Dossier Landschapszorg

Minister Hilde Crevits paste de Vlaamse subsidieregeling voor de bebossing van landbouwgronden aan. Dat gebeurde in uitvoering van het nieuwe PDPO (programmeringsdocument plattelandsontwikkeling). Zo is onder meer het bedrag, timing en de praktische opvolging bijgesteld voor inkomens- en onderhoudssteun en vervalt de subsidie voor exoten. Meer info.

Naar aanleiding van de komende Open Monumentendag kondigde minister Van Mechelen aan dat hij op 1 september aan de regering zal voorstellen een eerste reeks ankerplaatsen aan te duiden. Zo krijgen de ankerplaatsen, die opgenomen zijn in de landschapsatlas, een officieel statuut. De bedoeling is dat ze later als erfgoedlandschappen nog beter worden beschermd in ruimtelijke uitvoeringsplannen. In afwachting zijn een aantal behoudende maatregelen van kracht, in het bijzonder voor de overheid. Belangrijk hierbij is dat de bestemming van het gebied (landbouw, maar ook natuur) niet onmogelijk mag worden (zie art. 24). Ook vormen de erkende ankerplaatsen geen beoordelingsgrond voor de natuurvergunning (art. 25). Zie verder het dossier landschapszorg op de website en vergeet ook niet je stem uit te brengen voor de monumentenstrijd!

Het landschappendecreet is in 2004 grondig gewijzigd. Nieuwe begrippen als ankerplaatsen en erfgoedlandschappen werden ingevoerd. Een ankerplaats is een waardevol landschap; een erfgoedlandschap is een ankerplaats vastgelegd in een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP). Op de ontmoetingsdag van de erfgoedverenigingen kondigde de vertegenwoordiger van minister Van Mechelen de aanduiding aan van de eerste erfgoedlandschappen in Riemst (mergellandschap) en Bornem (oude Scheldearm). Natuurpunt zag graag dat de bescherming van waardevolle landschappen nu ook meegenomen zou worden in de afbakeningen in het buitengebied.

Het Steunpunt Duurzame Landbouw wil zoveel mogelijk mensen de kans bieden om hun mening over de landschappelijke kwaliteit van landbouwlandschappen te geven. Je kan daartoe op hun website een landschapsenquête invullen. Op basis van foto´s geef je zelf een beoordeling van het landschap.

Volgend weekend wordt de monumentendag georganiseerd onder het moto "van nature". Natuurpunt is mede-organisator. Hoe Natuurpunt aankijkt tegen bescherming en beheer van landschappen, kan je lezen in het artikel Landschap en erfgoed. Of de regering ook effectief werk wil maken van de aanduiding van erfgoedlandschappen, zal de komende maanden blijken bij de opmaak van de eerste buitengebied-RUP's van Kust-Westhoek en Haspengouw.

De Vlaamse regering heeft vrijdag 07/05 een uitvoeringsbesluit goedgekeurd bij het Landschapsdecreet. Dit besluit gaat over de vaststelling van de landschapsatlas en de landschapskenmerkenkaart. Deze laten toe om bepaalde maatregelen van landschapszorg gebiedsgericht in te zetten. Voor de beheersovereenkomsten in de relictzones van de traditionele landschappen kan bijvoorbeeld een financiële bijdrage verleend worden. Hiervoor zal nog een bijlage bij het ministerieel besluit van 18 december 2003 worden uitgewerkt, zodat het supplement van 30% voor de beheersovereenkomsten binnen een relictzone mogelijk wordt.

Donderdag 18/03/04 is het decreet erfgoedlandschappen gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Dit decreet maakt het mogelijk 'erfgoedlandschappen' af te bakenen. De klassieke procedure voor de bescherming van landschappen, zowel binnen als buiten de erfgoedlandschappen, blijft wel nog bestaan. Natuurpunt heeft zich in het verleden al tevreden getoond met dit decreet en voorgesteld om de afbakening van de buitengebied-RUP's (VEN 2de fase) te benutten voor de aanduiding van erfgoedlandschappen (zie dossier landschapszorg).

De landschapszorg in Vlaanderen wordt geïntegreerd in de ruimtelijke ordening. Het Vlaams Parlement keurde woensdag een ontwerpdecreet goed dat het mogelijk maakt 'erfgoedlandschappen' af te bakenen en met de waarde ervan rekening te houden bij de ruimtelijke inrichting van Vlaanderen. Het landschapsbeleid wordt geregeld door de wet van 7 augustus 1931 over het behoud van monumenten en landschappen, en door het decreet van 16 april 1996 over de landschapszorg. Momenteel is amper 2,7 procent van het Vlaamse grondgebied als landschap beschermd. Uit de landschapsatlas die de Vlaamse overheid in 2001 opstelde, blijkt dat Vlaanderen over 220.000 ha waardevolle landschappelijke plaatsen beschikt, ruim 16 procent van het grondgebied. Het goedgekeurde decreet moet een inhaalbeweging mogelijk maken. Daartoe wordt in het decreet van 1996 over landschapszorg een hoofdstuk ingevoegd over het behoud van erfgoedlandschappen. De aanwijzing van ankerplaatsen en de afbakening van erfgoedlandschappen worden hoofdbetrachtingen in het landschapsbeleid. Tegelijk blijft de klassieke procedure voor de bescherming van landschappen, zowel binnen als buiten de erfgoedlandschappen, bestaan. Natuurpunt heeft zich in het verleden al blij getoond met dit decreet en voorgesteld om de afbakening van de buitengebied-RUP's (VEN 2de fase) te benutten voor de aanduiding van erfgoedlandschappen.

De parlementaire Commissie Cultuur en Sport organiseerde een hoorzitting over het ontwerp van decreet over de erfgoedlandschappen. De ankerplaatsen, waardevolle landschapselementen opgenomen in de landschapsatlas, krijgen een juridisch statuut. Ze worden beschermd als erfgoedlandschap bij opname in een ruimtelijk structuurplan (RUP). Het bestaande statuut van beschermd landschap blijft bestaan. Daarnaast zullen beschermingsmaatregelen kunnen getroffen worden buiten de beschermde landschappen en erfgoedlandschappen. Natuurpunt en BBL spraken zich positief uit over het ontwerp. De aangekondigde buitengebied-RUPs voor afbakening van het VEN 2de fase en de agrarische structuur zijn een gedroomde gelegenheid om de theorie in praktijk te brengen.