Natuurpunt foto

Na een lange aanhoudende vorstperiode (met ijsbedekking op de meeste poelen, tuinvijvers, meanders), worden vaak na dooiperiodes dode, sterk gezwollen kikkers aangetroffen. Hoe komt dit?

Watersalamanders, bruine kikkers, bastaardkikkers en Europese meerkikkers kunnen zowel aan land als in het water overwinteren. Na een langdurende vorstperiode (met ijsvorming tot gevolg) worden regelmatig dode amfibieën in een poel of vijver aangetroffen. De voornaamste oorzaak hiervan is verstikking als gevolg van de productie van ‘moerasgassen’ zoals methaan en waterstofsulfide. Deze gassen worden gevormd tijdens de afbraak van dood organisch materiaal (bv. dode bladeren) op de bodem van een vijver door anaerobe bacteriën.

 Het zuurstofgehalte op de bodem ligt lager dan in het midden van de waterkolom of aan het wateroppervlak. Aangezien anaerobe bacteriën geen zuurstof nodig hebben om te overleven, kunnen deze zich in zuurstofarme of zuurstofloze omstandigheden goed ontwikkelen, zeker wanneer de waterpartij met een dikke laag ijs en sneeuw bedekt is.

Ook padden worden tijdens na de dooi soms dood aangetroffen in vijvers of poelen die kort ervoor waren dichtgevroren. Nochtans overwinteren padden zelden of nooit in het water. Soms trekken ze echter al vroeg in het voorjaar (eind januari, begin februari) naar hun paaiplaatsen. Wanneer het dan begint te vriezen en de padden niet tijdig het water kunnen verlaten, verstikken ze.

Het heeft geen zin amfibieën uit het water te halen wanneer ze in volle winterrust zijn. Om te verhinderen dat kikkers, padden of salamanders in het water zouden overwinteren, wordt best de sliblaag op de bodem regelmatig geruimd (amfibieën zullen immers enkel in het water overwinteren wanneer er een dikke sliblaag aanwezig is. Slib wordt best verwijderd tussen begin september - eind november. In die periode zitten er normaal geen amfibieën in het water: de larven zijn gemetamorfoseerd en verblijven, net als de volwassen amfibieën aan land, en ook de amfibieën die in het water overwinteren, zitten in die periode normaal nog aan land.

Geen antwoord gevonden? Stel uw eigen vraag over dieren en planten.

Meer over dieren en planten