Natuurbericht

De nood voor een spons in ons Vlaams waterlandschap: stuwen & co to the rescue

24 augustus 2023

Jarenlang dachten we dat water zo snel mogelijk naar de zee moest. We voerden het af via grachten, beken en kanalen. Het gevolg? Een dalend grondwaterpeil aan de ene kant. En overstromingen aan de andere. Land- en tuinbouwers zijn een cruciale speler om het water langer ter plaatse te houden wanneer het regent. Via het strategisch plaatsen van het juiste type stuw op de juiste plaats kunnen landbouwers het Vlaamse watersysteem ombouwen naar een veerkrachtiger spons die water buffert in natte periodes en afgeeft bij droogte. Enkele lessen vanuit het onderzoeksproject TURQUOISE.

Natuurbericht

Ingekorven vleermuizen op vrijersvoeten

23 augustus 2023

Onderzoekers van de vleermuizenwerkgroep van Natuurpunt volgden de afgelopen week enkele ingekorven vleermuizen tussen hun winter- en zomerverblijfplaats. Hiermee willen ze het gedrag onderzoeken van vleermuizen die hun winterverblijven inspecteren. De ingekorven vleermuis vliegt in deze tijd van het jaar van de zomer- naar de winterverblijfplaats om er te paren. Hierbij werden volledige vliegroutes in kaart gebracht en het onderzoek leverde ook vier nog niet eerder gekende verblijfplaatsen op.

Natuurbericht

Draagt fijn stof bij aan de achteruitgang van de insecten?

22 augustus 2023

Fijn stof wordt al langer als een serieus gezondheidsprobleem voor mensen beschouwd. De impact op fauna is minder duidelijk en vooral slecht onderzocht. Uit een internationaal onderzoek blijkt dat insecten waarvan de ogen en antennes bezoedeld zijn met fijn stofdeeltjes minder goed in staat zijn om voedselbronnen en partners te vinden, ook buiten het stedelijk gebied. Mogelijk speelt luchtvervuiling ook een niet onbelangrijke rol in de achteruitgang van insecten.

Natuurbericht

Akker- en weidevogels: wat is er nodig om de trend te keren?

21 augustus 2023

In een vorig natuurbericht over akker- en weidevogels berichtten we over de achteruitgang van onze landbouwvogelsoorten. In dit natuurbericht gaan we dieper in op de inzet van vrijwillige maatregelen en hun resultaten op het terrein. We doen dit aan de hand van een paar voorbeelden en lichten de pijnpunten toe.

Natuurbericht

Hoe is het gesteld met onze akker- en weidevogels?

18 augustus 2023

Dat akker- en weidevogels onder druk staan is bekend. Omdat hoogproductieve landbouw geen leefbaar habitat voor hen biedt, liggen deze soorten in belangrijke mate aan een infuus via beheerovereenkomsten. Die zijn vrijwillig en beperkt in looptijd, waardoor het lot van deze soorten in handen ligt van tijdelijke engagementen door landbouwers. Recent berichtte de Vlaamse Landmaatschappij dat na vele jaren van toename de oppervlakte van de beheerovereenkomsten voor soortenbescherming daalde met 853 hectare of 16%. Is dit een probleem of niet?

Natuurbericht

Wespengemeenschappen op groendaken

17 augustus 2023

Voor het doctoraatsproject van Jeffrey Jacobs (Universiteit Hasselt) werden in 2020 en 2021 twintig groendaken bemonsterd op bekende locaties rond Antwerpen. Dit leidde tot de eerste systematische studie van bijen, wespen en mieren in deze biotoop, wereldwijd. Hiervoor werden 10.085 dieren geanalyseerd, resulterend in 119 soorten waarvan 6 nieuw voor België. Maar wat vertellen deze resultaten ons nu over het daar aanwezige ecosysteem?

Natuurbericht

Natuurherstel in Landschap De Liereman: resultaten van het LIFE-project (2004-2010)

16 augustus 2023

Het belang van natuurherstel kan niet overschat worden. Het pakt de biodiversiteits-, de klimaat- en de gezondheidscrisis aan. Het is een werk dat soms ingrijpend is en waarvan sommige resultaten slechts langzaam zichtbaar worden, maar die resultaten zijn er wel degelijk. De studiewerkgroep van Landschap De Liereman zet enkele resultaten op een rijtje van het LIFE-natuurherstelproject dat liep van 2004 tot 2010.

Natuurbericht

De spectaculaire kruistocht van de boomkikker in België

12 augustus 2023

Twintig jaar geleden zag de toekomst er somber uit voor de boomkikker in België, nochtans waren de groene lawaaimakers historisch wijdverspreid over grote delen van het grondgebied. Rond de eeuwwisseling was de soort in Wallonië reeds lange tijd uitgestorven en in Vlaanderen waren de gekende populaties herleid tot vier relicten met in totaal slechts een 200-tal roepende mannetjes. Wat volgde is een verbazingwekkend succesverhaal. De soort werd niet alleen bestendigd in de gebieden waar ze nog voorkwam, maar begon aan een expansie die niemand had durven voorspellen. Anno 2023 is de boomkikker volledig terug van weggeweest, zijn tal van gebieden gekoloniseerd en weet niemand nog waar en of er grenzen in de verspreiding bereikt zullen worden.

Natuurbericht

Vlinderstand nog steeds ondermaats

12 augustus 2023

Dit voorjaar waren er ontzettend weinig dagvlinders. Ondertussen loopt de (vroeg)zomerpiek van de vlinders op zijn einde en kunnen we de balans opmaken. Die ziet er niet zo fraai uit: tov. 5 jaar geleden vlogen er van half juni tot eind juli zo’n 60% vlinders minder, zo bericht Marc Herremans op basis van monitoringsgegevens.

Natuurbericht

Al zes bijen herontdekt in 2023

11 augustus 2023

In 2019 verscheen de Belgische Rode Lijst voor wilde bijen. Daaruit bleek dat zo’n 52% van de bijen (sterk) achteruit gaat of reeds uitgestorven is. Sindsdien hebben vrijwilligers van Aculea, de wilde bijen en wespenwerkgroep, getracht om enkele uitgestorven gewaande of erg zeldzame bijensoorten opnieuw op de kaart te zetten, en dat niet zonder succes. De afgelopen jaren werden dan ook verschillende bijensoorten herontdekt. Daarnaast werden ook enkele nieuwe bijensoorten voor ons land aangetroffen, waarschijnlijk als resultaat van klimaatverandering. Ook in 2023 was het opnieuw prijs, met voorlopig al zes soorten herontdekt voor ons land.

Natuurbericht

Boerderijcomposteren: een mooie samenwerking tussen landbouw en natuur

09 augustus 2023

Composteren is een proces waarbij organische reststromen door micro-organismen omgezet worden tot compost. Boerderijcompostering vindt plaats op het landbouwbedrijf en biedt een enorme kans voor samenwerking tussen landbouwers en natuurorganisaties. Het is een win-win situatie waarbij beheerresten lokaal verwerkt worden, en de landbouwers met de compost werken aan hun bodemkwaliteit. Toch blijft het wachten op definitieve wetgeving eer we dit volop kunnen toepassen.

Natuurbericht

De vroedmeesterpad: op de weg terug van bijna weggeweest?

04 augustus 2023

De vroedmeesterpad is een bedreigde kikkersoort waarvoor het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) een soortenbeschermingsprogramma opmaakte. Dit ambitieuze plan bundelt acties gaande van genetische studies tot beheer en inrichting van (nieuwe) leefgebieden. Als laatste redmiddel is ook een kweekprogramma opgestart, uitgevoerd door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) in het Onderzoekscentrum voor Aquatische Fauna in Linkebeek. In 2021 werden vroedmeesterpadden uitgezet in verschillende gebieden. Dit jaar, in 2023, werden in alle gebieden fluitende vroedmeesterpadden gehoord, hun lokroep voor vrouwtjes.

Natuurbericht

Wolven zorgen voor minder aanrijdingen met herten

03 augustus 2023

De terugkeer van de wolf in Vlaanderen brengt heel wat uitdagingen met zich mee. Minder aandacht wordt besteed aan de mogelijk positieve effecten van de wolf. Zo toont een Amerikaanse studie dat de terugkeer van de wolf in de staat Wisconsin het aantal aanrijdingen met herten deed dalen met 24%. Dit levert een economisch voordeel op dat 63 keer groter is dan de kosten van de schade die ze toebrengen aan vee. Het blijkt dat wolven de populatie herten kunnen beheren en de economische schade kunnen verminderen op een manier waarop jagers daar niet in zouden slagen.

Natuurbericht

Insectenzomer van Natuurpunt bereikt de kaap van 1 miljoen 'gevangen' insecten

03 augustus 2023

Halfweg de campagne ‘Niet meppen, wel appen’ staan er 1 miljoen waarnemingen op de teller. Op 1 juni lanceerde Natuurpunt samen met HLN de Insectenzomer. De campagne vraagt aandacht voor de enorme achteruitgang van insecten en wil mensen bewust maken van de wonderbaarlijke en supernuttige insectenwereld. Welke insecten staan nu in de top 10 en hoeveel mensen doen al mee?

Natuurbericht

Houtkanten, oud maar niet afgeschreven

02 augustus 2023

Houtkanten waren een volwaardig en functioneel onderdeel van het landbouwsysteem en het platteland in Vlaanderen met een economische en ecologische waarde. Vernieuwende initiatieven moeten opnieuw economische waarde geven aan houtkanten waarbij ook de ecologische functie wordt geherwaardeerd.

Natuurbericht

Antwerps broedgeval bijeneters volledig op schema

31 juli 2023

Rond 11 juni 2023 ontdekte Johan Meeus tijdens zijn zoektocht naar de nestplaatsen van een kolonie oeverzwaluwen, een koppeltje bijeneters op een industrieterrein bij Wommelgem. Na gesprekken met de eigenaars werd beslist om deze waarneming bekend te maken en maakte ook de lokale pers deze mooie verschijning wereldkundig. Daarna kwamen vele tientallen vogelkijkers en vogelfotografen meegenieten van deze ‘zuiders’ ogende soort. Tijd voor een korte schets van de gebeurtenissen.

Natuurbericht

Indianenkennis gebruikt voor monitoring in Vlaanderen

27 juli 2023

Onderzoeken welke dieren gebruik maken van de ecoducten, gebeurt de laatste tien jaar vooral met cameravallen. Passeert een dier voor de camera, dan wordt er automatisch een foto gemaakt. Ze zijn geweldig om zonder veel inspanning te weten te komen welke dieren ergens passeren, maar ze hebben twee grote nadelen: ze zijn duur en erg gevoelig voor diefstal of vandalisme. Daarom werd voor de monitoring van ecoduct Kempengrens afgelopen jaar ook oeroude ‘indianenkennis’ ingezet: spoorzoeken.

Natuurbericht

De boerderij als biotoop

26 juli 2023

Landbouwnatuur houdt niet op aan de rand van het veld, er is ook natuur die de gebouwen en infrastructuur van de boerderij zelf gebruikt als biotoop. Daar zijn ook dieren bij die we van oudsher associëren met boerderijen zoals zwaluwen. Moderne staalbouw en gesloten gebouwen bieden vaak minder mogelijkheden voor dieren, maar mits de nodige voorzieningen kan hieraan verholpen worden. Hieronder een greep uit de mogelijkheden.

Natuurbericht

Waar zijn al mijn tuinvogels heen?

24 juli 2023

Bij Natuurpunt komt tijdens de zomermaanden wel vaker een melding binnen van ‘verontrustend’ stille tuinen. Vogels die enkele maanden geleden onze natuur nog elke ochtend van een waar concert voorzagen, lijken nu te zijn vertrokken. Maar niks is minder waar. De meeste tuinen zijn waarschijnlijk zelfs wat vogels rijker dan een paar maanden terug. Ze zijn nu gewoon schuwer en de jongen vallen veel minder op.

Natuurbeleid

Rechter maakt verder uitstel van een stikstofdecreet onmogelijk

21 juli 2023

De vernietiging op 20 juli door de Raad voor vergunningsbetwistingen van de vergunning voor Ineos Project One maakt de ernst van het stikstofprobleem nog eens duidelijk: zolang onze natuur er slecht aan toe is, is iedere bijkomende milieudruk onaanvaardbaar.

Pagina's

TOP