Het Gemeentebestuur nodigde op 1 December 2025 de adviesraden uit, om hen te informeren over haar Meerjarenplan 2025-2030.

Erop volgend formuleerden we in de Milieuadviesraad het volgende advies.

De verhardingsgraad in Boortmeerbeek ligt hoog en drukt zowel de leefkwaliteit als de klimaatbestendigheid.

Beleidsopties:

1. Opmaak van een Actieplan Ontharding, met prioritaire zones (dorpskernen, parkeerzones, oude asfaltvakken, overgedimensioneerde wegen). Dit plan kan opgenomen worden in de ‘Omgevingsanalyse’ waarvan sprake.
2. Biodivers vergroenen van pleinen, schoolomgevingen en publieke ruimte.
3. Inzetten op infiltratiezones, wadi’s en groene corridors bij elke nieuwe ontwikkeling met bijhorende handhaving.
4. Stimuleren van onttegeling en ontharding bij particulieren en bedrijven  (subsidies, wedstrijden, begeleiding, tegel taks/premies .

Advies:

De milieuraad  stelt vast dat de meerjarenbegroting geen Actieplan Ontharding bevat en dat de opgenomen ambities  ontoereikend zijn om een toekomstgericht onthardingsbeleid te voeren.

De milieuraad adviseert om de financiële middelen om dit advies uit te voeren worden voorzien.

De huidige druk op woonruimte vraagt om gepaste dichtheid zonder verlies van leefbaarheid. Onze gemeente moet haar Landelijk karakter behouden.

Beleidsopties:

1. Verdichting enkel toelaten op goed ontsloten locaties, met verplichte groencompensatie, kwalitatieve publieke ruimte en definitieve schrapping van ongunstig gelegen woonuitbreiding.
2. De open ruimte staat in onze gemeente onder aanzienlijke druk, waardoor de opmaak van een beleidsplan ‘Open Ruimte’noodzakelijk is
3. De principes uit de omgevingsanalyse van 2019 dienen gerespecteerd te worden, met onder meer een beperkte verdichting, beperkte hoogte en een begrensde perimeter rond de stations van Hever en Boortmeerbeek
4. Minimumnormen voor biodivers groen, waterdoorlatendheid en ontmoetingsruimte in alle nieuwe projecten.
5. Actief streven naar meergezinswoningen van hoge kwaliteit in plaats van versnipperde lintbebouwing. In integrale ruimtelijke planning: open ruimte beschermen en verdere versnippering vermijden.
6. Sociale huisvesting wordt best binnen de bestaande woonzones ontwikkeld zodat open ruimte en watergevoelige gebieden maximaal gevrijwaard blijven van bijkomende bebouwing.
7. De Molen van Servaes-site moet worden ingericht als een groene/blauwe long met ruimte voor natuur, cultuur en onderwijs, inclusief het natuurlijk laten meanderen van de Weesbeek.

Advies:

We pleiten naast het RUP Kernversterking, participatief uitgewerkt, waarin we onze beleidsopties vertaald zien, voor een beleidsplan ‘Open Ruimte’. Hiervoor wordt budget voorzien.



 

Natuur moet een fundament zijn van de identiteit Boortmeerbeek als puur Landelijke Gemeente.

Beleidsopties:

1. Realisatie van de vier biodiverse natuurcorridors.

1. De Ravestein kasteel site wordt ingebed in een ruimer geheel van natte natuurherstel in volle respect voor de uitzonderlijke Geo-diversiteit waarde van dit gebied. Hiervoor voorzien we de uitbreiding van het Natuurpark Pikhakendonk met meer natte graslanden, het herstel van de Oude Dijle Meander, handhaving van het beschermde cultuurlandschap en het herstel van het landschapspark rondom het Kasteel Ravestein.
2. Verdere bosuitbreiding (type 4) en samenwerking met privé-eigenaars voor bosbeheer volgens type 4-aanbevelingen en behoud van open ruimte.
3. Aanleg van publieksvriendelijke biodiverse natuurzones en wandelpaden in Hever en Schiplaken.
4. Ecologisch beheer van openbaar biodivers groen (bij-vriendelijk, inheemse soorten, pesticidevrij, biodiversiteitsbevorderend).
5. Bij heraanleg van biodiverse groenzones wordt steeds bijenvriendelijke, aangepaste vegetatie voorzien, met bijzondere aandacht voor locaties zoals het grasveld naast de bibliotheek.
6. Stimuleren van de verbetering van de biodiversiteit in private tuinen. Het concept van de ‘Tuinrangers’ past hier volledig in.

Advies:

We bevelen aan om de hier geformuleerde en concrete beleidsopties met bijhorende budgetten op te nemen, zodat deze beleidsopties in een meerjarenvisie kunnen worden gerealiseerd.

De huidige klimaatcrisis zou ieders prioriteit moeten zijn en vraagt om urgente structurele maatregelen.

Beleidsopties:

1. Meer dan het onderschrijven van het klimaatactieplan willen we het vertalen naar effecttief uit te voeren acties.
2. Grootschalige regenwateropvang, bufferbekkens en infiltratiezones in de openbare ruimte. Uitvoeren van het grachtenplan in functie van de “haarvaten” waterbuffering. Brede ondiepe grachten.  Heropenen van gedempte grachten of minstens herinrichten als wadi.
3. We bevelen het gebruik van zwemvijvers in plaats van ingegraven zwembaden, om grondverstoring en waterverkwisting te voorkomen
4. Zonnepanelen op alle geschikte gemeentelijke gebouwen, met campagnes voor inwoners.
5. Renovatie van gemeentelijke gebouwen volgens passief- of bijna-passiefnormen.
6. Jaarlijkse klimaatmonitoring met openbaar rapport (CO₂, adaptatie, investeringen).
7. Campagnes en initiatieven om burgers aan te zetten tot efficiënter regenwatergebruik, meer infiltratie en de overstap naar fossielarme energie en on om de lokale handelaars en ondernemingen actief  betrekken bij duurzaamheid acties gezien hun potentieel voor zonnepanelen en andere efficiëntiemaatregelen.

Advies:

We bevelen aan om deze beleidsopties toe per uitbreiding toe te voegen aan de voorgestelde plannen en om te zetten in concrete uitvoerings plannen, met voldoende middelen in het budget. We bevelen ook aan om het Klimaatactieplan om te zetten in een concreet actieplan, participatief opgesteld en opgevolgd door een jaarlijkse klimaatmonotoring.

 

Boortmeerbeek moet inzetten op een aantrekkelijke, veilige en gezonde publieke ruimte.

Beleidsopties:

 

1. Hanteer de De 3-30-300-regel die stelt dat elke burger vanuit huis minstens 3 bomen moet kunnen zien, elke buurt een bladerdek van 30% moet hebben, en iedereen toegang moet hebben tot een park of groen gebied op maximaal 300 meter afstand. 
2. Biodiverse plantlijnen en biodiverse groene buffers langs spoor, kanaal en verkeersassen ter verbetering van luchtkwaliteit en geluidsreductie.
3. Biodivers dorpsgroen creëren door ontharding van ongebruikte asfaltzones.
4. Een luchtkwaliteitsactieplan met monitoring in kwetsbare zones.
5. Publieke ruimte kind- en seniorvriendelijk inrichten.

Advies:

Het meerjarenbudget straalt onvoldoende ambitie uit om in onze gemeente een gezonde leefomgeving als norm te stellen. Ook hier bevelen we aan om plannen en bijhorende budgetten op te nemen in de meerjarenbegroting.

 

Mobiliteit in Boortmeerbeek moet veiliger, groener en minder autogericht worden, met aandacht voor de kernen, wijken en verbindingen naar regio’s als Mechelen en Leuven. De mobiliteit moet zich aanpassen aan het landelijke, rustige karakter van onze Gemeente.

 

Beleidsopties:

 

1. Uitbouw van een veilig en samenhangend fiets- en wandelnetwerk tussen wijken, scholen, winkels, werkplekken en stations, met duidelijke prioriteit voor schoolroutes. Alle publieke ruimtes moeten via trage wegen te bereiken zijn en commerciële zones (N26) worden bereikbaar via trage wegen en de vaart.
2. Verbetering en uitbreiding van het regionale fietsknooppuntennetwerk richting Mechelen en Leuven, inclusief veilige kruispunten en overgangen.
3. Herzie de huidige trends in de "Vervoerregio Mechelen" en bevorder aanvullend circulair openbaar vervoer tussen omliggende dorpen.
4. Opmaak van een parkeerplan voor de kernen, met reductie van parkeerplaatsen waar mogelijk en herinrichting van vrijgekomen ruimte voor biodiversiteit en groen.
5. Analyse en concrete maatregelen tegen de verkeersdruk op de Leuvensesteenweg.
   
   De ontwikkeling van de ambachtszone wordt geëvalueerd in functie van de bestaande verkeersproblematiek.
6. Stimulering van deelmobiliteit en elektrische voertuigen, met speciale aandacht voor de satellietkernen Hever en Schiplaken.
7. Ontwikkeling van promotiecampagnes en gedragsmaatregelen die duurzame verplaatsingen systematisch ondersteunen.
8. Verlichting in publieke ruimte systematisch afstemmen op veiligheid én ecologische impact: niet overal automatisch verlichten, maar gerichte toepassing op fiets- en wandelroutes; rekening houden met effecten op natuur, biodiversiteit en nachtdieren. Bij de inrichting van verlichting dient te worden gewerkt volgens het principe van gerichte, ecologisch verantwoorde verlichting, zodat veiligheid en natuurbehoud in balans blijven. Bestaande verlichting wordt best aangepast aan deze principes.
   
    

Advies:

Voor elk van deze beleidsopties moeten concrete acties, deadlines en budgetten participatief worden vastgelegd in de meerjarenbegroting, zodat uitvoering mogelijk wordt.

Prioriteit moet liggen bij veiligheid en groene mobiliteit, met meetbare doelstellingen voor 3–5 jaar.

De milieuraad vraagt dat een monitoringsysteem wordt opgezet om de voortgang en effectiviteit van de maatregelen te volgen.

 

Het bestrijden van zwerfvuil blijft een aandachtspunt en de gemeente stimuleert en neemt initiatieven zoals,

1. Ondersteunen van de ‘mooimakers’ zodat de lokale vrijwilligers de nodige ondersteuning krijgen om hun opruimwerk naar eigen believen te kunnen doen
2. Roterend inzetten van slimme zwerfvuilcamera’s op strategische plaatsen, niet enkel bij de glasbollen maar ook in de natuurgebieden
3. Herbekijken van de publieke afvalbakken en inzetten op gescheiden zakken (PMD – restafval)
4. Specifiek in kaart brengen van intensieve ‘rookplekken’ en voorzien van simpele asbakken gezien sigarettenpeuken heel moeilijk op te ruimen zijn en zware (chemische) schade toebrengen aan het milieu

Advies: De milieuadviesraad stelt vast dat er geen actief zwerfvuilplan is opgenomen in de meerjarenplanning. We vragen dan ook dat dit blijvend op de radar blijft en de nodige initiatieven hiervoor onderschreven zullen worden, in samenspraak met de MAR.

 

Bijenwerkgroep: De gemeente Boortmeerbeek herbevestigt haar engagement als bijen-vriendelijk.

In het kader van burgerparticipatie is een bijenwerkgroep samengesteld van enthousiaste burgers en belanghebbenden die dit mede willen realiseren.



Beleidsopties:

1. Bouwen van levenstorens die een onderdak bieden aan wilde bijen en andere dieren. Deze kunnen vergezeld worden van educatieve communicatie. 
2. Het bestrijden van de Aziatische Hoornaar, maar budgettair ook voor een evenwicht zorgen en genoeg fondsen voorzien voor het aanleggen van bijenvriendelijke nestplaatsen. Inzetten op preventie in plaats van verdelging. 
3. Bijenvriendelijk beheer zoals het reeds aangehaald maaibeheer & bermbeheerplan
4. Deelname ‘Maai mei niet’ 
5. Bijenvriendelijke begraafplaatsen  & bloemrijke graslanden zonder inzaaien
6. Sensibilisering van de burgers via o.a. Week van de Bij, stimuleren geveltuintjes, uitdelen van gratis bloemnzaad etc
7. Aangepaste vegetatie bij het heraanleggen van bepaalde groenzones. Zo zien we bijvoorbeeld heel wat potentieel in de heraanleg van het grasveld naast de bib waar momenteel reeds een levenstoren is geplaatst.

Advies: De Milieuadviesraad blijft zich inzetten voor het creëren van een bijenvriendelijke gemeente en dit via de bijenwerkgroep die erop toeziet dateen aantal concrete initiatieven worden gerealiseerd.

Dit advies wordt als een specifiek actiepunt opgenomen in de meerjarenplanning.

Draagvlak is essentieel voor een succesvolle uitvoering van het beleid. Het bestuur benadrukte tijdens de informatiesessie dat het participatie hoog op de agenda plaatst. De Milieuraad moedigt aan om deze ambitie concreet waar te maken .

 

Beleidsopties:

1. Structurele participatie: Milieuraad, burgerpanels en -werkgroepen, scholen, verenigingen en  burgers actief betrekken bij vergroening, mobiliteit en klimaatacties.
2. Pas de vergaderfrequentie van adviesgroepen aan de actualiteit van de dossiers aan, zonder dode periodes in juli en augustus.
3. Van overlegfabriek naar echte participatie en van  inspraak naar co-creatie. Niet alleen advies geven  achteraf, maar samen ontwerpen en uitvoeren.
4. Publieke communicatie over doelen, voortgang en resultaten
5. De gemeentelijke subsidiëring van lokale verenigingen versterken én differentiëren, zodat deze organisaties beschikken over structurele, materiële en kwalitatieve middelen. Daarbij wordt prioritair ingezet op het voorzien van geschikte en duurzame infrastructuur, aangezien er momenteel een tekort is aan degelijke ruimtes om hun activiteiten uit te oefenen.

Advies:

De Milieuadviesraad beveelt aan om de werking van de gemeentelijke adviesraden te versterken door het voorzien van ruimere structurele werkingsbudgetten.

Daarnaast is het noodzakelijk dat er financiële en materiële middelen , en plaats voor een deftige behuizing worden vrijgemaakt om verenigingen adequater te ondersteunen.

De Milieuadviesraad vraagt dat bij de opmaak van het RUP Kernversterking, het Tragewegenplan,

het Hemelwaterplan, de ontwikkeling van de Ambachtzone, het actieplan Ontharding,  het Mobiliteitsplan, alle best vertaald in een “Klimaat- en  Milieubeleidsplan” effectieve en tijdige participatie van burgers en adviesraden wordt gegarandeerd.

Zonder budget geen uitvoering.

Beleidsopties:

1. Een vaste begrotingspost voor duurzaamheidsinvesteringen en  toekomstige investeringen zal expliciet gericht worden op duurzame, toekomstgerichte groen-blauwe verankeringsprojecten.
2. Meerjarenplanning voor klimaat-, natuur- en mobiliteitsprojecten.
3. Actief binnenhalen van Vlaamse en Europese subsidies.
4. Transparant rapporteren over besteding én impact.

Advies:

De Milieuadviesraad adviseert om een professionele beleidswerking te organiseren die de nodige capaciteit en expertise bevat om subsidies te verwerven, beleidsprojecten op te volgen en daarbij structureel de kennis van de adviesraden en de brede lokale gemeenschap in te schakelen.