Image
Kemphaan
De kemphaan is een middelgrote steltloper die opvalt door zijn bijzondere balts. In de lente vechten de mannetjes op open plekken met kleurrijke kraagveren om de gunst van de vrouwtjes
Grootte
23 - 29 cm
Gewicht
120 - 230 g
Levensverwachting
8 - 12 jaar
Favoriete maaltijd
Insecten, wormpjes en kleine kreeftachtigen
Burgerlijke staat
Polygamisch: mannetjes proberen meerdere vrouwtjes te versieren
Status
Vrij algemeen
Woonplaats
Natte weiden, slikken en ondiepe plassen
Karakter
Vreedzaam buiten het broedseizoen, maar strijdlustig tijdens de balts
Verleiding
Mannetjes voeren spectaculaire baltsgevechten met opgezette kragen
Afkomst
Inheems
Hoe herken je de kemphaan?
- Middelgrote steltloper met lange poten en slanke snavel
- Sterke seksuele dimorfie: mannetjes veel groter en kleurrijker dan vrouwtjes
- Mannetjes dragen in de lente een opvallende kraag van veren
- Vrouwtjes egaal bruin met fijn patroon
- Vaak te zien foeragerend op slikken of natte weiden
De kemphaan herken je vooral aan de mannetjes in baltskleding: met weelderige kraagveren en contrasterende kleuren. Buiten het broedseizoen zijn beide geslachten soberder, met bruin-grijze tinten.
Hoe klinkt de kemphaan?
De kemphaan is overwegend stil, maar tijdens de balts laten mannetjes zachte “knor” en “snor”-geluiden horen. In vlucht klinkt een zacht, rollend “krriep”.
Audio file
Hoe leeft de kemphaan?
Wat eet de kemphaan?
De kemphaan zoekt zijn voedsel op natte bodem en slikranden. Hij eet vooral insecten, larven, wormpjes en kleine kreeftachtigen, maar in de herfst ook zaden en plantendelen. Met zijn gevoelige snavel prikt hij in de modder op zoek naar prooien.
Afbeelding
Hoe plant de kemphaan zich voort?
De kemphaan broedt van mei tot juli, meestal in Noord-Europa. Mannetjes verzamelen zich op een vaste baltsplek (de “lek”) waar ze elkaar uitdagen om indruk te maken op de vrouwtjes. Het vrouwtje kiest haar partner, maakt alleen het nest op de grond en broedt 3 tot 4 weken op 4 eieren. De jongen zijn nestvlieders en volgen hun moeder kort na het uitkomen.
Icon
Wist je dat?
Waar vind je de kemphaan?
In Vlaanderen zie je de kemphaan vooral tijdens de trekperiodes in voor- en najaar, op slikken, schorren en natte graslanden. Bekende plekken zijn de Uitkerkse Polder, het Zwin, de IJzervallei en de Bourgoyen-Ossemeersen. Broeden doet hij vooral in Scandinavië en Rusland.
Bekijk de soort op waarnemingen.be
Komt deze soort veel voor?
De kemphaan is in Vlaanderen bijna verdwenen als broedvogel, maar in het voor- en najaar passeren honderden exemplaren onderweg naar hun noordelijke broedgebieden of zuidelijke overwinteringsplaatsen. In milde winters blijven er enkele hier.
Icon
Ontvang nieuws over onze natuur en activiteiten rechtstreeks in je mailbox.
Abonneer je op onze nieuwsbrief