Langemeersen

Langemeersen

Oudenaarde, Wortegem-Petegem
Oppervlakte
Groot gebied - Tussen 50 en 100 hectare
  • Honden zijn welkom, maar moeten wel aan een leiband.
Langs de Scheldeoevers stroomopwaarts Oudenaarde ligt een uniek gebied rijk aan bloemenrijke hooilanden, de Langemeersen. Het is één van de laatste overgebleven uitgestrekte hooilandcomplexen in de Scheldevallei. In de lente en zomer tooien fraaie bloemen er het landschap. Rietvogels volgen je nieuwsgierig vanuit de rietkragen en weidevogels zoeken er hun voedsel of nestelen in het lange gras. Kom en ervaar een relict van een oud weids landschap, waar al eeuwenlang gehooid wordt. Zeisen en hooioppers zijn weliswaar vervangen door maaiers en hooikeerders, maar de bloemenrijkdom is nog van oudsher.

Toegankelijkheid

Naast de bewegwijzerde wandelingen zijn er elk jaar in de midwinter en in de periode mei-juni wandelingen onder begeleiding van onze deskundige natuurgidsen.

Beschrijving van het gebied

Ten zuidwesten van Oudenaarde, deels op grondgebied Wortegem-Petegem, ligt tussen Schelde en de westelijke steile valleirand, de Langemeersen. Binnen Wortegem-Petegem vormen ze de laagst gelegen plaats, een soort badkuip, waar al het water uit de ruime omgeving naartoe vloeit. Door dit water zijn hier mooie natte hooilanden en rietlanden en stukjes moeras bewaard gebleven. Tot de eerste helft van vorige eeuw trad de Schelde hier nog regelmatig buiten haar oevers. Deze graslanden waren dan ook bekend bij alle landbouwers in de streek. De valleigrond vormde van oudsher de voedselrijkste gronden in de streek. Vanuit de omstreken kwamen ze met paard en kar hun hooi halen als wintervoeder of brachten ze hun koeien om te laten grazen in de meersen.

Dieren en planten

De Langemeersen is heel divers met uitgestrekte, bloemenrijke hooilanden, moerassen, knotwilgenrijen en rietkragen. Uniek zijn de langgerekte hooilanden of hooiweiden met een intacte aaneensluitende overgang van vochtige naar natte graslandtypes. Dicht bij de Schelde vind je typische glanshavergraslanden met groot streepzaad, margriet, knoopkruid en wilde bertram. Deze gaan geleidelijk over naar soortenrijke, vochtige grote vossenstaartgraslanden met de uiterst zeldzame planten weidekerveltorkruid en weidekervel. Van deze laatste herbergen we de grootste populatie van Vlaanderen. Het behoud ervan is een grote uitdaging! Lager in de komgronden vind je dotterbloemgraslanden met echte koekoeksbloem, pijptorkruid, waterkruiskruid. Grote delen van de vochtige en natte graslanden vertonen begin juni een uniek kleurenpallet: het lichtgeel van de grote ratelaar en boterbloemen, het roze van de koekoeksbloemen. De moerassen en moerasbosjes herbergen zeldzaamheden zoals grote watereppe, grote boterbloem en bosbies.

De vogelrijkdom verschilt afhankelijk van welk biotoop je voor je hebt. In de hooilanden en –weiden, afgewisseld met kleine akkertjes op de droge oeverwallen, kom je in de lente en de zomer vaak de plattelandsvogels graspieper en veldleeuwerik tegen, die vrolijk zingen in de lucht of loop je een patrijs met jongen, kieviten of gele kwikstaart tegen het lijf. Uit de rietkragen zingen tal van rietvogels zoals blauwborst, kleine karekiet, bosrietzanger en rietgors. In de trekperiode krijgen ze het gezelschap van de vroegere stamgasten paapje, roodborsttapuit, of van steltlopers en snippen zoals kemphaan, bokje en watersnip.

In het water, riet- en zeggenmoeras nestelen sprinkhaanzanger en rietzanger, aangevuld met soorten uit de rietkragen. Ook de bruine kiekendief probeert af en toe tot broeden te komen met wisselend succes. In de winter vormt het moeras de ideale winterslaapplaats voor baardmannetjes, waterpiepers en zelfs de blauwe kiekendief. Bij strenge winters sieren ze er met hun meesterlijke vluchten de lucht. In de Coupure of Rietgracht, de centrale 3m brede beek, broeden dan weer eendensoorten, waaronder de krakeend.

De bomen en struiken bieden plaats aan tal van vogels zoals grasmus, zwartkop en mezen maar ook torenvalk, boomvalk en ransuil. In de talrijk voorkomende knotwilgen broeden ook verschillende koppels steenuilen die hier hun nestgelegenheid vinden. In het koudere seizoen stelen koperwieken en kramsvogels er de show.

Natuurbeheer

Het hooilandbeheer in de Langemeersen bleef grotendeels bewaard. Om zijn unieke natuur- en landschapswaarde is dit gebied dan ook wettelijk beschermd als landschap en natuurreservaat (VEN).

Natuurpunt werkt hier in nauwe samenwerking met de plaatselijke landbouwers aan het beheer en behoud van deze bloemenrijke hooilanden. Door later te maaien en niet te bemesten, krijgen de bloemen alle kansen om te kiemen en tot volle ontwikkeling te komen.

Tussen de Rietgracht en de westelijke steilrand zorgt Natuurpunt voor het behoud van het kleinschalig landschap. Hooilanden zijn hier omzoomd met rietkragen en tal van knotwilgen. Vrijwilligers van Natuurpunt en buurtbewoners steken elk jaar samen de handen uit de mouwen om telkens een rij knotbomen te onderhouden, wat hout en werkvreugde oplevert.

Rietlanden, bosjes en ruige hoekjes vormen de ideale schuil- en broedplek voor tal van vogels. Deze gevoelige plekjes proberen we zo veel mogelijk te sparen.

Lees meer
Krijg de kaart en de routes
5.70km

Langemeersen - Rode wandeling

3.60km

Langemeersen - Groene wandeling

Steun dit natuurgebied met een gift.
  • Gebieden aankopen en beheren is de beste manier om de natuur te beschermen
  • Voor elke gift van 40 euro of meer krijg je een fiscaal attest

Steun Langemeersen met een gift

Op stap met een gids

Boek een afspraak bij Alexander Van Braeckel alexandervanbraeckel@telenet.be, Paul Cardon Paul.cardon@skynet.be, Theo Helsloot thhelsloot@gmail.com

Iets te melden?

Zijn er wandelbordjes verdwenen? Heb je iets te melden over een natuurgebied? Bezorg ons je feedback.