Amfibieën

Ondanks de wettelijke bescherming gaat het nog altijd niet goed met de amfibieën. Hun leefgebieden worden door de intensieve landbouw onbewoonbaar. Door de verdroging en het droogleggen van poelen verdwijnen hun voortplantingsplaatsen. Zelfs in de meeste natuurgebieden daalt het grondwaterstand elk jaar zienderogen door het onttrekken van grondwater en het uitdiepen van de beken waardoor de amfibieënrijken poelen verlanden en uiteindelijk volledig droogvallen.

Vermestende depositie of stikstofdepositie vanuit de atmosfeer naar de bodem via droge (stof) of natte (regen) depositie dragen bij dat de voortplantingswaters van de biotopen verzuren, hierdoor worden hun legsels door schimmels aangetast.

Herpes komt niet enkel bij mensen maar ook bij amfibieën voor. Sommige dieren bezwijken onder het virus, andere lijken er geen of weinig last van te hebben. Zie je een pad of kikker met vreemde vlekken, meld dit dan!

Meer informatie over herpes bij padden en kikkers: Herpesvirus bij padden en kikkers

In 2012 werd in Nederland een nieuwe schimmel, Batrachochytrium salamandrivorans (Bsal), ontdekt. Deze schimmel veroorzaakt een dodelijke huidinfectie (chytridiomycose) bij amfibieën en bracht in Nederland de Vuursalamanderpopulatie op de rand van uitsterven. In 2016 wordt 99,9% van de populatie Vuursalamanders als uitgeroeid beschouwd. De precieze impact van Bsal op de watersalamanderpopulaties in Nederland is tot op heden nog onduidelijk.

Bsal werd voor het eerst ontdekt in België bij Vuursalamanders in Eupen (Luik Provincie) in december 2013, vervolgens in april 2014 bij Vuursalamanders in Robertville (Luik Provincie), in april 2015 bij Vuursalamanders in Luik (Sart-Tilman) en in april 2016 in Dinant (Namen Provincie). De infectie veroorzaakt er massale sterfte van Vuursalamanders. In mei 2015 werd ten slotte voor de eerste maal in Vlaanderen de aanwezigheid van de schimmel Bsal vastgesteld bij Alpenwatersalamanders in Duffel (Antwerpen Provincie). Deze meldingen van Bsal in België zijn verontrustend omdat ze een verdere verspreiding van de agressieve schimmel aangeven.

Deze ziekte is inheems in Azië waardoor de daar inheemse amfibieën een zekere immuniteit hebben opgebouwd tegen deze ziekte. Door de import van exotische soorten vanuit Azië zijn de Europese amfibieën soorten in contact gekomen met deze voor hun onbekende ziekte waardoor zij extra gevoelig bleken te zijn voor deze ziekte.

Wat de Belgische salamanders en watersalamanders betreft zijn alle soorten, behalve één, levensbedreigend getroffen (wellicht resistent: Vinpootsalamander - Lissotriton helveticus, levensbedreigend getroffen: Vuursalamander - Salamandra salamandra, Alpenwatersalamander: Ichthyosaura alpestris, Kamsalamander: Triturus cristatus en de Kleine watersalamander - Lissotriton vulgaris.

Het potentieel vernietigende effect van Bsal op inheemse salamanders en watersalamanders vereist dat alle betrokken Belgische overheden samen de middelen vastleggen die nodig zijn om die nieuwe bedreiging voor de Belgische biodiversiteit coherent aan te pakken (batrachofaune), daarom is er een actieplan opgesteld, dit plan kunt hier raadplegen.