Rupelbericht

 
logo.gif
webversie | uitschrijven
Rupel.bericht
16  april  2021
 
 
 
 
lijn.gif
 
Overzicht afgelaste activiteiten – dd. 15/4/2021
 
De planning van activiteiten in deze Corona-periode blijft ons parten spelen en noodzaakt ons opnieuw om een aantal activiteiten te annuleren of uit te stellen. Hieronder een overzicht van de geannuleerde of uitgestelde activiteiten:
  • zaterdag 17/4  |  Straatvogelen in Niel
  • zaterdag 24/4  |  Erfgoednacht in de Kleiputten Terhagen

 
 
 
Rugstreeppad  -  foto  |  Fons Van den heuvel
Natuurpunt Rupelstreek dient nieuw bezwaarschrift in tegen bouw logistiek centrum op site Krekelenberg
 
Midden oktober werd door het bedrijf Prologis een eerste aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor de bouw van een logistiek centrum op de site Krekelenberg 2 in gemeente Boom. In de vergunningsaanvraag die online kon bekeken worden via het Omgevingsloket Vlaanderen vonden we geen woord terug over het voorkomen van een populatie rugstreeppadden op dat terrein.  Reden genoeg om een bezwaarschrift in te dienen tegen de vergunningsaanvraag.

Het lijstje beschermingen waarop de rugstreeppad (Bufo calamita) vermeld staat is immers indrukwekkend, met onder meer: opname als annex IV soort van de Europese Habitatrichtlijn, opname als annex II soort in Vlaanderen, Vlaamse Rode lijst status zeldzaam (MB van 17/06/2013), Provinciaal prioritaire soort in alle Vlaamse provincies. Rugstreeppadden genieten van zowat de strengste bescherming. En we waren niet alleen, het Agentschap voor Natuur en Bos gaf eveneens een negatief advies.

Begin maart verscheen er een nieuwe vergunningsaanvraag van het bedrijf voor de bouw van een logistiek centrum en dit keer wordt er wel rekening gehouden met het voorkomen van een populatie rugstreeppadden op het terrein en daarbij een aantal maatregelen voor het behoud van de soort op de site Krekelenberg 2. Zo zou de bouw van het logistiek centrum in 2 fases verlopen, waarbij de nodige maatregelen genomen worden, om op het terrein waar de eerste bouwfase zou plaatsvinden rugstreeppadden weg te vangen en ze over te plaatsen naar het terrein waar bouwfase 2 zou plaatsvinden en in de wettelijke vereiste bufferzones, waar eveneens een aantal voortplantingspoelen zouden gegraven worden. Dat lijkt allemaal mooi, ware het niet dat de restzones, die er uiteindelijk zouden overblijven na de 2de bouwfase ruim onvoldoende zullen zijn voor een duurzaam voortbestaan van de soort op de site Krekelenberg 2.

Volgens een rapport in het kader van de instandhoudingsdoelstellingen in het Antwerpse havengebied, waar eveneens een aantal populaties van rugstreeppad voorkomen omvat een duurzame populatie minimaal ongeveer 200 diertjes, en daarvoor is er ongeveer 5ha landhabitat en 1,5ha voortplantingshabitat nodig - bron: ISSPP Rugstreeppad – Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen/Natuurpunt 2014/2019. Opnieuw redenen genoeg om een nieuw bezwaarschrift in te dienen.
 
 
 
 
Steun ons Team ‘De Kleiputters’ tijdens Expeditie Natuurpunt
 
De Kleiputters wagen een nieuwe poging dit jaar om Natuurpunt Rupelstreek te vertegenwoordigen op Expeditie Natuurpunt. Het team bestaat uit vrijwilligers en sympathisanten van het natuurgebied Kleiputten Terhagen.
Deze jonge aanwinst van Natuurpunt is een voormalige kleiontginningssite, waar de natuur de afgelopen decennia volop zijn eigen weg kon gaan. Het noordelijk deel van Kleiputten Terhagen is opengesteld voor wandelaars en natuurliefhebbers. Het grootste deel kan enkel bezocht worden tijdens aangekondigde excursies, of na afspraak.
De Kleiputters stappen op 26 en 27 juni 70 km door Haspengouw. We rekenen op gulle sponsors, giften en inschrijvingen op onze acties.  Om te mogen deelnemen aan deze expeditie moet er minimum 1.500 euro ingezameld worden.  Het ingezamelde geld gaat integraal naar projecten van Natuurpunt Rupelstreek.  We organiseren een aantal acties de komende maanden.

Hou onze teampagina in het oog op  expeditie.natuurpunt.be  en  facebook Natuurpunt Boom Rumst  !
 
 
 
 
Stem de wandeling  'Steenbakkerstunnels herontdekt'  tot wandeling van het jaar.
 
De Rupelstreek telt meer dan 50 tunnels onder de verbindingswegen. Het zijn unieke relicten uit het steenbakkerijverleden. Door de tunnels werden klei en gedroogde bakstenen vervoerd met paard en kar of met kleine locomotiefjes tussen de kleiputten, de machinehallen en de ovens langs de Rupel. Van vele tunnels zijn bovengronds nog de muurtjes bewaard langsheen de weg. Ze zijn eerder onopvallend maar wel zo uniek in het landschap dat deze wandeling ze graag in de kijker zet. Onderweg biedt ze ook een beeld van de 400 jaar steenbakkerijnijverheid die de Rupelstreek, het landschap en zijn bewoners getekend heeft.

De wandeling: Steenbakkerstunnels herontdekt dingt dit jaar mee naar de titel: Mooiste wandeling van de provincie editie 2021.Stem de Wandelroute Steenbakkerstunnels herontdekt tot de Wandeling van het Jaar 2021!

De Wandelbrochure kan afgehaald worden in de gemeentehuizen van gemeenten Boom, Niel en Rumst, in het kantoor van Toerisme Rupelstreek, in Natuur.huis de Paardenstal en bij Regionaal Landschap Rivierenland.

 Stem nu ! 
 
 
 
 
Plaatsen sensoren weiland Niels Broek – foto  |  Gie Wyckmans
Curieuze Neuzen in het Niels Broek
 
Curieuze Neuzen in de Tuin, een initiatief van de Universiteit Antwerpen, onderzoekt door middel van sensoren hoe we beter kunnen omgaan met de effecten van steeds warmere en drogere zomers. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat onze tuinen een verkoelende plek blijven tijdens een hittegolf? En hoe wapenen we onze tuinen, maar ook onze parken, akkers en natuurgebieden beter tegen de droogte?

In samenwerking met Natuurpunt worden ook 50 natuurgebieden in provincie Antwerpen onderzocht. Ook in het Niels Broek, Oude Nete-arm Rumst en Kelderijlei Schelle werden sensoren geplaatst. Droogte, watertekort en extreme hitteperiodes hebben immers een bijzonder grote impact op de ecosystemen in onze natuurgebieden. Woensdag 31 maart werden 4 sensoren in het Niels Broek geplaatst. We kijken al uit naar de eerste resultaten
 
 
 
 
Team paddenoverzetters Lage Vosberg – foto: Ludwig Laureyssens
Paddenschermen op stock
 
Woensdag 31 maart werd de 11de paddenoverzetactie in de wijk Lage Vosberg in Rumst afgesloten met het uitgraven van de paddenschermen en emmers. Al het materiaal staat weer voor een 10-tal maanden op stock.

Inmiddels werden de optelsommen gemaakt en zo blijkt dat de campagne 2021 bovenaan de tabellen zal eindigen. Gewone pad: 1.100 diertjes overgezet, dat betekent het 4de beste resultaat ooit. Kleine watersalamanders: 246 diertjes overgezet of het 3de beste resultaat. Alpenwatersalamander: 72 diertjes overgezet of het 2de  beste resultaat. Daarnaast werden er nog 3 bruine kikkers en 3 groene kikkers overgezet.

Of een totaal van 1.424 diertjes en daarmee halen we het op één na beste resultaat ooit, in 2011 werden er precies 10 diertjes meer overgezet. Een prachtprestatie van het team Lage Vosberg, met Ludwig Laureyssens als teamleader en dat verdient een applaus!
 
 
 
 
Team Kleiputten Terhagen – foto  |  Dries Kets
Aan de slag in de Kleiputten Terhagen
 
Omzeggens om de 2 weken is een ploeg vrijwilligers aan de slag in het Natuurgebied Kleiputten Terhagen en worden er allerlei taken opgeknapt.

Op een zonnige lentedag begin april gaven Peter, Marc, Kris, Dirk, Dirk, Dries en Iben het uitkijkplatform in de Kleiputten Terhagen een opknapbeurt. De deur onderaan werd vakkundig vastgezet en de ganse reling en trapleuning werden lichtjes opgeschuurd en behandeld met een roestwerende verf. Verder werden nog enkele kleinere klussen uitgevoerd zoals het herstellen van een grendel, het terugplaatsen van een paal met wegwijzers en het verwijderen van een omgevallen boom.
 
 
 
 
Bloeiende sleedoorn bij de Stunt – foto  |  Erik De Keersmaecker
Een plan voor de Stunt!
 
Samen met Regionaal Landschap Rivierenland, provincie Antwerpen, gemeente Niel en enkele buurtbewoners denken we na over een nieuwe toekomst voor een smalle strook tussen de terreinen van Betonfabriek Coeck en de achtertuinen van de Molenstraat. En dat deze nu nog bijna lege plek alles heeft om een gezellig natuurplekje te worden voor bomen, planten, tuinvogels en mensen staat buiten kijf.

Een bijzondere troef is het buurstruweel tussen het terrein en de achtertuinen van de Molenstraat, die nu al een mooie buffer vormt tussen de huizen en het bedrijventerrein van Betonfabriek Coeck en dat dan ook maximaal behouden dient te blijven.

Andere streefdoelen zijn het graven van enkele wadi’s en poelen, het aanplanten van struwelen en hoogstammige bomen, voornamelijk als extra buffer met de betonfabriek, en daarbij denken we aan soorten zoals zwarte els, meidoorn, sleedoorn, hazelaar en Gelderse roos. Allemaal sterke en snelgroeiende soorten die bloesems geven en massa’s eten voor bijen, vlinders, tuinvogels en kleine zoogdiertjes. Bij hoogstammige bomen denken we aan soorten zoals winterlindes en zwarte populier, opnieuw sterke en snelgroeiende soorten. Andere ingrediënten zijn een wilde bloemenweide en een bijenhotel en het plaatsen van natuurspeeltuigen, zoals liggende en staande boomstammen en enkele wilgentipi’s.

Als alles goed gaat, onder meer met de aanvraag vergunningen kan er dit najaar gestart worden met de eerste projecten en kunnen we tijdens de lente van 2023 terugkijken op de realisatie van een mooi project.
 
 
 
 
Grutto met kleurringen – foto  |  Tom Voortman
Gekleurringde grutto toont opmerkelijk reisgedrag
 
Sinds vorig jaar zijn we met enkele vogelkijkers letterlijk in de ban van gekleurringde vogels. Zo werd bij het aflezen van kleurringen bij lepelaars al heel wat kennis opgebouwd. Waar werd een bepaalde vogel geboren? Welke route volgt de vogel naar de overwinteringsgebieden in Zuid-Europa en Afrika? Wat en waar zijn de zogenaamde tussengebieden waar de vogel vertoeft tijdens de voor- en najaarstrek en vooral: waar is de vogel broedvogel? Allemaal erg boeiende info, die ook behoorlijk verslavend kan zijn.
Er wordt niet meer naar een groep lepelaars gekeken. Nee, elke vogel wordt apart bekeken, er wordt gekeken of er vogels kleurringen dragen en als dat zo is, dan stijgt de adrenaline. En is het soms lang wachten, want lepelaars kunnen echt wel heel lang op één poot blijven staan.

Maandag 22/3 werd mijn aandacht getrokken door een groepje grutto’s, die op het Noordelijk eiland vertoefden, ze waren zo druk in de weer met het zoeken naar wormen en andere bodembeestjes, dat ze makkelijk konden bekeken worden. Bij het groepje één vogel met kleurringen, de kleurcode werd genoteerd en dezelfde avond doorgestuurd naar Jos Hooijmeijer  van de Universiteit Groningen en enkele dagen later zat de volledige levensloop van grutto B6LYYR in mijn mailbox. Bij het lezen van de levensloop hoort maar één conclusie en dat is respect!

Grutto B6LYYR werd geringd als pulli op 25/5/2013 in Koudum bij het Haanmeer in Friesland. De vogel is broedvogel in het natuurgebied Workumerbinnenwaard bij Workum, eveneens in Friesland. Opmerkelijk is dat de vogel midden juli, dus na het broedseizoen reeds in Andalusië vertoeft, meestal in het Parque Natural de las Marismas del Odiel bij Huelva en midden augustus zit de vogel al in het overwinteringsgebied Station Biologique du PN du Djoudj in Senegal.
 
 
 
 
Eekhoorns - foto  |  Jurgen Verbesselt
Goed nieuws uit Bos N
 
Zowel standvogels als wintergasten doen al lang hun voordeel met het wintervoer in de omliggende tuinen van Bos N. De twee eekhoorns die regelmatig gezien worden in het bos, een lichte  rosse en een donkerder  bruin exemplaar, zijn eveneens vaste klanten van de voedertafels of netjes met pindanootjes. Einde maart hadden we echter een primeur toe drie jonge eekhoorns eveneens hun weg naar de pindanootjes gevonden bleken te hebben. Eekhoorns verblijven dus niet alleen maar regelmatig in het bos, maar ze hebben zich er blijkbaar echt gesetteld en voor jongen gezorgd. Een leuke aanwinst voor Bos N!
Tekst  |  Fons Van den heuvel
 
 
 
 
N.V. de Bijenzandgroeve Bos N
 
De bijen-horeca mag niet klagen: al van midden maart is het een drukke bedoening in ons bijenhotel. Aanvankelijk zag je er enkel gehoornde metselbijen (foto 1)  maar later ook wel eens een rosse.
Helemaal synchroon verlopen de activiteiten in en rond het hotel wel niet. Terwijl sommige vrouwtjes al bezig waren hun cellen één voor  één te vullen met een bevrucht eitje, waren andere nog aan de paring toe. In maart moest het meeste stuifmeel blijkbaar nog van de katjes van de wilg of enkele andere bomen komen, bij gebrek aan bloeiende bloemen. Maar waar  haalden ze het materiaal vandaan om hun metselspecie mee te maken? Op een natte strook van een permanent beschaduwd paadje bleek de ideale combinatie van zand en vochtigheid voorhanden te zijn, en een aantal zandbijen kwamen er hun gerief halen (foto 2). 
Een holletje in de zijkant van het pad trok wel de aandacht, omdat het door meer dan één bij bezocht werd. Dit fenomeen viel nog meer op langs een ander schaduwrijk pad. Hier waren een aantal gehoornde metselbijen actief in een holletje met twee ingangen (foto 3).
De volgende dag was er zelfs een derde gang gegraven (foto 4) , en bleek er ook al eens een rosse metselbij gebruik van te maken Een zandgroeve van een samenwerkende vennootschap van overigens toch wel solitaire bijen zou ik het durven noemen.

Merkwaardige natuur!
tekst en foto’s  |  Fons Van den heuvel
 
 
 
 
Egels ontwaken!
 
Ondanks het recente bizarre weer wordt het toch weer warmer. We voelen allemaal dat de lente begonnen is.  Zo voelt ook de egel dat, de meesten zijn ontwaakt uit hun winterslaap en gaan op foerageertocht. Tijdens die tocht lopen ze veel gevaar. Je ziet ze jammer genoeg dan ook vaak dood langs de kant van de weg liggen. Zelfs in woonwijken!

Daarom deze oproep om allemaal je eigen tuin eens onder de loep te nemen, kan de egel er makkelijk in en uit zonder dat hij een omweg moet maken via de gevaarlijke straatkant? Bespreek het met je buren, zo kan je vaak meerdere tuinen met elkaar verbinden en creëer je jullie eigen egelstraat.
  • Maak een opening van ca. 15x15 cm in je omheining. Als je een gat in de draad maakt steek er dan bijvoorbeeld een stuk buis doorheen of een bloempot zonder bodem, dit verhelpt dat ze komen vast te zitten in de draad.
  • Zet bij warm weer wat water buiten in een schaaltje om te drinken dat helpt egel en andere bezoekers van je tuin hun dorst te lessen.
  • Heb je een vijver in de tuin voorzie dan een loopplankje zodat wanneer hij in de vijver belandt hij er ook makkelijk weer uit kan.
  • En zet vooral je robotmaaier zeker uit ’s nachts!
Vraag  hier je egelgids aan voor meer tips

tekst en foto  |  David Van den Broek
 
 
 
 
foto  |   gekraagde roodstaart
Camera’s Beleef de lente actief
 
De camera’s van Beleef de lente zijn weer actief en laten je kijken naar broedende vogels. Camera’s die kijken naar nesten en nestkasten en ook in de nestkasten. Behalve live beelden zijn op www.beleefdelente.nl ook korte filmpjes met de hoogtepunten te bekijken. Per vogelsoort wordt een weblog bijgehouden, waar door een deskundige duiding gegeven wordt bij de beelden. Beleef de lente is een project van Vogelbescherming Nederland.

 www.beleefdelente.nl 
 
 
 
 
Huismussen in bad – foto  |  David Van den Broeck
Uitnodiging  |  17-18 mei 2021
Symposium Natuurinclusief bouwen
 
Laat je inspireren door concrete maatregelen en praktijkvoorbeelden!

De provincie Antwerpen, Vogelbescherming Nederland, Zoogdiervereniging en stad Antwerpen nodigen je graag uit voor het Symposium Natuurinclusief Bouwen. We werkten samen een boeiend programma uit met concrete voorbeelden en workshops om ontwerpers, architecten en overheden te inspireren hoe bouw- en verbouwprojecten kunnen bijdragen aan meer biodiversiteit.

Voor wie  |  Dit symposium richt zich tot architecten, ontwerpers, lokale overheden, verenigingen en anderen die zich actief willen inzetten voor meer natuurinclusief gebouwde omgeving.
Wat en wanneer  |  Het plenaire gedeelte van dit symposium gaat door op maandagvoormiddag 17 mei 2021, van 9u30 tot 11u30. De workshops en inspiratiesessies vinden plaats op dinsdag 18 mei tussen 9u30 en 12u30.
Gelieve je in te schrijven  |  als je wil deelnemen, dat kan via de groene knop hieronder. Het volledige programma en overzicht van workshops & inspiratiesessies lees je op de site

 Schrijf je hier in !
 
 
 
 
klein geaderd witje  -  foto  |  Steven Roels
Ontdek de natuur in het Niels Broek
 
Nu we met z'n allen weer wat meer thuis moeten blijven, wil iedereen de eigen streek wat beter leren kennen. Geleide wandelingen zijn voorlopig nog verboden. Natuurpunt stelde daarom een fotozoektocht op over het Niels Broek, een prachtig natuurgebied achter de Rupeldijk.  Alleen, of met je bubbel, trek je er deze lente op uit voor een boeiende tocht. Aan de hand van 20 foto's en bijhorende vragen kom je heel wat te weten over wat er groeit en leeft in het gebied. Je kan de speurtocht  downloaden met je smartphone.
Zo verspil je geen papier. Heb je alle vragen juist opgelost, dan vorm je vanzelf de antwoordzin.
Veel succes en vooral: geniet van de natuur!

 Speurtocht Niels Broek 
 
TOP