tikkebroeken

Tikkebroeken

Kasterlee, Oud-Turnhout
Oppervlakte
Groot gebied - Tussen 50 en 100 hectare
  • Honden zijn niet toegelaten. Kwetsbaar gebied.
Door de Tikkebroeken kronkelt de Rode loop. Als het hard regent overstroomt de Rode Loop en wordt het natuurgebied onder water gezet. Door die combinatie van natte en droge stukken, vinden veel dieren en planten er een thuis. Kom ze ontdekken, maar vergeet je laarzen niet.

Toegankelijkheid

Heel het jaar vrij toegankelijk op de paden. Tikkebroeken is bewegwijzerd vanuit het centrum van Kasterlee en van Oud-Turnhout. Er is parkeergelegenheid in de berm aan de kant van het natuurgebied. De hoofdingang Tikkebroeken ligt in de straat genaamd Kluis, Kasterlee. In de Tikkebroeken zijn honden niet toegelaten.

Top

Tikkebroeken

Beschrijving van het gebied

De Tikkebroeken is een karakteristiek Kempens laagveen. Laagveengebieden hebben veel verschillende lanschappen: elzenbroekbos, hooiland, gagelveld, natte en droge heide, graasweide, dennenbos en akker. Die verscheidenheid komt er door de manier waarop het landschap vroeger gebruikt werd.

Begin twintigste eeuw werd er in de Tikkebroeken nog turf gewonnen. Uit de overgebleven waterplas werd later moer (een combinatie van slib en afgestorven waterplanten) gehaald om de akkers in de buurt te bemesten. Daarnaast werd in de Tikkebroeken elzenbos gecreëerd via hakhoutbeheer, droge heide gemaaid en gekapt en natte heide geplagd. De beemden werden ook gehooid en de hoger gelegen zandgronden als akker beheerd.

De wandelingen door Tikkebroeken brengen je door al de landschappen en vervelen dan ook geen seconde.

Top

Boompieper

Dieren en planten

In de droge heide met vennetjes en groepjes bomen leeft de boompieper. De levendbarende hagedis zont tussen de dopheide en de zonnedauw. In de voedselarme vennetjes planten libellen en amfibieën zich voort. Het elzenbroek met de vele pollen elzenzegge en gele lis herbergt de matkopmees en de schuwe waterral.

In de majestueuze eiken en populieren op de oevers van de Rode Loop scharrelen boomkruipers hun kostje bijeen. De populieren vormen in het voorjaar de ideale trefplaats voor de kleine bonte specht, want de specht timmert zijn nest in zachthoutbomen. Ook grote bonte, groene en zwarte specht zie je in het gebied.

De Rode Loop dankt zijn kleur aan de ijzerhoudende slibdeeltjes van aangrenzende akkers die na oxidatie roodbruin kleuren. Bosbeekjuffers getuigen dat het beekwater nog een goede kwaliteit heeft. Met hun metaalglanzend blauw lichaam en donkerblauwe vleugels dansen de mannetjes langs de oevers op zoek naar de bruingevleugelde vrouwtjes. De ijsvogel scheert boven het wateroppervlak. De wortelkluit van een omver gewaaide eik is zijn favoriete plaats om een nestgang te graven. 

In hartje winter vallen de roodbruine knoppen in de her en der verspreide gagelveldjes op, waardoor je de struiken van ver herkent. De typische struik van natte, zure, voedselarme grond vind je vooral op plaatsen die ‘s winters onder water staan en ’s zomers droogvallen. Vroeger groeide de plant in de Kempen zowat overal waar de leefomstandigheden geschikt waren. Nu komt hij bijna enkel in natuurgebieden voor. Op culinair vlak bewijst de sterk aromatische gagelstruik tot op de dag van vandaag zijn diensten. Voor de karakteristieke smaak van de alom bekende “Gageleer” voegt men een fijn gagelaroma toe. In het vroege voorjaar kan je tussen de gagel de blauwborst in een alleenstaande boom of struik zien zitten, waar hij uit volle borst zijn zang ten toon stelt.

Top

Geelgors

Natuurbeheer

Vroeger verbouwde de mens gewassen op de hoger gelegen gronden rond woonkernen. Na de oogst bleven op de akkers zaden achter, die tijdens de winter zaadetende vogels aantrokken. Omdat akkervogels steeds moeilijker voedsel vinden, legde Natuurpunt akkers aan. Natuurpunt zaait de akkers in met een mengeling van bladrammenas en zonnebloem, graan, koolzaad, boekweit en andere akkerkruiden. Je kan er nu in de winter vinken, kepen en groenlingen bewonderen die zich te goed doen aan zaden.

Ook de bijzondere geelgors vindt een thuis in de Tikkebroeken. Opgelet, want de sperwer is nooit ver uit de buurt. Het kleurrijke nectaraanbod lokt op warme zomerdagen veel bijen, vlinders en zweefvliegen. Vanuit de strooisellaag weten ook muizen wel raad met de grote zaadvoorraad. Dat trekt jagers aan zoals torenvalk, buizerd en steenuil.

Het behoud van de graslanden in het gebied is sterk verbonden met het jaarlijkse maaibeheer. Niet maaien leidt tot verruiging en op termijn tot bos. Een beemd is een drassig hooiland dat pas in de vroege zomer kan gemaaid worden. Speenkruid, pinksterbloem en echte koekoeksbloem kleuren het hooiland in de lente. De rijkdom aan bloeiende planten typeert beemden. Reeds vroeg in het voorjaar lokt de pinksterbloem het oranjetipje waarvan het mannetje onmiddellijk de aandacht trekt met zijn oranjegetipte vleugels. Het volledig wit gekleurd vrouwtje bezoekt pinksterbloemen als nectarplant, legt er haar eitjes en ook de rups leeft van de plant. Zo zie je maar hoe één bepaalde plant een sleutelrol vervult in de levenscyclus van één vlindertje. 

In de diverse heidegebiedjes houden vrijwilligers de verbossing onder controle en doen aan heidebeheer.

Top

Verder wandelen

Top

Lees meer
Krijg de kaart en de routes
4.00km

Tikkebroeken - Natuurwandeling

5.00km

Tikkebroeken - Landschapswandeling

Steun dit natuurgebied met een gift.
  • Gebieden aankopen en beheren is de beste manier om de natuur te beschermen
  • Voor elke gift van 40 euro of meer krijg je een fiscaal attest

Steun Tikkebroeken met een gift

Op stap met een ervaren wandelgids

Wil je Tikkebroeken verkennen onder begeleiding van een ervaren wandelgids? Boek dan een afspraak met Dirk Potters, 0485-41 54 29, dirk.potters@telenet.be

Iets te melden?

Zijn er wandelbordjes verdwenen? Heb je iets te melden over een natuurgebied? Bezorg ons je feedback.