Afgelopen vrijdag presenteerde de Nederlandse staatssecretaris Bleker zijn alternatief voor het ontpolderen van de Hedwigepolder. Nadat eerder reeds twee onafhankelijke commissies van wijzen faalden om een volwaardig alternatief te vinden, moest nu het kenniscentrum Deltares op zoek naar een alternatief voor het ei van columbus. Ook deze zoektocht leverde blijkbaar geen verdedigbaar alternatief op. Bleker schraapte dan maar zelf enkele fragmenten uit deze studie bij mekaar. Het schamele resultaat is allesbehalve een volwaardige alternatief en blijkt bij voorbaat een doodgeboren kind.
Bleker's alternatief bestaat uit drie fasen:
- De eerste fase omvat uitsluitend tussendijkse ingrepen, waarbij de aanleg van peperdure strekdammen in ondiep water en intergetijdengebied moet leiden tot ongeveer 40 hectare aanslibbing. Probleem is dat hiermee alleen maar bestaande natuur wordt vervangen door een ander type van natuur en dat hiermee netto geen vierkante meter nieuwe estuariene natuur wordt gecreëerd.
- Tijdens de tweede fase, die pas in 2015-2017 zal aanvangen, zullen de Schorer- en Welzingerpolder vlakbij de haven van Vlissingen ontpolderd worden. Alzo ruilt Bleker één van de jongste polders van Zeeland (de Hedwige is pas in 1907 ingepolderd) in ten koste van één van de oudste. De Welzingerpolder is één van de laatste en best bewaard gebleven restanten van het zeldzame Walcherse oudland; een kleinschalig, middeleeuws polderlandschap met hoge cultuurhistorische waarde, dat juist omwille van die hoge waarde altijd ontzien is bij grootschalige ruilverkavelingen. Bleker doorbreekt met dit plan weliswaar het Zeeuwse taboe rond ontpolderen en probeert die ommezwaai aan het Zeeuwse publiek te verkopen door te stellen dat die polder sowieso onder water zou verdwijnen, omdat de locatie reeds bestemd was voor de natuurcompensatie van een nieuwe container terminal (WCT) voor de haven van Vlissingen. Dat is niet waar, dixit Natuurmonumenten: "Volgens het plan voor de WCT-compensatie zou hier slechts 30 hectare ontpolderd worden. In de overige 120 hectare zou, door binnendijkse natuurontwikkeling, het oorspronkelijke oudlandkarakter juist worden versterkt. Bleker zal het nu totaal onder water moeten zetten om zelfs maar de helft van het vereiste areaal te bekomen". Ook deze tweede fase omvat grotendeels het vervangen van bestaande natuur door nieuwe natuur, waarbij bovendien getracht wordt om een reeds eerder besliste natuurcompensatie twee keer te verzilveren.
- Om aan de minimum oppervlaktedoelstelling van 300 ha te komen, zal daarna nog een derde fase nodig zijn waarin alsnog een (agrarische) polder aangewezen en ontpolderd zal moeten worden. Bleker zwijgt hierover in alle talen...
Zonder fase 3 is dit “alternatief” bovendien al 35 miljoen € duurder dan het ontpolderen van de Hedwige. Die meerkost wil Bleker financieren door gronden te verkopen die de provincie Zeeland eerder al had aangekocht voor de afronding van allerlei gebiedsprocessen, waarbij natuur- en plattelandsversterking hand in hand gaan. Daardoor dreigt de eerder besliste inrichting van natuurgebieden elders in Zeeland niet afgerond te kunnen worden. Belangrijke delen van de Ecologische Hoofdstructuur dreigen zo te sneuvelen.
Staatssecretaris Bleker wekt graag de indruk dat hij over dit alternatief reeds een akkoord heeft of zal kunnen bereiken met zowel de natuurbeweging als de Vlaamse overheid en zelfs de Europese Commissie, maar de reacties van alle deze actoren wijzen eerder op het tegendeel. "Het is een ondoorzichtige warboel van maatregelen die ecologisch rammelen en grote schade toebrengen aan de natuur elders in Zeeland" dixit Jan Jaap de Graeff, algemeen directeur van Natuurmonumenten. Vogelbescherming Nederland zag de bui al langer hangen en talmde niet om de Nederlandse Staat voor de rechter de dagvaarden om een volwaardig natuurherstel volgens de eerder gemaakte afspraken af te dwingen. Ook Vlaams minister-president Peeters liet er in zijn reactie aan de Vlaamse en Nederlandse media geen twijfel over bestaan dat Bleker's alternatief het natuurherstel van de Westerschelde niet invult en dat Vlaanderen vasthoudt aan de eerder gemaakte afspraken. Ook Europees commissaris Potocnik zag zich genoodzaakt om in een brief aan de Nederlandse regering het bestaan van enig akkoord te ontkennen en stelde daarin bovendien een aantal eisen waaraan het voorstel geenszins voldoet...
Natuurpunt ziet in dit manoeuvre alleen maar een bevestiging van het standpunt dat wij hierover reeds sinds 2005 consequent hebben verdedigd: de ontpoldering van de Hedwigepolder is en blijft de meest efficiënte maatregel om gestalte te geven aan het dringend noodzakelijk natuurherstel in het brakke gedeelte van de Westerschelde, en dit zowel op het vlak van zuinig ruimtegebruik, kostenefficiëntie en maatschappelijke impact. Net zoals alle eerder voorgestelde en onderzochte alternatieven geeft ook Bleker's nieuwe voorstel geen invulling aan de vooropgestelde herstelopgave en doet het geenszins recht aan de gemaakte afspraken over natuurherstel in de Westerschelde. Aan de positieve kant valt enkel te melden dat dit voorstel aantoont dat er in het zoute middengebied van de Westerschelde wel degelijk een alternatief bestaat voor de zinloze tussendijkse maatregelen die de provincie Zeeland daar op haar beurt - bij gebrek aan betere alternatieven - als volwaardig natuurherstel aan de Europese Commissie probeert te verkopen...
Lees ook: Deskundigenrapport ‘ Natuurherstel van de Westerschelde; een systeemperspectief’ door prof. dr. P.M.J. Herman en prof. dr. ir. M.J.F. Stive op verzoek van onze BirdLife Partner Vogelbescherming Nederland
Lees het persbericht van 8 juni 2011 over ontpoldering Hedwige