform de wetgeving en om de landbouwers die actief zijn in het gebied niet onnodig te provoceren, willen we distelexplosies beperken door ze preventief af te maaien voordat ze in zaad kunnen komen.

Daarnaast beogen we met dit Life-project het historische onderhoudsbeheer voor het netwerk van greppels en laantjes - dat voornamelijk bestaat uit het op geregelde tijdstippen 'uitkuisen' van de greppels en laantjes met verwijdering van de aanwezige vegetatie (zodat het zout grondwater aan de oppervlakte blijft komen) - op een duurzame manier op te starten.

Wat de soortenrijke hooilanden behorende tot het Calthion en Arrhenatherion verbond (6510) betreft, een bijzonder zeldzaam habitat in Vlaanderen, deze willen we een significante impuls geven door het opstarten van (jaarlijks terugkerend) hooilandbeheer over een oppervlakte van 10 ha.

Natuurgericht toerisme

Met dit Life-project willen we een nieuw, doordacht, integraal ontsluitingsconcept implementeren in het projectgebied om enerzijds een betere en attractievere toegankelijkheid van het projectgebeid voor de bezoekers te bekomen en anderzijds een de natuurwaarden beter te vrijwaren.

Uitgangspunten in dit nieuwe concept zijn het bezoekerscentrum en een betere ontvangst en kanalisering van de bezoekers. Belangrijke acties die we willen uitvoeren zijn o.m. de uitbouw van het bezoekerscentrum 'de Groenwaecke', de uitwerking van sensibilisering/netwerking rond ganzen, de uitwerking van nieuwe bezoekersinfrastructuur (informatieborden, betere bewegwijzering ed.), de uitgave van een wandelbrochure, het publiceren van een artikel in het ledenblad ed.

Monitoring/opvolging

Alvorens de diverse acties in kader van dit Life-project van start zullen gaan, willen we een 'stand van zaken' opmaken van de verspreiding van bepaalde doelhabitats en doelsoorten in het projectgebied (uitgangssituatie). Tijdens uitvoering van het project, in het derde jaar en op het einde (vijfde jaar), willen we een gelijkaardig overzicht van doelhabitats en doelsoorten maken.