Nardus stricta, borstelgras, heischrale graslanden: een sterk bedreigd habitattype, dat vooral op de arme gronden in de Kempen nog te vinden is. Limosa limosa, grutto, weidevogels: een groep van vogels die de voorbije decennia sterk zijn achteruitgegaan. Ooit waren de twee onlosmakelijk met elkaar verbonden. In het huidige, door landbouw getekende, landschap lijken de twee echter met elkaar te conflicteren en wordt er steeds voor één van beiden gekozen. In LIFE Nardus & Limosa zullen we proberen de heischrale graslanden en de weidevogels opnieuw te herenigen.

grutto_p_stusz11_.jpg

Grutto
© Peter Stusz

Tot het begin van de vorige eeuw werden weidevogels aangetrokken door de uitgestrekte heides en heischrale graslanden in de Kempen. Doortrekkende vogels gebruikten het landschap als rustplaats en foerageergebied. Soorten als grutto en kievit vonden er hun broedplaatsen in het gras. Wat we nu kennen als “weidevogels”, waren in die tijd typische “heidevogels”. Sinds de ontginning van de graslanden in de eerste helft van de vorige eeuw, is er van de oorspronkelijke heischrale graslanden weinig overgebleven. Deze kleine stukken van voedselarme habitats waren onvoldoende om weidevogelpopulaties te blijven herbergen. De vogels zijn echter niet verdwenen, maar pasten zich aan de extensieve landbouwgraslanden aan. Heidevogels werden weidevogels. Bij het intensiever worden van de landbouw, vooral door steeds vroeger maaien van de graslanden, waren in de tweede helft van de vorige eeuw ook de landbouwgraslanden niet meer geschikt voor de weidevogels.

Nardus OF Limosa

Zowel voor weidevogels als voor heischrale graslanden zijn dus tegenwoordig veel inspanningen nodig om ze te behouden en herstellen. Voor heischrale graslanden betekent dat het verwijderen van nutriënten om weer een arme bodem te verkrijgen. Voor weidevogels anderzijds wordt een aangepast weidevogelbeheer gevoerd. Dat bestaat uit een lichte bemesting met stalmest om zo een maximale hoeveelheid bodemleven te verkrijgen en grote weidevogelpopulaties op een beperkte oppervlakte te kunnen onderhouden. Deze twee maatregelen staan lijnrecht tegenover elkaar, waardoor momenteel steeds een keuze moet gemaakt worden: ofwel gaat men voor herstel van heischrale graslanden, ofwel voor behoud van weidevogels.

Nardus EN Limosa

Waar steeds gekozen moet worden voor één van beiden, wordt in LIFE Nardus & Limosa opnieuw voor allebei gegaan. We streven naar herstel van grote oppervlaktes heischrale graslanden, waar weidevogels in lagere dichtheden kunnen voorkomen en dus de volledige populatie behouden blijft of zelfs toeneemt. De grote uitdaging daarbij is om tijdens het proces de weidevogels niet te verliezen door verstoring of gebrek aan voedsel.

 

 

Natuurgebieden binnen dit project

 

Meer info over het LIFE-programma van de Europese Unie vindt u hier.

Meer info over het Natura 2000-netwerk vindt u hier.

Logo LIFELogo Natura2000

TOP