Natuurpunt foto

Projecten Natuurpunt Educatie


Nooit uitgekeken op beken


Na het succes van vorig jaar krijgt het project Bekenwatcher van de provincie Antwerpen een vervolg. Het Regionaal Landschap is opnieuw een van de partners. De bedoeling is om de mensen meer te betrekken bij het wel en wee van onze beken en rivieren(zie de Landschapskrant voorjaar 2011). De gezondheidstoestand van een beek kan het best afgelezen worden aan zijn bewoners. De Kempische beken en riviertjes herbergen heel wat bijzondere planten en dieren, die zelfs het statuut van provinciale aandachtssoort verdienen. Informatie verzamelen over het voorkomen van die soorten is daarom één van de belangrijkste doelstellingen van het project. Die kennis kan nadien nuttig gebruikt worden om de beken nog beter te beheren of bestaande knelpunten weg te werken. Dit jaar willen we bijzonder aandacht besteden aan de taplopen. Dat zijn kleine beekjes die gevoed worden door water uit de Kempische kanalen. Wie de inleidende infoavond verleden jaar gemist heeft, kan op één van volgende avonden terecht:
  • Maandag 16 april : Ecocentrum De Goren, Postelsesteenweg 71 in Mol
  • Woensdag 18 april : Bezoekerscentrum De Liereman, Schuurhovenberg 43 in Oud-Turnhout
  • Vrijdag 20 april april : Bezoekerscentrum De Klapekster, Kolonie 41 te Wortel
We beginnen telkens om 19u00. Tijdens de uiteenzetting kan je kennis maken met het project en worden de soorten voorgesteld waarnaar we op zoek gaan. Er zal ook uitleg gegeven worden bij de nieuwe websitetoepassingen van www.waarnemingen.be die speciaal ontworpen werden voor het project Bekenwatcher.

In het gebied van het regionaal landschap Kleine en Grote Nete zijn een aantal excursies gepland. Op vrijdag 8 juni bekijken we de taplopen van Mol-Wezel en Rauw (afspraak om 13u00 aan de kerk van Mol-Wezel). Op 22 juni komt de Aa en Rode Loop in Oud-Turnhout aan de beurt (13u00 aan het Bezoekerscentrum van de Liereman).

In het najaar wordt er gewandeld op zaterdagvoormiddagen van 9u30 tot 12u30: op 1
september naar de Asbeek en Hanske Selsloop in Balen (afspraak aan de kapel van de Heilige Odrada,Halflochtdijk in Balen Scheps), op 8 september naar de Bosbeek in Vorselaar (afspraak aan de schaapsstal van het educatief reservaat Schupleer, Dijkbaar in Vorselaar) en op 15 september naar de taplopen in en rond het
Provinciaal Domein Prinsenpark in Retie (afspraak aan het bezoekerscentrum).
Verleden jaar zijn tijdens de excursies heel wat boeiende waarnemingen gedaan. Onder meer van Bosbeekjuffer en Beekschaatsenrijder, twee boeiende soorten die elk op hun manieren “reageren” op de verbetering van de waterkwaliteit. We konden vaststellen dat de Bronlibel, de grootste – en een van de meest zeldzame – onder
onze libellen, nog voorkomt om minstens drie beken in de bovenlopen van Grote en Kleine Nete. Een heel bijzondere waarneming was ook de Gevlekte beekroofkever in de Hanske Selsloop in Balen. Even verassend was de vangst van heel wat vissoorten, waaronder Bermpje, Kleine modderkruiper en Rivierdonderpad op meerdere beken en tijdens een kanotocht op de Kleine Nete.

Alle informatie, verslagen van de vorige versie en gegevens over de activiteiten van dit jaar vindt je op de projectwebsite  of via de website van het Regionaal Landschap Grote en Kleine Nete. Alle activiteiten zijn gratis maar voor de goede organisatie is inschrijven verplicht. Stuur daarvoor eenvoudig een mail naar tineke.thijs@natuurpunt.be met vermelding van je naam en woonplaats (gemeente) en de activiteit(en) waaraan je wil deelnemen.


Neem de mensen mee

Het project ‘Neem de mensen mee!’ wil inwoners uit Oost- en West-Vlaanderen en Zeeland uitnodigen concrete initiatieven te ontwikkelen om klimaatverandering, of de gevolgen ervan, te beperken (mitigatie). Ze worden ‘burgerambassadeurs’ in de strijd tegen klimaatverandering, die ook in de lage landen actueel is. Het klimaatprobleem vraagt om gerichte aanpassingsmaatregelen (adaptatie). Hierin draagt de overheid een grote verantwoordelijkheid, maar ze kan niet zonder steun van de samenleving. Daarom is ‘Neem de Mensen Mee!’ ontwikkeld.

De eerste stap is het opstellen van een grensoverschrijdend wetenschappelijk klimaateffect-schetsboek over de verwachte klimaatveranderingen en de effecten daarvan. Op basis hiervan worden een folder en een korte documentaire gemaakt, die inwoners kunnen inspireren tot het ontplooien van initiatieven. Als deze burgerambassadeurs een stichting of vereniging meekrijgen in een duurzame actie kunnen ze financiële ondersteuning tot een maximum van 15.000 euro aanvragen in de vorm van een co2upon. Informatie over de co2upons en de voorwaarden kan aangevraagd worden via nmm@zeeland.nl.

Een andere activiteit binnen het project voorziet in een opleiding voor natuurgidsen over de regiospecifieke effecten van de klimaatsverandering op fauna en flora. In het kader van deze gidsenopleiding worden medio 2012 verschillende publieksavonden georganiseerd in de drie deelnemende provincies.

Opleiding voor klimaatgidsen


Klimaatverandering is een heet hangijzer. Er zijn al duidelijke tekenen dat het klimaat verandert. Het woongebied van planten en dieren verschuift. Mens en economie ondervinden er last van. Er worden stappen gezet om de klimaatverandering tegen te gaan of de effecten af te zwakken. Voor de provincies West- en Oost-Vlaanderen en het Nederlandse Zeeland ontwikkelde Natuurpunt Educatie in samenwerking met het IVN een cursus “klimaatgids”.  Het vormen van klimaatgidsen maakt deel uit van het project ‘Neem de mensen mee’, een grensoverschrijdend project met steun van Interreg Vlaanderen-Nederland en de provincies Zeeland (Nl), Oost- en West-Vlaanderen (B), verenigd in de Euregio Scheldemond.

Download de flyer voor Oost- & West-Vlaanderen | Zeeland
In 5 lessen maken we je wegwijs in de volgende thema’s:
  • Klimaat: het wat en hoe?
  • Welke effecten heeft de klimaatverandering op mens, fauna en flora?
  • Adaptatie en mitigatie: Welke maatregelen nemen we om de klimaatverandering tegen te gaan of om ons aan te passen aan het veranderende klimaat?

De theoretische lessen worden aangevuld met een praktijkles begeleid door Steven Vromman en een terreinbezoek.
Info: Joke Flour.  Inschrijvingen: Tineke Thijs.


Natuurtuinen Dessel


Natuurtuin voor en door woon- en zorgcentra
Natuurtuinplezier voor senioren

Educatief project van Natuurpunt Educatie i.o.v. Alfons Smet Vastgoed in Dessel.

Op de oude site van Smet Boringen in Dessel bouwt Alfons Smet Residenties 90 serviceflats en 64 rusthuisbedden. Natuurpunt Educatie staat in voor het inrichten van het achterliggende terrein als natuurtuin. Het is een project voor en met senioren, met en in de natuur, waarbij natuur en natuurbeleving centraal staan.

De vraag voor de aanleg van een natuurtuin kwam er op initiatief van enkele lokale vrijwilligers van Natuurpunt. Het stuk grond gelegen achter de bouw van de serviceflats geeft de mogelijkheid om de natuur meer kansen te geven en de biodiversiteit te verhogen rekening houdende met de bestaande landschapswaarden. In samenspraak met Natuurpunt Educatie groeide zo het idee om een natuureducatieve tuin in te richten.  Alfons Smet Residenties heeft daarenboven in het bouwproject een duidelijke ecologische en duurzame kijk voor ogen.  Aangezien de educatieve natuurtuin een meerwaarde geeft aan het bouwproject en past in de doelstellingen van het toekomstig woon- en zorgcentrum werd Natuurpunt Educatie aangeduid om het tuinproject vorm te geven.  Een tuinproject dat niet alleen open staat voor de bewoners maar later ook toegankelijk is voor het brede publiek.

Natuurpunt Educatie wil van dit tuinproject een sociaal project maken door de mensen van de omgeving mee te nemen bij de realisatie van dit educatief project (scholen, jeugdverenigingen, seniorenverenigingen,…). Voor de uitbouw van de educatieve werking wordt zoveel mogelijk beroep gedaan op vrijwilligers. Eén van de eerste acties was een oproep voor vrijwilligers naar alle Desselse verenigingen. Hieruit is een groepje van 6 enthousiaste vrijwilligers ontstaan waarmee al een eerste overlegvergadering achter de rug is en een heleboel ideeën voor de inrichting van de tuin werden uitgewisseld.

Hier houdt het natuurlijk niet op. De oproep voor vrijwilligers is een uitnodiging, iedereen is welkom en op elk moment kan worden ingestapt of meegedaan. Wij zijn nog steeds op zoek naar enthousiaste vrijwilligers en lokale organisaties die wat van hun vrije tijd beschikbaar willen stellen om de educatieve werking van deze natuurtuin mee uit- en op te bouwen.

De planning is als volgt en op elk moment kan je mee instappen:

1) Ideeën:
In de beginfase bundelen we de ideeën en kijken wat de mogelijkheden zijn bij het ontwerp van de natuurtuin. Graag willen wij de verschillende ideeën samenbrengen om daarna keuzes te maken en het ontwerp van de tuin hierop af te stemmen.

2) Helpende handen:
We zoeken niet enkel mensen met kennis van de natuur, ook helpende handen zijn welkom. Bij het ontwerp denken we aan de aanleg van een moestuin, opwaarderen van de boomgaard, pluktuin, beestentoren, een poel, onderhoud van de tuin,…  Een peter- of meterschap met je school over een deeltje van de tuin,…

3) Educatieve werking:
Wij willen een educatieve werking uitbouwen met en voor diverse doelgroepen; onderwijs, jeugd, senioren in en rond het rusthuis,…Bij het uitbouwen van een educatieve werking denken we aan: fruit plukken en zelf sap maken, nestkastjes bouwen, wandeling in de natuurtuin, helpen bij het aanplanten,..

Bij dit alles staat natuurbeleving centraal, we willen kennis overbrengen, stimuleren van de zintuigen, herinneringen aan natuur en plattelandsleven ophalen, de natuur binnenhalen of de bewoners naar buiten brengen maar vooral er plezier aan beleven!

Momenteel zijn de eerste ideeën voor het ontwerp gebundeld en is er een voorontwerp in de maak.

Als je graag wil meewerken aan dit project kan je met Natuurpunt Educatie contact opnemen (via mail of telefoon). We verwelkomen alle hulp om dit project samen met vrijwilligers en lokale verenigingen en scholen te realiseren. Indien je nog vragen hebt of meer informatie wenst kan je bij ons terecht op dinsdag en op donderdag.

Natuurpunt Educatie:
Mail: ann.cassier@natuurpunt.be
Telefoon: 014/47.29.50 op dinsdag en donderdag