Werkgroep natuurstudie en inventarisatie

Onderzoek naar sieralgen in het Vierkensbroek

 

Momenteel is Roland Luts in het Vierkensbroek onderzoek bezig naar sieralgen.  Dit zijn micro-organismen die zich vooral ophouden in zoet, stilstaand water.  

Het grootste deel van het werk is de genomen waterstalen onder de microscoop te bekijken, want zelfs de grootste soorten binnen deze groep zijn nauwelijks met het blote oog waar te nemen.  

Bij het bekijken onder de microscoop, met een vergroting van 40x tot 400x blijken deze organismen een ongekende schoonheid te bezitten. De mooi groen gekleurde cellen bezitten een opvallende symmetrie.

 

Roland heeft reeds stalen van het ven in Catselt bestudeerd en heeft hier mooie vondsten gedaan. 

Na zijn onderzoek zal er een rapport opgemaakt worden, maar tot hiertoe ziet het er al veelbelovend uit.

Meer info: klik hier

(foto's: Roland Luts)

 

Libellen inventarisatie door Odonata

Op 04/07/2020 kregen we bezoek van een 10-tal enthousiaste mensen van Odonata, de  libellenvereniging Vlaanderen.

libellenexcursie

Deze excursie werd georganiseerd naar aanleiding van de grote natuurherstelwerken die uitgevoerd werden in het Vierkensbroek in het kader van 'Life'.

In dit gebied waren volgens waarnemingen.be 32 soorten bekend.  Vermits hier de laatste jaren vrij weinig naar libellen was gekeken, waren de verwachtingen hoog om deze lijst te kunnen uitbreiden.

Pioniersoorten zoals de Tengere grasjuffer en Tangpanstserjuffer (foto: Marnix Lefranc) werden verwacht. Er zou ook gezocht worden naar typisch laagveen soorten.

 

tangpantserjuffer

 

Het weer was niet echt geslaagd 'libellenweer'. In de voormiddag was er regelmatig miezerige neerslag en zelfs een buitje waarvoor we moesten schuilen. Doch dit zette geen rem op de zoektocht.

Er werden een aantal sprinkhanen gevangen waarover dan een deskundige uitleg volgde. Hierbij vondsten van moerassprinkhaan, greppelsprinkhaan, krasser, gouden sprinkhaan, zuidelijk spitskopje en grote groene sabelsprinkhaan.

Ook de plantenrijkdom van het gebied kwam aan bod met waarnemingen van verschillende zeldzame soorten: pijptorkruid, rijstgras, waterscheerling, drijvende waterweegbree, waterlepeltje, vlottende bies, trosdravik om er maar enkele op te noemen.

Op het front van de libellen was er in de loop van de dag meer winst te boeken.  Ondanks de minder gunstige omstandigheden werden 18 soorten vastgesteld, waarbij enkele algemeen voorkomende soorten (ook in dit gebied) zoals platbuik en gewone oeverlibel  niet gezien werden.  

De gerichte zoektocht naar de verwachte pioniersoorten was alvast geslaagd.  Er werden exemplaren gevonden van de Tengere grasjuffer én van de Tangpantserjuffer (nieuwe soort voor dit gebied).

Als super bonus werd een vrouwelijk exemplaar gevonden van de zeldzame Rivierrombout (foto: Geert Moris). Deze soort is normaal gebonden aan stromende wateren en wordt in Vlaanderen bijna exclusief gevonden in het Maasbekken en aan het Albertkanaal. Na de afleg van eieren zwerft deze soort soms over lange afstanden rond. Deze vondst is een primeur voor Vlaams-Brabant! Hoewel dit geen soort is die zich hier zal vestigen, was het toch een mooie vondst.  Voor de meeste van de deelnemers ook een eerste keer.

 

rivierrombout

 

De volledige lijst van vastgestelde soorten: Grote keizerlibel, Weidebeekjuffer, Koraaljuffer, Azuurwaterjuffer, Gaffelwaterjuffer, Grote roodoogjuffer, Lantaarntje, Tengere grasjuffer, Rivierrombout, Tangpantserjuffer, Tengere pantserjuffer, Houtpantserjuffer, Bruine winterjuffer, Vuurlibel, Viervlek, Bloedrode heidelibel, Bruinrode heidelibel, Blauwe breedscheenjuffer.

Met deze excursie werd nog eens duidelijk aangetoond hoe soortenrijk én kwetsbaar dit gebied is en hoe belangrijk het is dat dit gekoesterd en beschermd wordt. Een gericht beheer en  minimale verstoring is hier de sleutelfactor. 

Een geslaagde excursie, met dank aan de organisator, de begeleiders en alle deelnemers.

 Nog meer lezen

 

 

Onze natuurgebieden worden beheerd door de terreinploegen van Natuurpunt én tal van vrijwilligers.  Er zijn hiermee reeds mooie resultaten bereikt.  Met de afgeronde werken in het kader van ‘Life’ wordt de uitdaging nog groter. Toch stopt het hiermee niet.

Evaluatie

Het is belangrijk om op tijd en stond even stil te staan bij de resultaten en deze te evalueren.  Hierbij moeten we ons de nodige vragen stellen, zoals: Zijn de resultaten zoals verwacht en zoals gewenst?  Zijn er bepaalde problemen? Waar en hoe kunnen we nog verbeteren?

Inventarisatie

Daarom is het nodig om regelmatig een inventarisatie te doen van de aanwezige soorten en hun evolutie (vooruitgang of achteruitgang). Bekijken of het gebied geschikt is (mits bepaalde ingrepen) om nieuwe of verdwenen soorten (terug) aan te trekken. Nagaan of er bepaalde delen van het gebied beter moeten afgeschermd worden tegen verstoring, e.d.

Kennis

Hiervoor is de nodige kennis vereist en die willen we verder uitbreiden en versterken door regelmatig cursussen aan te bieden.  Hiermee kunnen we mensen enthousiast maken en een stevige basis meegeven om mee ten velde te gaan observeren en eventueel te inventariseren.

Organisatie

Om dit alles gecoördineerd te kunnen doen, gaan we van start met enkele programma’s.

Dagvlindertellingen:

  • Op een gestandaardiseerde manier gedurende lange tijd in een afgebakende zone het voorkomen van soorten en hun aantallen in kaart brengen
  • Dagvlinders zijn goede indicatoren om de kwaliteit van een gebied te meten
  • Ze zijn ook vrij makkelijk herkenbaar en er zijn niet teveel soorten
  • Door het nauwkeurig bijhouden van aantalsveranderingen kan, door vergelijking met landelijke en regionale resultaten, de invloed van lokale inrichtings- en beheersmaatregelen duidelijk worden
  • Ter ondersteuning starten we in 2021 met een cursus dagvlinders in samenwerking met de afdeling Grote Nete.  Het pakket bestaat uit 2 theorielessen en 2 excursies. Juiste data volgen nog.

Inventarisatie vogels:

  • Via gegevens van het platform waarnemingen.be, rapporten van broedvogeltellingen en PTT-tellingen en verslagen van ringgegevens, in kaart brengen van de evolutie van de vogelpopulatie in onze gebieden.

Oproep

  • Voel je je geroepen om hier meer van te weten of om hieraan mee te werken?  Geef een seintje en je komt er alles over te weten.
  • Heb je een voorstel of interesse in een bepaalde cursus? Laat het ons weten!
  • Wil je graag zelf een nieuw programma (mee) opstarten? Alle voorstellen zijn welkom!


TOP