Amfibieënwerkgroep

We stellen ons even voor

Diversiteit. In het verenigingsleven, in de natuur, maar ook in de werkgroepen. Hoe meer, hoe liever. Elke afdeling die zichzelf respecteert, houdt er een ‘Vogelwerkgroep’ op na. Tweede aan zet zijn doorgaans de plantenmannen/vrouwen en daarna hangt het wat af van de lokale expertise. Natuurpunt Boven-Schelde heeft nogal wat kennis in haar rangen. Zoveel zelfs dat ze ook nog een amfibieën- en reptielenwerkgroep heeft. Zitten er dan zoveel kikkers, padden en salamanders of gaat het slechts om een handvol exemplaren van de gewoonste soorten?

De paddenoverzetactie gaf de aanzet

Het begint allemaal in 2001. Langs de Makkegemstraat in Schelderode werden elk jaar tijdens de paddentrek, honderden gewone padden en bruine kikkers doodgereden. Jammer, zo vonden de buurtbewoners en met de logistieke ondersteuning van de gemeente Merelbeke werd een paddenoverzetactie opgestart. De resultaten van het debuutjaar waren verbluffend: 3.042 gewone padden, zes bruine kikkers, twaalf alpenwatersalamanders, twee vinpootsalamanders en vijf kleine watersalamanders. Naast de gewone soorten werden ook enkele kamsalamanders overgezet: een absolute topsoort! De aanwezigheid van deze Habitatrichtlijn-soort was de aanleiding voor de opmaak van een ambitieus poelenplan.

Maar hoe zouden we de land- en waterhabitat van deze sterk bedreigde soort kunnen verbeteren? Er rezen een pak vragen die enkel door een grondige inventarisatie konden worden beantwoord. De gemeente Merelbeke kocht zeven gespecialiseerde fuiken, stelde een budget ter beschikking en Natuurpunt schreef een lijvig rapport. Aan ambitie ontbrak het niet: voor 80 onderzochte poelen werd een gedetailleerd beheerplan uitgeschreven, voor 30 nieuwe poelen werden voorstellen opgemaakt. Sinds 2006 werden al meer dan 50 nieuwe poelen gegraven. Zeven van deze nieuwe poelen werden intussen al gekoloniseerd door Kamsalamanders!

Naast de paddenoverzetacties langsheen de Makkegemstraat en de Liedermeersweg in Merelbeke en kwam er ook één langsheen de Zink in Munte.

Van hazelwormen tot het unieke poelenplan

Sinds 2010 wordt in onze afdeling ook het onderzoek verricht naar de aanwezigheid van hazelwormen in de Makegemse Bossen. In een aantal zonnige bosrandstukjes (met open vegetatie en een dikke strooisellaag van o.a. adelaarsvaren en struikhei), werden onderzoeksplots uitgezet. Beetje bij beetje krijgen we ook een beter zicht op de verspreiding en de populatiedichtheid van deze schaarse soort. In 2019 werd door de gemeente Merelbeke een nieuwe opdracht uitgeschreven om de realisaties van het Merelbeeks poelenplan op hun ecologische meerwaarde te kunnen beoordelen. De resultaten waren alvast indrukwekkend. In 2004 werden in drie poelen kamsalamanders gevonden. In 2020 staat de teller op 15. Ook het aantal kamsalamanders per poel nam spectaculair toe en het verspreidingsgebied breidde aanzienlijk uit. Ook alle andere salamandersoorten zitten mee in de lift. Zo is Merelbeke de enige gemeente in Vlaanderen waar de vijf inheemse salamandersoorten in één en dezelfde poel voorkomen: vuursalamander, alpenwatersalamander, kamsalamander, vinpootsalamander én kleine watersalamander in eenzelfde poel. Merelbeke telt zes zo’n poelen, waarvan er twee werden aangelegd in uitvoering van het poelenplan.

Wat doet de reptielen- en amfibieënwerkgroep?

Is de reptielen- en amfibieënwerkgroep van Natuurpunt Boven-Schelde enkel iets voor afgestuurde biologen of kunnen ook ‘gewone’ leden mee op stap met deze herpetologische werkgroep? Toegegeven: één en ander is specialistenwerk. Eén en ander wordt best ook niet aan de al te grote klok gehangen, want hazelwormen zijn bv. heel erg verstoringsgevoelig en voor salamanders bestaat er dan weer een zwarte markt van terrariahouders, tuinvijvermensen of andere ‘liefhebbers’. Toch willen we mee werken aan een breder herpetologisch draagvlak. Niet enkel door folders maar ook door jullie mee op pad te nemen, tijdens een paddenoverzetactie, salamandersafari’s voor de kinderen of amfibieëncursussen voor volwassenen. Hou onze activiteitenkalender dus zeker in de gaten.

Contactpersoon

Dominique Verbelen
d.verbelen@telenet.be - 0484 119 899

Terugkerende activiteiten

  • paddenoverzetactie
  • salamandersafari’s
  • amfibieëncursussen
TOP