Image
Zwarte ooievaar - Elwin van der Kolk

Zwarte ooievaar

Black stork
Ciconia nigra
Ciconiidae (Ooievaars)

De zwarte ooievaar lijkt qua bouw op de witte ooievaar maar kop, nek en vleugels zijn zwart met een sterke metaalglans. Snavel en poten zijn rood. De zwarte ooievaar is een schuwe vogel die zich buiten de vogeltrek zelden buiten het bos of het moeras laat zien. Ook kleppert hij maar zelden met zijn snavel.

Grootte
90 - 105 cm - spanwijdte: 173 - 205 cm
Gewicht
2,9 kg
Levensverwachting

18 jaar

Favoriete maaltijd

Vis en amfibieën

Burgerlijke staat

Partner tijdens het broedseizoen, daarbuiten solitair

Status
Zeldzaam
Woonplaats

Dicht, gemengd bos langs stromend water of in de buurt van poelen en plassen met dichte begroeiing

Karakter

Zeer schuw

Verleiding

Proper water

Afkomst
Inheems

Hoe herken je de zwarte ooievaar?

  • zijn zwarte kop en nek
  • zijn paarse en groene metaalglans op de zwarte delen
  • zijn witte buik
  • zijn lengte (tot 122 cm)
  • zijn lange en rode poten
  • zijn stevige rechte en rode snavel

De zwarte ooievaar lijkt qua bouw op de witte ooievaar maar kop, nek en vleugels zijn zwart met een sterke metaalglans. Snavel en poten zijn rood. 

Zwarte ooievaar - Elwin van der Kolk
Zwarte ooievaar - vliegend - Elwin van der Kolk
Zwarte ooievaar - jong - Elwin van der Kolk

De zwarte ooievaar is, in tegenstelling tot de witte ooievaar, een schuwe vogel die zich buiten de vogeltrek zelden buiten het bos of het moeras laat zien. Ook kleppert hij maar zelden met zijn snavel.

Hoe klinkt de zwarte ooievaar

Hoog, roofvogelachtige roepen. Ook gesis. Alleen bij nest, verder zwijgzaam. Ook kleppert hij maar zelden met zijn snavel.

Audio file
Beluister hier

Hoe leeft de zwarte ooievaar?

Wat eet de zwarte ooievaar?

Ook qua dieet zijn er aanzienlijke verschillen met de witte ooievaar. Hij leeft voornamelijk van levende vis en broedt in bossen vlakbij riviertjes en moerasgebieden. Maar hij lust ook amfibieën en kleine zoogdieren die gevangen worden in vochtige weiden, moerassen of ondiep water. Jonge zwarte ooievaars zoeken wel eens het gezelschap op van een groep witte ooievaars.

Afbeelding
Zwarte ooievaar - waarnemingen.be - Eric Van Landeghem
waarnemingen.be - Eric Van Landeghem

Hoe plant de zwarte ooievaar zich voort?

De zwarte ooievaar bouwt een groot boomnest van takken dat elk jaar opnieuw door hetzelfde paartje gebruikt wordt. Elk jaar wordt het nest een beetje uitgebreid, waardoor het erg groot kan worden.
Het vrouwtje legt 3 tot 5 witte, ovale eieren die ook door het mannetje uitgebroed worden. Na 32 tot 38 dagen komen de kuikens uit hun ei. Minstens één ouder waakt de eerste weken over het nest om de jongen te beschermen tegen roofvogels. Zowel het mannetje als het vrouwtje voeden hun jongen.

Na 60 tot 71 dagen vliegen de jongen voor het eerst uit. Ze zijn nog niet volledig zelfstandig en gaan samen met hun ouders op jacht. Af en toe keren ze nog terug naar hun ouderlijke nest om uit te rusten en te eten.

Icon
Icoon - Wist je dat

Wist je dat?

  • De zwarte ooievaar is een trekvogel die grote afstanden kan afleggen. De Europese vogels trekken, net als de witte ooievaars, langs twee hoofdroutes naar hun winterbestemming en terug. Een aantal vogels vliegt langs de westelijke route over Spanje en Marokko naar Mauritanië en het westen van Afrika. De meeste vogels trekken echter via Turkije en het Midden-Oosten naar Israël en het midden van Afrika. De piek van de najaarstrek ligt tussen  10 september en half oktober. De eerste Waalse broedvogels arriveren al rond eind februari maar de trekpiek valt tussen maart en half april.
  • De zwarte ooievaar is gemiddeld iets kleiner dan de (witte) ooievaar.
  • De zwarte ooievaar blijft het hele seizoen bij dezelfde partner en is monogaam. De paren leven dan afgezonderd van andere koppels met minstens één kilometer tussen de nesten. Het jaar erna kunnen ze een andere partner kiezen.
Afbeelding
Waterwandelgids - Natuurpunt
NP

8x Wandelen over water

Wandel over vlonderpaden, vaar in een fluisterboot, trek je modderlaarzen aan en ontdek de mooiste waterrijke natuur. Natuurpunt ontrafelt al de geheimen én superkrachten van waternatuur in de Waterwandelgids. 

Vraag je Waterwandelgids aan

Samen creëren we meer bos

We hebben dringend meer bos nodig, voor onze biodiversiteit, ons klimaat en ons eigen welzijn. 
Overal in Vlaanderen willen Natuurpunters bos planten. Ze hebben de kennis en de goesting, maar missen nog centen. Met elke € 10 die jij schenkt kunnen zij 4 m2 bos realiseren. Mét 3 garanties: slim aangeplant, goed beheerd en eeuwig beschermd!

Doe een gift voor nieuwe bossen

Waar vind je de zwarte ooievaar?

De zwarte ooievaar overwintert in kleine aantallen in Europa, meestal in Spanje. Maar het belangrijkste noordelijke overwinteringsgebied is het vijvergebied in het noorden van Israël. De meeste vogels vliegen echter door naar Zuid-Afrika.

Het broedgebied strekt zich uit van oost België tot het oosten van Rusland. In Afrika broedt de zwarte ooievaar in het noorden van Zuid-Afrika en Zimbabwe. De grootste populaties leven in Letland, Polen, Wit-Rusland en Rusland.

Bekijk deze soort op waarnemingen.be

Komt deze soort veel voor?

De zwarte ooievaar is een vrij zeldzame verschijning in ons land maar de laatste jaren worden ze steeds vaker gezien, soms zelfs in groepsverband. De best plaatsen om een zwarte ooievaar waar te nemen bevinden zich langs de bekende Vlaamse trekroutes, vaak langs rivieren dus. In grotere vijvergebieden blijven ze soms langer in de buurt aanwezig.

Wat doet Natuurpunt?

Door ontbossing, intensieve landbouw en achteruitgang van de natuur in de Afrikaanse overwinteringsgebieden, verliest de zwarte ooievaar veel habitat. De afname van leefgebied vormt een bedreiging voor de soort.

Activiteiten