In België uitgestorven gewaande plantensoort na 85 jaar opnieuw ontdekt

De soort was tot het begin van de 20e eeuw in ons land verspreid te vinden langs de Maas en de oostkust, maar verdween daarna uit beeld. Langs de Maas werd de soort na 1902 niet meer opgetekend, terwijl in Vlaanderen de laatste natuurlijke waarnemingen, in Stene en Zandvoorde (Oostende), van 1940 dateren. Nadien werd ze nergens meer in België teruggevonden.

Elly Vaes herkende de plant als een slasoort, maar de gave, lijnvormige bladeren kon ze niet thuisbrengen. Katrijn Vannerum opperde dat het wel eens om wilgsla kon gaan. Ze namen het floraboek erbij en determineerden de plant met behulp van de sleutel. Alle kenmerken bleken overeen te komen. Voor Katrijn Vannerum, lector groenmanagement aan HOGENT, had deze ontdekking een extra bijzondere betekenis. Tijdens haar onderzoek van het Oost-Vlaamse herbarium van Charles Van Hoorebeke uit 1815 was de wilgsla haar bijgebleven. De soort nu levend in het wild terugzien, voelde voor haar als een klein mirakel. 

Een comeback met vragen

Wilgsla doet denken aan de veel algemenere kompassla (Lactuca serriola), maar is daarvan te onderscheiden door de slankere bloeiwijze en haar lijnvormige, gaafrandige, stekelloze bladeren die op wilgenbladeren lijken.

Het is een zeldzame, meestal eenjarige plant van droge, zonnige hellingen op stikstofrijke bodem, die in België en Nederland de noordgrens van haar areaal bereikt, maar in heel West-Europa sterk is achteruitgegaan. In Nederland geldt ze als verdwenen, in Duitsland en Luxemburg is ze met uitsterven bedreigd en ook in Engeland is ze extreem zeldzaam geworden. De reden van de snelle achteruitgang is nog onbekend.

 

Samenwerking voor behoud

De vondst opent nieuwe mogelijkheden voor natuuronderzoek en -beheer. Om het voortbestaan van de soort veilig te stellen, zal het Agentschap Plantentuin Meise zaden proberen in te zamelen voor de collectie. Ondertussen roepen de ontdekkers andere botanisten op om de Maasoevers tussen Dinant en Visé nauwlettend te onderzoeken: mogelijk zijn er nog meer populaties aanwezig, of, wie weet, worden er nog meer zeldzaamheden gevonden. 

Tekst: Elly Vaes (Plantenwerkgroep FON) en Katrijn Vannerum (Nationale Werkgroep Botanie)

MEER INFORMATIE

Katrijn Vannerum & Thijs Lambrecht, 2022. Groen van toen. De verdwenen flora van Oost-Vlaanderen. Lannoo Academia Press. https://www.lannoo.be/nl/groen-van-toen