Enkele jaren geleden stond de boomkikker (Hyla arborea) op uitsterven in Vlaanderen. In meerdere natuurgebieden verdwenen op korte tijd populaties, waaronder de voormalig grote populatie in de Maten in Genk. Vandaag kwaken opnieuw 1000 boomkikker in Limburg!
Gealarmeerd door de dramatische achteruitgang waarvan de oorzaak onbekend was, diende Natuurpunt in 2006 een project in bij de provincie Limburg: ‘De bescherming van de boomkikker in de Maten, Maaswinkel en de Wijvenheide: onderzoeken en wegwerken van de knelpunten’.
Dit project beoogde in de eerste plaats de reconstructie van het verdwijnen van de boomkikkers in De Maten en van het verloop van de populaties in alle door Natuurpunt beheerde natuurgebieden in Limburg. Aan de hand van interviews, gepubliceerde gegevens, losse waarnemingen en bestaande databanken werd getracht zoveel mogelijk informatie te verzamelen over aantallen en locaties. Dit werd aangevuld met intensieve inventarisaties in het voorjaar van 2007 en 2008. In 2007 telde men er een 400tal boomkikkers.
In een tweede luik van het project werden verbanden gezocht tussen de gereconstrueerde populatiegeschiedenissen en veranderingen of beheersingrepen in de gebieden. Natuurpunt, het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en het Limburgs Landschap (LiLa) overlegden over hun behaalde resultaten zodat in elk natuurgebied de meest succesvolle maatregelen konden worden toegepast.
De boomkikker op een keerpunt?
Het beheer en de inrichting van de natuurgebieden is gericht op het creëren van een geschikt leefgebied waarbij externe negatieve invloeden in de mate van het mogelijk teruggedrongen worden. Boomkikkers zijn voor hun voortplanting aangewezen op heldere visvrije vijvers of poelen.
Vier jaar later zijn er bemoedigende resultaten. Momenteel kwaken er ongeveer 1000 mannetjes, vijfmaal meer dan tien jaar geleden! En wat nog beter is: we verwachten in de komende jaren nog een belangrijke toename.
1000 … een mooi cijfer na een werk van lange adem
Dit mooie resultaat is de bekroning van de constructieve samenwerking tussen de medewerkers van Natuurpunt, het ANB, LiLa, de inzet van vele vrijwilligers en de financiële steun van de Provincie Limburg.
Toch is enige waakzaamheid geboden. Het aantal boomkikkers neemt toe maar de soort is daarmee nog niet definitief gered: de boomkikker blijft een kwetsbare soort. Deze ervaring wijst er enkel op dat het herstel van de boomkikkerpopulatie mogelijk is indien de nodige maatregelen op de juiste wijze en tijdstip uitgevoerd worden. Zo vormt de toename van het aantal boomkikkers ook een hoopgevend signaal voor andere amfibieën die het wereldwijd slecht doen.
Meer info
Stefan Versweyveld en Iwan Lewylle