Zevenbergenbos
Stein Temmerman

Zevenbergenbos

Ranst
Oppervlakte
Groot gebied - Tussen 50 en 100 hectare
  • Speelnatuur
  • Honden zijn welkom, maar moeten wel aan een leiband.

Het Zevenbergenbos is een prachtig, oud bos in Ranst, deel uitmakend van een complex van meer dan 100 hectare bos aan de rand van de agglomeratie Antwerpen. Al wandelend zie je in het voorjaar bosanemonen en slanke sleutelbloemen die de bosbodem bedekken. In de zomer fladderen er verschillende vlinders in de hooilanden. Kinderen kunnen zich uitleven in het gemeentelijk speelbos.

 

Toegankelijkheid

Het gebied is enkel toegankelijk op het bewegwijzerde wandelpad. De centrale dreef en het gemeentebos ten westen van het Zevenbergenbos zijn vrij toegankelijk. Kinderwagens kunnen enkel bij droog weer. Stevige stapschoenen aanbevolen. Honden welkom, aan de leiband.

Als recreatiegebied met fiets-, wandel- en speelmogelijkheden is de waarde van het gebied onschatbaar. Tijdens het hoogtepunt van de voorjaarsbloei (eind maart, begin april) organiseert Natuurpunt een open natuurdag. Er zijn 4 geleide wandelingen met natuurgids per jaar (één per seizoen). 

 Top

Leuk voor kinderen

In het gemeentelijk speelbos mag je ook buiten de paden met respect voor de natuur.

 Top

Beschrijving van het gebied

Een wandeling in het Zevenbergenbos toont een uniek gebied met alle karakteristieken van een oud bos. Het Zevenbergenbos is een lappendeken van oude parkbossen, elzenbroekbossen, populierenbossen en drogere beuken- en dennenbossen. Het landschap van het Zevenbergenbos bestaat uit bossen met een goed ontwikkelde ondergroei, kruidenrijke zomen, bloemrijke weilanden en poelen vol van bijzonder leven. 

Er lag bovendien nog wat verscholen onder het bos. Bij het graven van een amfibieënpoel werd een haaientand uit het late tertiaire tijdperk gevonden van een haaiensoort die 1,5 miljoen jaar geleden is uitgestorven.

Gezien zijn ecologische waarde is het 'bos van Ranst' opgenomen als habitatgebied in het kader van het Europees Natura 2000-netwerk. Het bos levert belangrijke ecosysteemdiensten. Het bos slorpt CO2 op, produceert zuurstof en zorgt voor een bufferend microklimaat. Het is een infiltratiegebied voor regenwater en zorgt voor een zuivere aanvulling van het economisch belangrijke grondwater. Het streekproduct ORDAL-water wordt op een steenworp van het bos van Ranst ontgonnen. Langs de Keerbeek en de Kleine Merrebeek is het bos een natuurlijk overstromingsgebied. Bij hoge neerslagpieken overstroomt het bos. Op die manier wordt het oppervlaktewater gebufferd zodat stroomafwaarts de bewoonde gebieden van de Schijnvallei behoed worden voor overstromingen.

 Top

Bosanemonen

Hoogtepunten op de wandelroute

De voorjaarsflora van het Zevenbergenbos is samen met die van het aangrenzende Muizenbos één van de mooiste en meest gevarieerde in de provincie Antwerpen. Bosanemonen en slanke sleutelbloemen zorgen voor een prachtig bloementapijt. Wandel in de vroege lente op Drogenhofpad om te genieten van de voorjaarsbloeiers in het bos. In de zomer lopen gallowayrunderen tussen een prachtige bloemenpracht in de hooiweiden. Je wandelt langs de innemende hoogstamboomgaard van Natuurpunt. Er zijn ook honderden mossen- en paddenstoelensoorten die in het bos van Ranst voorkomen. Dankzij de variatie in de bodem, van nat naar droog en van zandig tot klei is er een variatie in plantensoorten.

Heel apart is ook het voorkomen van kalk in de bodem. Onder het bos van Ranst ligt de oude zeebodem erg ondiep en de schelpen in die laag zorgen voor veel kalk in de grond. Door de kalk kunnen unieke plantensoorten hier uitbundig groeien. Sommige groeien nergens anders in de provincie of zijn zeer zeldzaam.

 Top

Dieren en planten

Op de kalkbodem groeien bijzondere planten zoals eenbes, keverorchis, bosorchis, herfsttijloos, gevlekte aronskelk en bosvogelmelk. Knolsteenbreek schittert in de kalkrijke hooiweiden. De goed ontwikkelde bosflora bestaat uit onder andere bosanemoon, slanke sleutelbloem, speenkruid, salomonszegel, lelietje-van-dalen, dalkruid, witte klaverzuring en heelkruid. De waterviolier kleurt de door kwelwater gevoede beken en plassen paars-wit. Bijzondere mossen zijn gewoon appelmos, kronkelsteeltjes of gaffeltandmossen. Eén van de bijzondere paddenstoelen is de bokaalkluifzwam, een kalkminnende soort.

In het Zevenbergenbos zit een mooie populatie van de iepenpage. Andere vlinders profiteren van de kruidenrijke zomen. Uiterst zeldzame soorten zijn keizersmantel en kleine parelmoervlinder, maar ook koevinkje, bruin blauwtje en zwartsprietdikkopje fladderen rond tussen de kruiden. In het voorjaar wemelt de vlaspoel van de dikkopjes van gewone pad en bruine kikker. Stekelbaarsjes, kleine watersalamanders en alpenwatersalamanders jagen op de kikkervisjes. Ook de weidebeekjuffer fladdert met haar prachtige blauwe vleugels aan de vlaspoel rond. De boomvalk vliegt wel eens over de poel op libellenjacht. De poel is bovendien ook een ideale drinkplaats voor wezel en vos. Ook de waterschorpioen kan je wel eens vinden in één van de poelen van het Zevenbergenbos.

 Top

Zevenbergenbos

Natuurbeheer

Het beheer door Natuurpunt zorgt voor variatie in leeftijd en soorten van bomen en struiken. Ook dood hout is belangrijk. Rechtopstaande oude stammen zorgen voor broedplaatsen en kunnen zeer "zwammenrijk" worden. Oude technieken zoals hakhoutbeheer geven de voorjaarsflora maximale kansen. Natuurpunt bestrijdt exoten zoals Amerikaanse vogelkers en pontische rododendron. Ze verhinderen een natuurlijke opbouw van het bosecosysteem door hun woekerend karakter en slecht verteerbare bladafval.

Ook werd er nieuw bos aangeplant met autochtoon plantmateriaal. Duizend essen, elzen, meidoornen, sleedoornen en rode kornoeljes zijn al flink gegroeid. Ook houtkanten werden aangeplant met inheemse struiken en boomsoorten die aangepast zijn aan de standplaats. Hazelaar, meidoorn, sleedoorn, es, els, zomereik, haagbeuk en gelderse roos mogen daar verwilderen. Het areaal bos breidde aanzienlijk uit door de verwerving van de bossen in het deelgebied Hoge Aard. Daarnaast zijn knolsteenbreek en vlinders meer en meer aanwezig door verschralend hooilandbeheer. Gallowayrunderen begrazen de hooilanden tijdens de zomermaanden.

In de kasteelvijver van het Zevenbergenbos zitten roodwangschildpadden. Dit zijn exoten die in ons klimaat perfect kunnen overleven en ze hebben geen natuurlijke vijanden. Maar ze eten heel veel waterdiertjes en amfibieën. Op die manier brengen ze onze ecosystemen uit evenwicht. Natuurpunt vangt de schildpadden op een diervriendelijke manier uit het water. Ze worden opgevangen zodat ze, zonder schade aan te richten, nog een mooi leven hebben.

In de Drogenhofschuur van Natuurpunt werden er nestkasten gehangen voor de boerenzwaluw. Deze zwaluwen werden wel degelijk aangetrokken, maar ze bleken liever zelf een nest te bouwen dan de nestkasten te gebruiken. Zo een zelfgebouwde woonst is natuurlijk nog leuker. In het natuurgebied werd ook een amfibieënpoel gegraven.

 Top

Geschiedenis van het gebied

Bij het graven van de amfibieënpoel werd een haaientand uit het late tertiaire tijdperk gevonden van een haaiensoort die 1,5 miljoen jaar geleden is uitgestorven.

De prachtige natuur is een uitnodiging tot stilte en rust. Bezinnings- en Ontmoetingscentrum Hof Zevenbergen omvat een recent gebouwd kasteel omgeven door een slotgracht en een uitgestrekte bostuin, dat werd gebouwd op de ruïnes van een eeuwenoud kasteel dat verwoest werd in WO I. De stijlvolle dienstgebouwen op het voorhof (het Hof en het Convent) dateren uit de 18de eeuw. In het Convent wonen leden van een leefgemeenschap van religieuzen

 Top

 

Verder wandelen

Kleine Netevallei

Fort 3 Borsbeek

Klein Zwitserland

 Top 

Links

Zevenbergenbos

Lees meer
Krijg de kaart en de routes
3.50km

Zevenbergenbos - Drogenhofpad

  • Zevenbergenbos - Vertrekpunt Mariagrot (Kasteel Zevenbergen)

    Kasteeldreef 22
    2520 Ranst
    Bekijk de vervoersmogelijkheden
Steun dit natuurgebied met een gift.
  • Gebieden aankopen en beheren is de beste manier om de natuur te beschermen
  • Voor elke gift van 40 euro of meer krijg je een fiscaal attest

Steun Zevenbergenbos met een gift

Op stap met een ervaren wandelgids

Wil je het Zevenbergenbos verkennen onder begeleiding van een ervaren wandelgids? Boek dan een afspraak met John Maes, 03-485 73 79, maes.john@telenet.be

Iets te melden?

Zijn er wandelbordjes verdwenen? Heb je iets te melden over een natuurgebied? Bezorg ons je feedback.