Laatste update: 31/03/2014

Diensten van de natuur

De natuur zorgt voor ons. Bossen vangen CO2 en leveren ons zuurstof. Kruiden geven ons voedel pit, maar de natuur verschaft ons ook tal van geneeskrachtige planten en geneesmiddelen. En in prachtige landschappen kunnen we heerlijk onthaasten na een drukke werkweek…

De natuur ondersteunt ons ook met grondstoffen zoals constructie- en brandhout. Regen- en oppervlaktewater verdwijnen in de bodem en borrelen enkele jaren later door de zuiverende werking van planten en bodem weer op als drinkbaar water. Het zijn maar enkele van de vele zogenaamde ‘ecosysteemdiensten’ die de natuur voor ons verzorgt.

De veelzijdigheid van de natuur blijkt ook in tijden van overvloedige neerslag. Natte moerasgebieden zorgen voor waterveiligheid. Bij hevige regen houden ze het water vast, waardoor meer stroomafwaarts gelegen gebieden gevrijwaard worden van overstromingen. Wanneer het droger is, wordt het water traag terug afgegeven aan de rivier.

Meer natuur voor iedereen

Omdat de natuur onder druk staat, ondernemen we actie en voeren we werken uit om de natuur, en zo ook de ecosysteemdiensten die ze levert, te herstellen en zelfs uit te breiden waar mogelijk. Dit kan op verschillende manieren.

In samenwerking met de provincie Antwerpen worden er met behulp van grote kranen dijken rondom de rivier weggegraven. Voortaan kan de rivier opnieuw overstromen; zo wordt de natuurlijke sponswerking van de overstromingsgebieden in de vallei hersteld.

Weekendverblijven die in overstromingsgebied zijn gebouwd, worden afgebroken en verwijderd zodat de natuur terug haar plaats kan innemen. De bijhorende vijvers krijgen opnieuw schuin aflopende oevers waar de ijsvogel, libellen en een hele reeks planten van profiteren. Het herstelde landschap, waaruit ook alle oude draadafsluitingen verwijderd zijn, wordt opnieuw toegankelijk gemaakt via wandelpaden.

Grote grazers zorgen voor variatie

Op verschillende plaatsen in de Grote Netevallei helpen grote grazers, zoals runderen en paarden, bij het natuurbeheer. Waar mogelijk werken we samen met landbouwers en particulieren. Indien er geen interesse is van lokale gebruikers, zet Natuurpunt haar eigen Schotse Galloway-runderen in.

Het aantal dieren wordt door Natuurpunt bewust laag gehouden. Al grazend zorgen de dieren ervoor dat er een prachtige mozaïek ontstaat van graslanden, ruigten, struiken en bos.

Dit gevarieerde landschap oefent een grote aantrekkingskracht uit op tal van vogels waaronder blauwborst en houtsnip. Ook tal van insecten en zoogdieren hebben het hier naar hun zin. Goed ontwikkelde mozaïeklandschappen zijn bovendien prachtig om in te wandelen!

Blinkend, purper en blond

De monotone naaldhoutaanplanten op landduinen worden op verschillende plaatsen omgevormd naar gevarieerd bos. Dit gebeurt door stelselmatig kleine groepjes of individuele bomen te kappen. Daar komen dan vanzelf jonge zomereiken en berken in de plaats. Door de bossen op deze manier te beheren, vindt er een  langzame evolutie naar structuurrijke inheemse bossen plaats.

Hier en daar in de landduinen worden ook grotere zones naaldbossen gekapt om de heide te herstellen. Op die plaatsen worden nagenoeg alle bomen gekapt. Vervolgens wordt de bovenste humuslaag afgeschraapt (‘geplagd’) en afgevoerd naar een naburige akker, waar ze zorgt voor een hogere opbrengst voor de boer. Het resultaat na enige jaren is paarsbloeiende heide met daartussen verschillende zones blonde stuifduinen. In de lagere zones blijft het water staan en ontstaan er blinkende vennen.

Bloemrijk hooiland en natte ruigte

Hooilanden zijn samen met natte ruigtes de bontst gekleurde van het gezelschap. Daarenboven trekken ze ook nog een massa vlinders aan die allen genieten van de bloemenrijkdom. Deze hooilanden zijn omgezet naar akkers, populierenplantages  of worden overbemest waardoor enkel productieve grassoorten overblijven. In sommige gevallen worden de stronken van de populieren weggefreesd zodat  in samenwerking met plaatselijke landbouwers door een  zeer extensieve begrazing  of maaibeheer  na verloop van tijd de bloemenpracht van de graslanden en ruigtes hersteld wordt.

TOP