Sint-Niklaas trekt de kaart van de biodiversiteit

De opmaak van een bijenplan als eerste stap

De stad Sint-Niklaas, die zich al jaren inzet voor biodiversiteit, besteedt bij de inrichting en het onderhoud van openbaar groen veel aandacht aan insecten en in het bijzonder aan wilde bijen. Als concrete stap liet de groendienst in 2022 een bijenplan opmaken door Natuurpunt Studie, waarbij verschillende locaties werden geïnventariseerd en advies werd ingewonnen om de bijen nog beter te kunnen helpen. 

Uit dit plan bleek al snel dat veel onderzochte terreinen zeer bijvriendelijk zijn. Zo werden in het ecologisch park Clementwijk én bij Brasserie Honingdauw maar liefst 52 bijensoorten waargenomen, een uitzonderlijk hoog aantal. Opvallend  is dat Brasserie Honingdauw zich bevindt op een voormalig industrieterrein dat speciaal werd ingericht om wilde bijen te ondersteunen.

Een nieuw duurzaam project: Cocon

Sint-Niklaas bouwt voort op deze successen met nieuwe initiatieven, zoals het project 'Cocon'. Hiermee transformeert het stadsbestuur een oude industriesite van 8.000 vierkante meter tot een vernieuwende woon- en werkomgeving, waarbij de circulaire economie als centrale innovatieve pijler dient. Om die circulaire gedachte te reflecteren, is de site grotendeels gerenoveerd met hergebruikte materialen van afbraakprojecten, waaronder materialen van de Grote Markt. 

Aansluitend op het gebouw werd een nieuwe groene oase aangelegd, voorzien van wadi's en ingezaaid met inheemse planten. Binnen deze tuin wordt momenteel de eerste bijenburcht van de stad gebouwd, opgebouwd uit hergebruikte materialen afkomstig van onthardingen, snoei- en graafwerken. Hiermee wordt een nieuwe bijenhotspot gecreëerd. 

Het project betrekt ook lokale bewoners; zo adviseren twee inwoners van Sint-Niklaas, beiden vrijwilligers bij Aculea, de gemeente over de realisatie. Als deze bijenburcht succesvol blijkt, kan de gehanteerde werkwijze als blauwdruk dienen voor toekomstige bijenburchten op andere locaties.

De groendienst startte de campagne ‘Gewild wild’

Ten slotte heeft de groendienst van Sint-Niklaas met de campagne 'Gewild Wild' de overstap gemaakt naar een meer ecologisch groenbeheer. Concreet betekent dit dat graslanden en gazons slechts tweemaal per jaar worden gemaaid. Deze aanpak heeft een dubbel voordeel: het verhoogt de biodiversiteit door meer ruimte te bieden aan kruiden, bloemen en insecten, en het helpt tegelijkertijd het hitte-eilandeffect in de stad te verminderen. 

Dit beleid werpt nu al zijn vruchten af. Onlangs werden  een bijenorchis en een gevlekte rietorchis waargenomen, twee zeldzame orchideeën. De stad garandeert de toegankelijkheid door paden en 'netheidstrookjes' frequent te blijven maaien, waardoor een balans ontstaat tussen ecologie en een verzorgd beeld.

Wenst u als gemeente of bedrijf een bijenplan te laten opmaken door Natuurpunt? Neem dan contact op met [email protected]. 

Auteurs: Amber Van Geert en Jasper Buyle (Aculea Oost-Vlaanderen), Maarten Wielandts (Natuurpunt Studie)