Mechelen - 3 mei 2011 | Vandaag lanceert de Europese Commissie haar biodiversiteitsstrategie, die de prioritaire acties vastlegt om de achteruitgang van de biodiversiteit en ecosystemen te stoppen tegen 2020. Voor Natuurpunt is deze lange termijnvisie een belangrijke stap vooruit, maar zijn er serieuze bedenkingen. De doelen en maatregelen die de Commissie voorstelt zijn nl. het strikte minimum om grootschalige ecologische en economische kosten te vermijden. Bovendien zal de strategie enkel gerealiseerd kunnen worden als Europa en de lidstaten hiervoor het nodige budget vrijmaken. Tegelijkertijd benadrukt Natuurpunt dat de echte uitdagingen voor het behalen van dit Europese engagement in de hervormingen van het Europese Visserij- en landbouwbeleid liggen, waarover op dit moment onderhandeld wordt.
‘De nieuwe strategie biedt een positieve, maar niet erg ambitieuze blauwdruk om ons natuurlijk kapitaal en de levensnoodzakelijke ecosysteemdiensten te redden’, zegt Wim Van Gils van Natuurpunt. 'Het valt nog af te wachten of de EU en haar lidstaten de politieke wil hebben om effectief een einde te maken aan de overbevissing en schadelijke landbouwsubsidies en zo de hoofdoorzaak van het biodiversiteitsverlies aan te pakken.’
De biodiversiteitsstrategie voorziet in een zespuntenplan om de achteruitgang van biodiversiteit tegen te gaan: beheer van het Europese Natura 2000-netwerk, tegengaan van de verspreiding van invasieve exoten, herstellen van habitats en ondersteunen van ontwikkelingslanden in het realiseren van natuurbehoudsprojecten. Daarnaast gaat de strategie de belangrijke rol in biodiversiteitsvernietiging van de visserij- en landbouwsector niet uit de weg. De strategie roept op om werk te maken van verreikende hervormingen in beide sectoren, zoals het aanpassen van de visvangst aan de regeneratiecapaciteit van vispopulaties en het uitbreiden van biodiversiteitsvriendelijke agromilieumaatregelen.
De Europese Unie slaagde er niet in haar doelstelling te realiseren om tegen 2010 het biodiversiteitsverlies te stoppen. De Europese staatshoofden vernieuwden echter hun engagement, waarbij ze beloofden om tegen 2020 niet enkel de achteruitgang te stoppen, maar ook werk te maken van herstelmaatregelen. Daarnaast engageerde de EU zich op de Biodiversiteitstop in Nagoya (Japan) om te streven naar duurzaamheid in de visserij- en landbouwsector en de milieubelastende subsidies uit te doven, tegen 2020.
‘De slaagkansen van de nieuwe biodiversiteitstrategie staan of vallen met de beslissingen over de Europese begroting en de hervormingen in beleidsdomeinen als landbouw en visserij. Zonder vergaande hervormingen zal de doelstelling ook niet tegen 2020 gehaald worden’, beklemtoont Wim Van Gils. ‘Een strategie hebben is een goede start, maar wat er echt toe doet is het nemen van concrete maatregelen.’
Samen met onze koepelorganisatie BirdLife Europe neemt Natuurpunt acties op het terrein om Europa’s verbazingwekkende natuur te bewaren voor toekomstige generaties, engageren we ons om de implementatie van de Europese strategie op te volgen en zullen we aan de alarmbel trekken als de vooruitgang wordt gehinderd door onnodige vertragingen of politieke tussenkomsten.
Voorbeeld 1
Landbouw is met 50% van de totale oppervlakte de grootste grondgebruiker in Europa. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een belangrijk deel van de soortenrijkdom terug te vinden is in landbouwgebied. Landbouw heeft gezonde ecosystemen en biodiversiteit nodig voor veilig en kwaliteitsvol voedsel, maar heeft tegelijkertijd een sterke impact op de toestand van die ecosystemen en de biodiversiteit. De akkerfauna is in heel Europa sterk achteruitgegaan door de intensivering van de landbouw (waarbij o.a. bloemrijke akkerranden worden omgeploegd en er veel kunstmest en pesticiden worden gebruikt). Daardoor is er voor veel soorten onvoldoende nest- en voedselgelegenheid. De veldleeuwerik is één van de typische plattelandsvogels die de kwaliteit van zijn leefgebied drastisch achteruit zag gaan. Het gevolg is een totale ineenstorting van het aantal veldleeuweriken in Vlaanderen sinds de jaren 70 (-95%). Ook andere typische landbouwsoorten zoals de geelgors (-80%) en de patrijs (-50%) boeren er sterk op achteruit. Een achteruitgang van de biodiversiteit maakt de landbouw kwetsbaar voor plagen en vermindert de kwaliteit van ecosysteemdiensten die noodzakelijk zijn voor de landbouwproductie; zoals bestuiving door bijen. De achteruitgang van soorten als de veldleeuwerik moet dan gezien worden als een waarschuwing dat het huidige intensieve landbouwmodel niet duurzaam is. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid kan hierin een belangrijke rol spelen. De huidige hervormingen moeten aangegrepen worden om landbouwers te vergoeden die inspanningen leveren om de biodiversiteit in het landbouwgebied te verhogen.
Voorbeeld 2
De Atlantische Blauwvintonijn is het voorbeeld bij uitstek van de catastrofale mislukking van het Europees Visserijbeleid. Specialisten beweren dat het zo erg gesteld is dat er tegen 2012 geen enkele Blauwvintonijn meer overblijft, als we niet dringend actie ondernemen. Een recente wetenschappelijke analyse van ICCAT (de Internationale Commissie voor het Behoud van de Atlantische Tonijn) toont aan dat enkel een jaarlijkse quotavermindering van 6000 ton de stocks 60% kans kunnen geven om zich te herstellen tegen 2020. De Europees Commissaris voor de Zee, Maria Damanaki, uitte haar steun voor een drastische vermindering van de vangstquota. Toch werd slechtst een reductie van 600 ton overeengekomen voor 2011. De EU-vloot is hier geen onschuldige in het spel. Tussen 2000 en 2008 heeft de Europese tonijnvloot €34,5 miljoen subsidies ontvangen waarvan €33,5 miljoen ging naar de modernisering van de vloot. De lopende hervorming van het visserijbeleid is een laatste kans om deze perverse subsidies te stoppen en onze mariene biodiversiteit van de ondergang te redden.
Ook in België gaat een grote hap van de subsidies naar de modernisering van onze vloot die vooral bestaat uit boomkorvaartuigen. De boomkor staat bekend als een onduurzame vistechniek met een groot brandstofverbruik, bijvangsten en schade aan de zeebodem. Diversificatie van de vloot en de omschakeling naar meer duurzame technieken is dus ook hier zeer actueel en prangend..
Contactpersoon