Natuurlijke geluiden verhogen de kwaliteit van onze leefomgeving

Dat de nabijheid van natuur een positief effect heeft op de mens is goed gekend, en kan biologisch-evolutionair worden verklaard. Natuurlijke geluiden kunnen dit effect versterken – of op zichzelf al voldoende zijn om deze positieve effecten teweeg te brengen.

Maar werkt dit ook wanneer er veel verkeersgeluid is?

Een belangrijke vraag, want verkeerslawaai is in Vlaanderen overal aanwezig. Eerder toonde een kleinschalig belevingsonderzoek in het Gentse Zuidpark aan dat het toevoegen van natuurgeluiden, via verborgen luidsprekers, ervoor zorgde dat het verkeer minder luid werd ervaren, ook al veranderde de werkelijke geluidssterkte niet. In een laboratoriumexperiment werd dit effect bevestigd in een volledig stedelijke omgeving: ook daar maakten natuurgeluiden het geluidslandschap aangenamer. Beide experimenten gebeurden echter onder gecontroleerde omstandigheden en met beperkte testgroepen. De vraag bleef of dit positieve effect ook zichtbaar zou zijn in de dagelijkse leefomgeving van de Vlaming.

De resultaten van De Oorzaak geven daar nu een duidelijk antwoord op: natuurlijke geluiden zorgen inderdaad voor een aangenamere, rustigere omgeving en minder (geluids)hinder. Dit effect bleek zeer robuust. Hoewel een toename van verkeersgeluid logischerwijs leidt tot een lagere geluidskwaliteit, stijgt die kwaliteit opnieuw wanneer tegelijk ook meer natuurgeluiden hoorbaar zijn. Zelfs in Vlaanderen, waar verkeerslawaai alomtegenwoordig is, dragen natuurgeluiden dus sterk bij aan een beter geluidsklimaat.

Hoe zorgen we voor meer natuurlijke geluiden?

Een ruimtelijke analyse toonde aan dat niet alleen nabijgelegen groen, maar ook landbouwzones belangrijk zijn voor het waarnemen van natuurgeluiden rond de woning. Opvallend is dat groene infrastructuur in een bredere straal (tot 500 meter) een sterker effect heeft dan enkel een hoge concentratie groen vlakbij (binnen 125 meter). Dit wijst op het belang van een ‘reservoir’ aan natuurlijke geluidsbronnen. Sommige geluiden – zoals vogelgezang – hebben een opvallend karakter en zijn vaak op grotere afstand hoorbaar. De aanwezigheid van niet-verharde zones verhoogt dus sterk de kans op het horen van natuurlijke geluiden. De productie van natuurlijke geluiden kan dus zonder meer gezien worden als een belangrijke en robuuste regulerende ecosysteemdienst van groene en landbouwzones.

De volledige studie kan je hier lezen 

Tekst: Timothy Van Renterghem (hoogleraar Omgevingsgeluid, Universiteit Gent), Ablenya Barros (postdoctoraal onderzoeker Omgevingsgeluid, Universiteit Antwerpen), Cedric Vuye (professor Toegepaste Ingenieurswetenschappen, Universiteit Antwerpen) en Jonas Lembrechts (docent Ecologie en Biodiversiteit, Universiteit Antwerpen / Universiteit Utrecht)