De romantische Blankaart

De Blankaart

Diksmuide, Houthulst
Oppervlakte
Zeer groot gebied - Meer dan 100 hectare
  • Speelnatuur
  • Toegankelijk voor kinderwagens
  • Vogelkijkhut
  • Bezoekerscentrum
  • Eten en drinken
Langs de rechteroever van de IJzer, tussen Oost-Vleteren en Diksmuide ligt het natuurgebied De Blankaart, een planten- en vogelparadijs met een internationale uitstraling. De Blankaart is de ideale setting voor een mooie wandel- of fietstocht, maar het leukst is ongetwijfeld een tochtje met de fluisterboot (van 15 april tot 15 september). Verken met de geruisloze boot alle hoeken van het Blankaartmoeras zonder de dieren op de oevers te verstoren. Dat is pure magie.

Fluistervaren in De Blankaart - Sonja Taveirne

Vaar mee met de fluisterboot

Je kan een wandeling combineren met een boottocht en de Blankaart van op het water verkennen. Deze boottocht is een unieke, bijna poëtische ervaring. De boot is zo stil dat je de dieren op de oevers gemakkelijk kan observeren. Telkens als de boot aanmeert, worden de batterijen van de elektrische motor opgeladen.

Voor groepen: van 15 april tot en met 15 september

Groepen die de hele boot van 25 personen willen boeken, doen dat best vier weken op voorhand via deblankaart@natuurpunt.be.

Individueel: enkel in juli en augustus

In juli en augustus kan je op volgende dagen individueel inschrijven voor deze tocht:

  • Elke woensdag (14u30 - 18u) en vrijdag (14u30)
  • Inschrijven via deblankaart@natuurpunt.be of 051-54 52 44
  • €2,5 pp of €5 per gezin / Gratis voor Natuurpunt-leden

Top 

Toegankelijkheid: wanneer kan je De Blankaart bezoeken?

In voldoende droge periodes toegankelijk op de paden. Laarzen aangeraden.

Tijdens de winter en periodes met veel neerslag is het gebied soms geheel of gedeeltelijk overstroomd en daardoor niet toegankelijk. Als je zeker wilt zijn, kan je altijd even contact opnemen met het bezoekerscentrum.

Het kasteelpark en de voorste zone van het natuurgebied zijn goed toegankelijk, ook met kinderwagens. Het bezoekerscentrum en de paden in het kasteelpark zijn goed toegankelijk voor rolstoelen. Honden welkom, aan de leiband.

Top

Bezoekerscentrum De Otter - De Blankaart - Yves Adams - Vilde

Leuk voor kinderen

In het bezoekerscentrum zijn gezinsrugzakjes ter beschikking. Hiermee kunnen gezinnen via allerhande doe-opdrachtjes kennismaken met de natuur en het landschap van De Blankaart. De ontlening is gratis. Er wordt wel een waarborg van 20 euro gevraagd die je terugkrijgt als je het rugzakje volledig terugbrengt.

Kinderen kunnen ook een collage met natuurvondsten op een briefkaart maken. Vlakbij het bezoekerscentrum is er een speelzone met wilgenhutten.

Met Jaek en Nink naar De Blankaart (22 km, start op de Grote Markt Diksmuide aan fietsknooppunt 1) is een kindvriendelijke fietstocht die je naar de Blankaart, enkele hoeveboerderijen en het drinkwaterproductiecentrum brengt. Er zijn verschillende stopplaatsen waar kinderen zich even kunnen uitleven of genieten van een lekkernij. De routekaart is gratis verkrijgbaar in het bezoekerscentrum. Je kan de route ook downloaden voor je smartphone via West-Vlinderen.

In het bezoekerscentrum zijn er ook gratis gezinsspeurtochten, zoals de tocht 'Raadsel van De Blankaart'.

Je kan ook op eigen houtje op verkenning enkele bossen. Volgende gebieden worden beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos.

‘Vrijbos op stelten’ (start parking Keunedreef, zijstraat Eug. De Grootelaan, Houthulst op 6,7 km van het bezoekerscentrum, nabij fietsknooppunt 1).

‘Hoogtij(d) in Eversam’ (start parking Eversamstraat, Stavele op 18 km van het bezoekerscentrum, nabij fietsknooppunt 61).

Top

Wilde bertram in De Blankaart - Yves Adams - Vilda

Beschrijving van het gebied

Een kasteel bouwen aan de rand van de overstroombare IJzervallei was de jongensdroom van baron Gustave de Coninck de Merckem in de negentiende eeuw. Dankzij de erfgenamen van de baron heeft Natuurpunt hier zijn vaste stek. De familie was sociaal ingesteld en had een hart voor de natuur. In 1959 bouwden ze het kasteel om tot een vormingscentrum en gaven ze de Blankaartvijver en het omliggende moeras in beheer aan Natuurpunt.

De Blankaart ligt in het hart van de overstroombare IJzervallei. Water is hier het sleutelwoord. Bij hevige regen kunnen de IJzer en andere ‘vaarten’ het vele water niet onmiddellijk afvoeren en lopen de omliggende hooi- en weilanden als natuurlijk ‘wachtbekken’ vol. Op die manier blijven de dorpen van wateroverlast gespaard.

Het waterpeil en de waterkwaliteit blijven ook vandaag nog van levensbelang voor het natuurgebied. De natte hooilanden en graasweiden zijn het hele jaar door een uitgelezen plek voor duizenden weide-, riet- en watervogels.

In het gebied en de rest van de IJzervallei kan je de vogels op verschillende manieren ontdekken: via de talrijke vogelkijkhutten en -wanden of langs uitgestippelde fietstochten en wandelpaden.

De naam Blankaart verwijst naar ‘blank staan, onder water staan’. De Blankaartvijver is een restant van vroegere turfwinning en is dus door de mens uitgegraven. De Blankaart werd het eerst als waterplas afgebeeld op een kaart rond 1560.

Het hart van het natuurgebied is alleen over het water toegankelijk. Het beheer van de rietlanden wordt daardoor extra bemoeilijkt. Het gebeurt vaak met de werkboot, een traditionele houten platbodem, een ‘schuytte’ van inlandse eik, voor De Blankaart gemaakt door één van de laatste authentieke ambachtelijke botenbouwers in Noord-Frankrijk. Dergelijke platbodems werden destijds in de streek ingezet voor het transport van turf. Wil je de Blankaart ook verkennen van op het water, laat je dan op sleeptouw nemen door onze bootsman en stap aan boord van de fluisterboot. Een unieke manier om de pracht van het gebied en zijn zeldzame bewoners te ontdekken!

Top

Moeraslathyrus in De Blankaart - Yves Adams - Vilda

Hoogtepunten op de wandelroute

Het imposante kasteel De Blankaart vormt de toegangspoort van het natuurgebied en is ingericht als bezoekerscentrum. Daar leer je alles over de natuur, het landschap en de bewoners van de IJzer- en Handzamevallei. De verschillende plankenpaden zorgen er dan weer voor dat je de vogelkijktoren en de vogelkijkhut kan bereiken zonder natte voeten. Zo kan je ten volle genieten van de aalscholvers of een van de zeldzame grutto’s.

De Blankaart herbergt niet enkel een vogelkijkhut maar ook een heuse vogelkijktoren. Zo kan je ook vanuit de hoogte de brede waaier aan vogelsoorten van het gebied ongestoord observeren.

Het romantische boogbrugje aan het eind van het kasteelpark biedt een prachtig zicht over de
grote Blankaartvijver en het Blankaartmoeras. Het standbeeld van de otter laat je wegdromen
naar de tijd van weleer toen otters onder de brug verstoppertje speelden. Helaas is de otter nog
niet terug, maar hij blijft het symbool voor het ambitieus herstelplan van de IJzervallei.

Maak een boottocht met de fluisterboot. Tussen 15 april en 15 september kan je met deze boot alle hoeken van het Blankaartmoeras verkennen. De boot is zo stil dat de dieren op de oevers er helemaal geen last van ondervinden.

Top

Blauwe reiger - Wim Dirckx

Dieren en planten

In putje winter herbergen de IJzerbroeken en de Handzamevallei, net als de Uitkerkse Polder, steevast tienduizenden ‘vriezeganzen’. Een volkse verzamelnaam voor alle ganzensoorten die deze streek in de winter opzoeken. In de IJzervallei gaat het vooral om de kolgans.

Bij elke winterse overstroming duiken ook de prachtige kleine zwanen weer op in de IJzer- en Handzamevallei. Niemand blijft onberoerd als hij een vlucht zwanen ziet én hoort voorbijvliegen. De trage, ruisende vleugelslag en het geknor, getoeter of keffend geroep is indrukwekkend. Kleine zwanen zijn telkens weer een statige, ‘edele’ verschijning om intens van te genieten.

Rietvogels, zoals de kleine karekiet en de rietzanger hebben riet nodig. In het jonge riet vinden ze voedsel. Oud riet is voldoende hoog om in te schuilen en een nest te maken. Dus zorgen we voor een lappendeken van oud en jong riet.

De natuurinrichtingswerken hebben heel wat extra ondiepe waterpartijen opgeleverd. Ideaal voor voedsel zoekende lepelaars die sinds 2013 in het gebied broeden. De Blankaart is de tweede locatie voor Vlaanderen waar deze steltloper zich als nieuwe broedvogel heeft gevestigd.

Op de kasteelvijver en de vijver langs het plankenpad naar de kijktoren groeit de wilde waterlelie. Ook in de kanaaltjes en grachtjes tussen de Blankaartvijver en IJzer keert de soort terug.

De zeldzame sierlijke zwanenbloem groeit op de grens van water en land. Onopvallend aanwezig, maar in bloei een prachtige plant met een scherm vol roze bloemen. De stampers lijken op sierlijke zwaantjes. Kijk maar eens goed als je er één ziet.

Bij avondschemering klonk vroeger op de Blankaart wel eens een aanhoudend klagelijk geloei dat uit de rietkragen opsteeg. “Hoort! Dat is het spook van De Blankaart”, zeiden de ouderen met opgeheven wijsvinger tot de kleintjes, waarmee ze hen zonder problemen ervan konden overtuigen altijd voor zonsondergang thuis te zijn. In werkelijkheid was het eigenaardige misthoorngeluid afkomstig van de roerdomp waarvan vroeger op de Blankaart jaarlijks enkele koppeltjes broedden. Als er gevaar dreigt, richt hij zich kaarsrecht op tussen de rietstengels, met de snavel in de lucht, zodat hij haast onzichtbaar wordt voor mogelijke belagers. De roerdomp is in de jaren 1970 verdwenen als broedvogel en komt sindsdien enkel nog overwinteren. Met de natuurinrichtingswerken hopen we de kans verhoogd te hebben dat hij opnieuw zal komen broeden.

Top

Ooit was De Blankaart het leefgebied van de otter - Hugo Willocx

Overnachten

B&B Esenkasteelhoeve, met fietsverhuur, oplaadpunt voor elektrische fiets en ecologische tuin.
Cardijnlaan 1B, Diksmuide, www.esenkasteelhoeve.be
5% korting voor Natuurpunt-leden.

Top

Boeken

Volgende boeken zijn verkrijgbaar in het bezoekerscentrum en de Natuurpunt-winkel:

De Blankaart. Mensenwil. Mensenwerk.
De Blankaart is veel meer dan een verhaal over vogels. Het is ook het verhaal van moeder Kempynck die in 1902 als zevenjarig meisje bij haar groottante op het kasteel moest gaan wonen en later van de Blankaart een gemeenschapsoord en Volkshogeschool maakte. Het is het verhaal van Edgard Kesteloot die in 1944 eendenkooiker André Decap leerde kennen. Dit boek vertelt deze en nog andere verhalen van De Blankaart.

De Broeken van de IJzer- en Handzamevallei
Arnout Zwaenepoel bezocht bijna 100 vissers, jagers, landbouwers, herders, waterbeheerders... die over leven en werken in de broeken in de eerste helft van de 20ste eeuw vertelden. De sappige verhalen bieden een waardevolle insteek voor het natuurbehoud en natuurherstel in de IJzer- en Handzamevallei en zijn gebundeld in dit prachtig boek.

Top

Verder wandelen in de buurt

Top

Lees meer
Krijg de kaart en de routes
9.60km

De Blankaart - Blankaartpad

32.00km

Blankaart - Fietsen tussen otter en zeehond (lus Nieuwpoort-Stuivekenskerke)

Volg de fietsknooppuntnummers: 82-67-8-70-10- 46-95-37-30-36-39-38-35-89-57-7-67-82
49.00km

Blankaart - Fietsen tussen otter en zeehond (lus Diksmuide-Stuivekenskerke)

Volg de fietsknooppuntnummers: 80-45-21-56-63- 5-28-58-11-34-64-51-54-47-78-23-46-70- 93-61-35-38-39-5-85-88-82-74-75-6-69-1 (station Diksmuide)-59-92-61-68-19-80
  • De Blankaart - vertrekpunt

    Provinciaal Bezoekerscentrum De Blankaart
    Iepersteenweg 56
    8600 Diksmuide
    Bekijk de vervoersmogelijkheden
  • Blankaart - Vertrekpunt fietsen tussen otter en zeehond (tocht 2) - Havengeul Nieuwpoort

    Havengeul ter hoogte van Westdiep, einde Louisweg, zijstraat van de kustweg (Albert I-laan), bij fietsknooppunt 82
    8620 Nieuwpoort-Stad

Horeca

  • Bezoekerscentrum

    In het bezoekerscentrum kan je aan de onthaalbalie een drankje verkrijgen en picknicken. 

    't Madeliefje - Ambachtelijk hoeve-ijs

    Vijfhuizenstraat 1
    8600 Woumen

    Open: 13u tot 18u30. Zo tot 20u. Di gesloten. 

  • Er is fietsverhuuur bij Fietsen Catrysse, Kaaskerkestraat 56, 8600 Diksmuide, 051-50 46 70, info@fietsencatrysse.be

Provinciaal Bezoekerscentrum De Blankaart - Diksmuide

Fluisterboot - De Blankaart

Iepersteenweg 56
8600 Diksmuide

Openingsuren

  • Elke dag van 13u30 tot 16u30 (winter)
  • Elke dag van 13u30 tot 17u30 (zomer)
  • Juli en augustus 10u tot 12u30 en 13u30 tot 17u30
  • Gesloten tussen kerstdag en Nieuwjaar

Natuurpunt Winkel: ja

Cafetaria: ja

Route op Google Maps

Contact
051-54 52 44 
deblankaart@natuurpunt.be

Agenda

31aug
wo, 31/08/2016 - 14:30, Woumen
15sep
do, 15/09/2016 - 19:30, Diksmuide
27sep
di, 27/09/2016 - 19:30, Woumen
14okt
vr, 14/10/2016 - 00:00, Diksmuide
De romantische Blankaart
  • Gebieden aankopen en beheren is de beste manier om de natuur te beschermen
  • Voor elke gift van 40 euro of meer krijg je een fiscaal attest

Steun De Blankaart met een gift

Op stap met een ervaren wandelgids

Wil je de Blankaart verkennen onder begeleiding van een ervaren wandelgids? Boek dan een afspraak bij Yvan Cauwenberg van het Provinciaal Bezoekerscentrum De Blankaart.

Iets te melden?

Zijn er wandelbordjes verdwenen? Heb je iets te melden over een natuurgebied? Bezorg ons je feedback.