Laatste update: 1/2/2012
Natuurgebieden binnen dit project
|
De Kleine Nete ontspringt op de grens van de provincies Antwerpen en Limburg. Vervolgens stroomt ze door de Kempen tot Lier waar ze samenvloeit met de Grote Nete en de Beneden-Nete vormt. Deze oerkempense rivier met zijn slingerend verloop bepaalt het landschap van bloemrijke beemden en ruigten, venige moerassen en mysterieuze broekbossen. De vallei is doorspekt met tal van zijriviertjes. In Herentals doorsnijdt de Kleine Nete de Kempense heuvelrug, een uitgestrekte landduinenrug waar bossen, vennen, paarse heide en open zand elkaar afwisselen.
De Kleine Nete maakt deel uit van het Scheldebekken waarbij de tij-invloed merkbaar is tot in Grobbendonk. Deze ver landinwaarts reikende tijwerking zorgt voor een zoetwater getijde systeem dat uniek is in Europa. Tijdens hevige regenval kan de vallei enorme hoeveelheden water bergen wat essentieel is om laaggelegen woonwijken en wegen van overstromingen te behoeden.
Viersel Gebroekt - Leo Vaes
|
De overgang van landduinen naar riviervallei resulteert in een grote variatie aan natte en droge biotopen waardoor de Kleine Netevallei een uniek ecosysteem vormt waarin tal van planten en dieren zich thuis voelen. Het gebied herbergt zo nog populaties van een heel aantal zeldzame soorten zoals heikikker, rivierdonderpad, beekprik, blauwborst, nachtegaal, bever, zomerklokje, moeraskartelblad, lavendelhei, ...
Grote veranderingen in landgebruik hebben er echter voor gezorgd dat veel soorten (sterk) bedreigd, of zelfs verdwenen zijn. Om de grote natuurwaarden van de Kleine Netevallei te bewaren werden grote delen aangewezen als Habitatrichtlijngebied wat deel uitmaakt van het
NATURA 2000 netwerk.
Om de bijzondere soorten van het Habitrichtlijngebied tussen Herentals en Lier een duurzame toekomst te geven, heeft Natuurpunt het
LIFE-project “Grootschalig habitatherstel in de Kleine Netevallei” aangevraagd, wat gestart is op 01/01/2011. Met de projectpartners VMM (Vlaamse Milieumaatschappij afdeling Water) en de Provincie Antwerpen dienst Waterbeleid engageert Natuurpunt zich samen met zijn talrijke vrijwilligers voor het behoud en herstel van dit unieke gebied. De VMM gaat een vistrap aanleggen op de Molenbeek/Bollaak ter hoogte van de watermolen in Viersel.
Daardoor wordt het leefgebied van vissen zoals de rivierdonderpad en de kleine modderkruiper aanzienlijk uitgebreid. De provincie Antwerpen gaat dan weer de Kleine Beek meer ruimte geven door het afgraven van te hoge oevers en andere obstakels. Daar zal niet alleen de natuur van profiteren, we creëren hierdoor meer buffering en ruimte voor water en zo verhinderen we overstromingen elders.
In het kader van LIFE Kleine Nete zijn er verschillende maatregelen gepland om zo Europees bedreigde habitats en soorten terug kansen te geven in de vallei van de Kleine Nete. Daarnaast trachten we via deze maatregelen ook de connectiviteit tussen de verschillende habitatrichtlijngebieden in de Kempen te versterken.
Het prioritair werkingsgebied omvat drie deelgebieden, allen gelegen in de regio Herentals - Lier:
- de Heiberg-Snepkensvijver,
- het Schupleer
- en de Kleine Netevallei.
Lees meer over de deelgebieden van dit LIFE-project.
Snepkensvijver - An De Wilde
|
De deelgebieden
Heiberg en Snepkensvijver zijn het meest stroomopwaarts gelegen, vlakbij Herentals. Ze zijn vlakbij elkaar gesitueerd, maar bevinden zich toch op de twee uitersten van een hydrologische gradiënt. De Heiberg ligt namelijk op de kop van de Kempense heuvelrug, een brede landduinenrug die dwars door de Antwerpse Kempen loopt, van het noordoosten naar het zuidwesten. Het vormt dus een groot inzijggebied dat de lagergelegen delen voedt met grondwater. Snepkensvijver is het grootste ven van een uniek vennencomplex, gelegen op de zuidelijke flanken van de Kempense heuvelrug. Het wordt zowel gevoed door regenwater als door kwelwater afkomstig van de heuvelrug.
Schupleer - An De Wilde |
Het tweede deelgebied,
het Schupleer, ligt meer stroomafwaarts op het grondgebied van de gemeenten Vorselaar en Grobbendonk. Het is een natuurlijke overstromingsvlakte waar de Kleine Nete nog een relatief ongerepte morfologie met veel meanders vertoont. Hierdoor kan er een belangrijke meerwaarde gecreëerd worden voor riviergebonden biotopen. De Aa mondt hier uit in de Kleine Nete. Beide rivieren hebben mooi ontwikkelde watervegetaties.
De Kleine Netevallei, het derde deelgebied, ligt in de benedenloop van de Kleine Nete, tussen Lier en Zandhoven. Dit deelgebied is onderhevig aan getijwerking waardoor een zekere dynamiek gecreëerd wordt in de lager gelegen delen van het gebied. De valleiflanken daarentegen grenzen aan landduinen waar er een hoge kweldruk aanwezig is. De combinatie van getijdenwerking en kweldruk heeft geresulteerd in het ontstaan van een uniek natuurgebied. Verder mondt de Bollaak hier uit in de Kleine Nete. Deze laaglandbeek die door het habitatrichtlijngebied “Bossen ten oosten van Antwerpen” loopt, verbindt dus beide Natura 2000 gebieden.
Map