Beneden-Dijlevallei

Dit aaneengesloten natuurgebied ten noorden van de Dijle verbindt de deelgebieden Mispeldonk, Cassenbroek en Barebeekmonding. Ook Pikhakendonk in Boortmeerbeek sluit hierbij aan.

Barebeekmonding

Weilanden vol watervogels!

Het gebied rond de Baarbeek behoort tot het prachtige cultuurlandschap van de Beneden-Dijlevallei. Het biedt ons een weids landschap vol afwisseling. De Baarbeek splitst in Hofstade in de Grote en de Kleine Baarbeek. In 1762 werd de loop van de Grote Baarbeek gewijzigd zodat ze samen met de Kleine Baarbeek door de grote "duikelaar" onder het kanaal Leuven-Mechelen kon stromen. Het Sigmaplan verhoogde de dijken. Daarom kan het water van de Baarbeek niet meer de Dijle instromen. Een geluk voor de natuur. Want bij regenweer lopen de weilanden al snel onder. De regelmatig overstroomde graslanden trekken heel wat watervogels en steltlopers aan. Want dit gebied ligt vlakbij het Mechels Broek. Dus er is een intensief luchtverkeer tussen beide gebieden. Ook ooievaars komen hier vaak foerageren. De Baarbeekvallei is niet alleen de essentiële verbinding in de Dijlevallei tussen het Mechels Broek en Pikhakendonk. Ze vormt ook een groene verbinding tussen Dijle en Zenne. Via Planckendael komen we in het domein van Hofstade waar een natuurinrichtingsproject voorbereid wordt.

Cassenbroek

Duizenden jaren geleden stroomde hier de Demer. Door de tijd heen werd hier op natuurlijke wijze een Demerarm afgesnoerd. Op de bodem van deze waterplas stapelde zich eeuwenlang een dikke laag dode planten op, die een veenpakket vormde. Op en rond deze verveende Dijlearm ontwikkelden zich uiteenlopende biotopen met tal van planten en dieren. De droge stuifduinen waren vroeger begroeid met heide. Momenteel zijn ze voornamelijk beplant met dennen. In de essen- en eikenbossen vinden we fraaie voorjaarsbloeiers zoals bosanemoon en sleutelbloem. Wordt het nog vochtiger, dan komen elzen- en berkenboseen met moerasviooltje en dotterbloem voor. Op de natste delen van het gebied vinden we haast ondoordringbare wilgenbroekbossen, hooilandjes, vijvers, weilanden en een trilveen, een tapijt van dikwijls erg zeldzame planten, dat op water drijft.

Mispeldonk

Het eeuwenlange samenspel tussen mens en natuur leidde tot een natuurgebied vol afwisseling. Je vindt op Mispeldonk weidelandschappen, vochtige loofbosjes, houtkanten en op de hoger gelegen donken en valleiranden naaldhoutbossen. Natuurpunt wil dit open valleilandschap behouden maar wil ook plaats maken voor nieuwe bosjes, struwelen en houtkanten.

Om zo’n landschap te behouden, moet je het beheren, vooral door maaien en begrazen. Hiervoor doen we beroep op een kudde Galloway-runderen. Dit ras uit het zuidwesten van Schotland is gewend aan barre klimaatsomstandigheden. De runderen zijn zelfredzaam, zachtaardig en weinig kieskeurig. Dit maakt van hen ideale natuurbeheerders.

Doordat de runderen alle ruimte hebben, kunnen ze hun voedsel zelf kiezen. En omdat de ene plant al wat smakelijker is dan de andere, zullen sommige plekken wat meer kaalgevreten worden dan andere. Zo ontstaat een afwisseling van kort begraasde graslanden en meer ruigere stukken. Een gevarieerd natuurlijk landschap brengt ook een rijke planten- en dierenwereld met zich mee.

Pikhakendonk

Tussen haag en heg!

Het gebied kreeg zijn naam van de doornige hagen die er groeien. Bijna overal in Vlaanderen zijn deze haag- en hegkanten rond akkers en weiden verdwenen, maar hier in Pikhakendonk hebben de landbouwers het oude cultuurlandschap bewaard. Mei- en sleedoorn bieden nest- en schuilplaats en zijn een bron van voedsel voor vogels en andere dieren.

Een donk is een verhoging in het landschap, een zandig eilandje duizenden jaren geleden gevormd bij de uitschuring van de rivierbedding. Op deze hogere plaatsen vind je nu bebouwing, naaldhout en heide. De Dijle verlegde door de eeuwen heen wispelturig haar bedding. De oude loop, de huidige Leibeek, slingerde door het landschap. Enkele afgesneden kronkels of coupures herbergen nu kikkers, padden, salamanders en stekelbaarsjes. Dicht bij de Dijle liggen lemige akkers. Nattere weilanden liggen aan de lager gelegen Dambeek, Leibeek en Molenbeek, die door het gebied vloeien en in de Dijle uitmonden.

Vermeld projectnummer 3799 Beneden-Dijlevallei bij elke gift voor dit natuurgebied op rekeningnummer 293-0212075-88 (IBAN = BE56 2930 2120 7588, BIC = GEBABEBB). Vanaf 40 euro wordt een fiscaal attest afgeleverd.