Laatste update: 31/03/2014

Natte en Droge heide

De grootste oppervlakte van het projectgebied is bedekt met heide. Dit is echter maar een fractie van de heiden die er vroeger voorkwamen. Heide heeft het zwaar te verduren. In ijltempo sterven typische soorten van de heide uit. Vooral omdat de resterende oppervlakten te klein zijn om de bijzondere soorten voldoende levenskansen te geven. Heide heeft het ook zwaar te verduren door de slechte milieuomstandigheden, vooral zure regen en zure depositie spelen de heide parten.

Binnen de projectgebieden komen twee types heide voor nl Droge heide (4030) en Natte heide (4010). Natte heide vinden we enkel in het Hageven en de Plateaux (aan NL zijde). Van droge heide vinden we nog kleine fragmenten in de Dommelvallei. Dit laatste is belangrijk omdat het één van de weinige heide-verbindingsassen is tussen de heiden op het Kempisch plateau en de heiden van Noord Limburg die deel uitmaken van een groter netwerk van heiden in Zuid-Nederland.

Landduinen

Landduinen zijn iets typisch voor het noorden van Limburg. Vooral Lommel is ervoor bekend. In het Hageven zitten we aan de oostgrens van een vroeger zeer groot landduincomplex. Op de eerste luchtfoto's van het Hageven zien we dat grote delen van de heide nog uit onbegroeide landduinen bestonden. Nu raken de laatste aren los zand begroeid. Willen we de landduinen behouden dat zal er terug wat moeten stuiven.

Op de landduinen vinden we twee typische habitats nl de heide op landduinen (2310) en de buntgrasvegetaties (2330). Deze habitats zijn in geheel Europa zeldzaam en bedreigd en zijn bijzonder rijk aan soorten. Een hele reeks soorten heeft zich gespecialiseerd om in deze extreme omstandigheden te overleven.

Unieke venvegetaties

Door de ontginningswerken in het Hageven verdwenen heel wat vennen. De rechttrekking van de Dommel zorgde voor een verdroging. Hierdoor verdwenen een aantal bijzondere soorten zoals de bijzondere vensoort waterlobelia. Toch zijn heel wat vennen nog heel interessant. Ze vormen het belangrijkste biotoop voor de libellen.

Galigaanmoeras en Overgangsveen

Heel bijzonder is de overgang tussen de heide en het moeras in het Hageven. Opkomend grondwater (dit noemt men kwel) zorgt er voor een speciale abiotiek. Heel wat zeldzaamheden komen er voor, zoals de galigaan. Deze forse donkergroen gekleurde plant geeft aan dit soort moeras zijn naam Galigaanmoeras. Dit habitat is in geheel Europa zeldzaam.

Wateringgraslanden

Bij de heideontginning heeft men in het noorden van Limburg en het aangrenzend deel van de provincie Antwerpen wateringen aangelegd. Om de heide te ontginnen heeft men irrigatiesystemen gemaakt waarbij water uit de kanalen naar de heide gebracht wordt om deze te bevloeien. Het kalkrijke water uit de kanalen (Maaswater) zorgt voor een verrijking van de bodem. Meer info over het functioneren van de wateringen vind je hier of in het wateringhuis.

Naar de natuur toe zijn deze hooilanden pareltjes geworden. Ze kleuren de lente als alpenweiden. Logisch want bij de aanleg heeft met hooizaad uit de Alpen gebruikt, daarom dat je er o.a. krokussen en witte narcissen vindt.

Blauwgraslanden

Blauwgraslanden zijn voor Vlaanderen typisch Kempische habitats. Men vond ze zowat overal op de overgang tussen heide en de beekdalen. Van dit habitat blijven momenteel maar enkele tientallen hectaren over. De enkele relicten in de Dommelvallei behoren tot de beste blauwgraslanden. Naast verschillende zeggesoorten bloeien er ook heel wat bloemen waaronder orchideeën. De belangrijkste soorten die voorkomen zijn trilgras, blauwe knoop, tormentil en kranskarwij. Deze laatste soort groeit maar op twee graslanden in Vlaanderen.

Broekbossen

Als er habitat typisch is voor Vlaanderen dan zijn het broekbossen. In vrijwel alle Kempische beekdalen vinden we broekbossen, elders in Europa is dit habitat veel zeldzamer, het kreeg daarom de hoogst mogelijke beschermingsgraad binnen de Europese richtlijnen.

De broekbossen in de Dommelvallei zijn zeer divers. De meeste zijn heel nat en worden permanent gevoed met kwelwater. Op sommige plekken komt er zoveel rijk grondwater aan de oppervlakte dat men eigenlijk over bronbossen zou kunnen spreken. Men vindt er bv. naast dotterbloemen veel bittere veldkers.

TOP